T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/12895
Karar No : 2024/3811
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Derneği
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİL (DAVACI YANINDA): ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kocaeli ili, Darıca ilçesi, ... Mahallesinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki, 19.654,00 m² yüz ölçümlü taşınmazın 16.553,00 m²'si üzerinde kayık çekek yeri iskele yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 07/04/2019-17/07/2020 tarihleri arasındaki dönem için 1.361.801,10-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler, davacı tarafından sunulan dilekçeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu alanın Darıca Belediye Başkanlığı tarafından dolgu ve düzenleme çalışmaları yapılarak kamunun kullanımına açıldığı, davaya müdahil olan Darıca Belediye Başkanlığının 21/06/2021 havale tarihli dilekçesinde söz konusu alanda amatör denizcilik ve amatör balıkçılık anlamında çevre düzenleme çalışmaları yapılarak alanın toplum ve kamu yararına sunulduğunun ifade edildiğinin görüldüğü, ecrimisil ihbarnamelerinin dayanağı tespit tutanağın, davacının taşınmazı kullandığını açıkça ortaya koymadığı gibi şüpheye yer vermeyecek şekilde Hazine taşınmazını kullandığı yolunda bir tespitin de bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının fuzulen işgal ettiği alanda 17/07/2020 tarihinde yapılan tespit sonucunda işgal alanı ve işgalcinin açıkça belirlendiği, ecrimisil hesabının hazinenin payı oranında mevzuata uygun olarak yapıldığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş, davacı yanında müdahil tarafından ise savunma yapılmamıştır.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85/2. maddesinde; Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. " kuralına yer verilmiştir.
336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 5/3.maddesinde; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket tarafından; Kocaeli ili, Darıca ilçesi, Bayramoğlu mahallesinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufunda olan 19.654,00m² yüz ölçümlü taşınmazın16.553,00 m²'si üzerinde kayık çekme yeri ve iskele yapmak suretiyle 07/04/2019-17/07/2020 tarihleri aralığında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 12/07/2020 ve 17/07/2020 tarihlerinde mahallinde taşınmaz tespit tutanakları düzenlendiği, akabinde Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünce oluşturulan Komisyonca hazırlanan ecrimisil kıymet takdiri kararıyla ecrimisil bedelinin belirlenmesinden sonra 1.361.801,10-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenmesi üzerine buna karşı yapılan iitrazın da reddi üzerine idarece düzenlenen ... tarihli ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamelerinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, yukarıda belirtilen taşınmaz tespit tutanaklarında işgalci olarak davacının adı ve soyadı ile vergi kimlik numaralarının açıkça ortaya konulduğu, davacının işgal etttiği kısımların B harfiyle, renkli olarak işaretlenmek suretiyle 16.553,00 m2 olarak tespit edildiğini gösteren krokinin de tutanağa eklendiği, davacı tarafından ise bu durumun aksini kanıtlar nitelikte herhangi bir bilgi veya belge ortaya konulamadığı görüldüğünden, davacının işgalci olmadığı gerekçesiyle işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Bu durumda, davaya konu taşınmazı işgal ettiği sabit olan davacıdan ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte taşınmaza ilişkin ecrimisil değeri tespit edilirken, dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri, ticari sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesi de gözetilmek suretiyle Bölge İdare Mahkemesince gerekli görülürse yeniden yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanacak bilirkişi raporu doğrultusunda bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 10/06/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.