T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/12032
Karar No : 2025/711
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri - ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Atık Yönetim Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kocaeli İli, Başiskele İlçesi, ... Mahallesi, ... Cadde, No:... adresindeki taşınmaza ilişkin olarak verilen 11/05/2020 tarihli "Çevre İzin ve Lisans Belgesi"nin iptali yönünde tesis olunan ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ''Sakarya Büyükşehir Belediyesi ekipleri tarafından 19/01/2018 tarihinde ve saat 17.00 itibari ile takip edilen araç takip sistemine kayıtlı ... plakalı kamyonun 02/01/2018 tarihli hareketi incelendiği, ilgili kamyonun Kocaeli İli ... Mah. ... Caddesinde bulunan ... firmasından saat 19.41 civarında çıkış yaptığı ve hareketini saat 21.41'de Sakarya ili Kaynarca ilçesi ... Mahallesi ... ve ... sayılı parsellerde sonlandırdığı, hareketin sonlandırıldığı arazide yapılan incelemede atık dökülüğü ve araziye tesviye edildiğinin tespit edildiği, 15/03/2018 tarihinde Sakarya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ve Sakarya Büyükşehir Belediye ekiplerince atık dökülen taşınmazda yapılan incelemede 15/03/2018 tarihli tutanağın düzenlendiği, atık dökülen arazinden alınan numunelerin TÜBİTAK MAM tarafından yapılan analizde atıkların tehlikeli atık olduğunun anlaşılması üzerine, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇED İzin Ve Denetim Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacı şirket adına düzenlenen 11/05/2020 tarihli "Çevre İzin ve Lisans Belgesi"nin iptal edilmesi üzerine anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Olayda; Sakarya Büyükşehir Belediyesi tarafından ...'a ait ... plaka sayılı aracın 02/01/2018 tarihli hareketinin incelendiği, araç takip sistemine göre 02/01/2018 tarihinde Kocaeli'nde davacıya ait sahadan başlayan hareketine Sakarya İli Kaynarca İlçesinde son verdiğinin tespit edildiği ve atığın döküldüğü iddia edilen tarihten 17 gün sonra 19/01/2018 tarihinde Sakarya Büyükşehir Belediyesi ekiplerince atık döküldüğü anlaşılan arazide inceleme yapıldığı ve ... tarih ve ... sayılı çevre denetim tutanağının düzenlendiği, tutanakta atığın dökülerek tesviye edildiğinin belirtildiği, fotoğraf çekimi yapıldığı, çekilen fotoğraflarda davacıya ait çok sayıda evrak tespit edildiği, Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Sakarya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne durumun bildirildiği, 15/03/2018 tarihinde İl Müdürlüğü ve Sakarya Büyükşehir Belediyesi ekiplerince atık döküldüğü tespit edilen arazide incelemeler tapıldığı ve 15/03/2018 tarihli tutanağın düzenlendiği, tutanakta atık dökülen arazinin malikin "...söz konusu atıkların ... isimli şahıs tarafından gübre olduğu söylenerek tarlaya bırakıldığı..." yönünde beyanının alındığı, ... A.Ş.'ye ait atık taşıma formu parçalarının kargo alıcı belgelerinin olduğu, tarlanın sürülmüş olması nedeniyle atıkların toprakla karıştığı sahada yer yer bulunan arıtma çamuru vb. atıkların parçalanarak numunenin alındığı ve analiz edilmek için Tübitak Mam'a gönderildiği, yapılan analizler sonucu düzenlenen 12/06/2018 tarihli raporda atığın tehlikeli atık olduğu yönünde tespite yer verildiği görülmüştür. Ceza yaptırımlarında, iddia edilen eylemin şüpheye mahal bırakmaksızın yeterli veri ve kesin olarak ortaya konulmasının zorunlu olduğu, aksi durumda ortada şüpheli bir durum varsa ceza tayinine gidilemeyeceği, bilinen temel bir ceza yaptırımı ilkesidir. Uyuşmazlıkta; Sakarya İli, Kaynarca İlçesi, ... Mahallesi ... ve ... nolu parsellerde, ... plakalı araç ile ... tarafından atık döküldüğü sabit olmakla birlikte idari para cezasına esas olan tehlikeli atığın davacıya ait olup olmadığı, mevzuata aykırı olarak bertaraf edilmesinde sorumluluğu olup olmadığı, atığın ...'a yönetmeliğe uygun olarak bertaraf edilmek için mi yoksa, yasal olmayan yollardan bertaraf edilmek için mi teslim edildiği, başka bir anlatımla davacı tarafından bahsi edilen taşınmaza bilerek, isteyerek ve bilgisi dahilinde dökülerek bertaraf ettirildiği, bu amaçla ...'a atığı teslim ettiği yönünde yeterli derecede araştırma yapılmadığı, sadece araç takip sistemi kayıtlarına göre aracın davacı sahasından ayrılmış olmasına ve taşınmazda bulunan davacıya ait evrak parçalarına dayanıldığı, tarla sahibinin ve ...'ın ayrıntılı bilgisine başvurulmadığı, davacı iş yerinde inceleme yapılmadığı, bilgisine başvurulmadığı, ...'a atığı nereden aldığı sorularak konunun açıklığa kavuşturulmadığı, ayrıca fiilin işlendiği iddia olunan kamyonun seyir halinde olduğu tarih ile denetlenmeye başlandığı tarih arasında geçen zamanın uzunluğu da dikkate alındığında sahadaki atığın numune alınan davacı firmanın atığından oluştuğunda da kuşku bulunduğu, bu suretle davacının tehlikeli atığı şüpheye yer bırakmayacak biçimde bertaraf ettiğinin ortaya konulmadığı anlaşılmış olup, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davalı idare tarafından yapılacak araştırma ve inceleme neticesinde yeniden işlem tesis edilebileceği açıktır.'' gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Atıkların ilgili mevzuata aykırı bir şekilde bertarafında sadece ...'ın değil ... Atık Yönetimi A.Ş.'nin de kusuru bulunduğu, müteselsilen sorumlu oldukları, tehlikeli atıkların taşınmasında atık taşıma lisans belgesi olmayan ... plakalı aracın kullanılmış olmasının Atıkların Karayolunda Taşınmasına İlişkin Tebliğ'in atık üreticinin yükümlülükleri başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının c bendine aykırılık teşkil etmekte olduğu, kamyonun seyir halinde olduğu tarih ile sahada yapılan denetim tarihi arasında geçen zaman nedeniyle alınan atık numunesinde kuşku bulunduğu belirtilmiş ise de; ... ve ... sayılı parsellere dökülen atıklar içinde ... Atık Yönetimi A.Ş.'ne ait bir çok belgeye rastlandığı, işletmenin adına düzenlenen Çevre, İzin ve Lisans Belgesi kapsamında atıkları işletmesine kabul edip geri kazanım yapmadan ve nihayetinde kalan atıkları lisanslı tesislere göndermeden Sakarya İl sınırları içine döktüğü Sakarya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce tespit edildiği, mevzuatlara ve çalışma koşullarına uygun olmadan gerçekleştirilen atık dökme işlemi kapsamında işletmenin Çevre, İzin ve Lisans Belgesi Çevre, İzin ve Lisans Yönetmeliği madde 14/3 kapsamında iptal edildiği, yapılan denetim sonucunda düzenlenen tutanaklar ile sabit olduğu üzere, Çevre, İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında Çevre, İzin ve Lisans iptali işleminin yasa, usul ve mevzuata uygun olduğundan, davaya konu işlemin iptalini gerektirir hiç bir yön bulunmadığı, işlemin kamu yararına uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davaya konu işleme dayanak alınan atık dökme fiili sebebiyle, davacı firmaya Çevre Kanunu'nun 20/v maddesi uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemi ile açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptali yolunda (aynı gerekçeler ile) verilen karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması sonrasında, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile verilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın Dairemizin 31/12/2024 tarih ve E:2023/12061, K:2024/8191 sayılı kararı ile onandığı anlaşılmıştır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 03/02/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.