T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/13161
Karar No : 2025/45
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:.../... adresinde bulunan davacıya ait taşınmazın pansiyon (apart daire) olarak ruhsatsız faaliyet gösterdiği tespit edildiğinden bahisle mühürlenmesine yönelik tesis edilen Fatih Belediye Başkanlığının 02/12/2022 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:.../... sayılı kararda; sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerleri açılmak istenilmesi durumunda yetkili idarelerden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmasının zorunlu olduğu, aksi takdirde açılan ve işletilen işyerlerinin yetkili idare tarafından kapatılacağı açık olup; bakılan uyuşmazlıkta, günübirlik apart daire şeklinde kullanılan yerlerin tespiti amacıyla yapılan denetim sonucu düzenlenen 02/12/2022 tarihli tutanakta, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:.../... adreste kayıtlı taşınmazda yabancı uyruklu 2 kişinin bulunduğu, söz konusu yerin 30 gün için 6.000,00 TL karşılığında kiralandığı, şahısların pasaportlarının olduğu ancak kira sözleşmesi ve ikamet izinlerinin bulunmadığı tespitlerine yer verildiği, davacının dava dilekçesine eklediği kira kontratında ise taşınmazın tutanakta evde olduğu belirlenen şahıslar dışında S.H. isimli şahsa kiralanmış olduğu görülmekle, ruhsatsız olarak apart daire şeklinde kullanıldığı sonucuna varılan yerin yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler çerçevesinde mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Taşınmazın kira sözleşmesine uygun olarak kiracının kullanımına bırakıldığı, tutulan tutanağın matbu olduğu, boş bırakılan yerlerin doldurulması suretiyle düzenlendiği, tespitlerin yetersiz olduğu, kira sözleşmesinde ismi yer alan şahıs ile tutanakta ismi yer alan şahısların farklı olduğu, tutanakta isimleri yer alan şahısların yabancı olduğu, iletişim kurulurken tercüman desteği alınmadığı, taşınmazın mesken nitelikli konut olarak kullanıldığı, kira sözleşmesi süresinin bir yıl olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Polis Vazife ve Salâhiyet ve Kanunu'nun 7. maddesinde; "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.
Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir.
Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5. ve 6. maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler… beyan formu ile yetkili idareye başvurur. Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır… İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır. Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir…” düzenlemesine yer verilmiştir.
11/04/2007 tarih ve 26490 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; zabıtanın görevlerini düzenleyen 10. maddesinin; (1). fıkrası, (a) bendi 3. alt bendinde; belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak ve sonuçlarını izlemek; (19). alt bendinde; 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak; Belediye zabıtasının yetkilerini düzenleyen 11. maddesi (1). fıkrası, (a) bendinde ise “Belediye zabıtası; kanun, tüzük, yönetmeliklerin ve yetkili belediye organlarının yüklediği görevleri yerine getirebilmek için belediye sınırları içinde; a)Umuma açık yerlere girer, gerekli kontrolleri yapar, sahip veya işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler ister ve haklarında tutanak düzenlemek.” kurallarına yer verildiği görülmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Fatih İlçesi, Akşemsettin Mahallesi, Sarıgüzel Sokak, No:114/2 adresinde bulunan dairesinin pansiyon (apart daire) olarak işletilmek suretiyle ruhsatsız işyeri olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle 2559 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmelik'in 32. maddesine istinaden mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Zabıta Müdürlüğünce tesis edilen 02/12/2022 tarihli işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki 02/12/2022 günlü tutanakta; daire kapısının çalındığı, kapıyı açan Y.A. isimli yabancı uyruklu şahısla yapılan görüşmede kişinin 30 günlük olarak 6000,00 TL karşılığında taşınmazı kiraladığına ve pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığına ilişkin beyanda bulunduğu, evrak kontrolünde de pasaportunun olduğu, ancak ikamet izni ve kira kontratının olmadığının tespit edildiği, şahsın beyanından ve evrakların incelenmesinden yerin günübirlik pansiyon olarak kullanıldığının anlaşıldığı, 1 adet denetim tutanağı, 1 adet Kimlik Bildirme Kanunu gereği tutanak düzenlenerek ve mesken mühürlenerek faaliyetten men edildiği belirtilerek dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacı tarafından dosyaya sunulan belgeler incelediğinde; söz konusu dairenin, davacı tarafından S.H. adlı yabancı uyruklu kişiye, kira başlangıç tarihi 25/05/2022, aylık kira bedelli 6.000,00 TL olmak üzere kira sözleşmesi ile kiralandığı, sözleşmeye M.H.K isimli şahsın kefil olduğu, idarece düzenlenen matbu tutanak harici dava konusu taşınmazın günlük ya da aylık kiraya verilmek suretiyle ruhsatsız pansiyon olarak kullanıldığına dair iddialarını destekleyecek somut bilgi ve belgelerin davalı idare tarafından dosyaya sunulamadığı, davacı tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden de, dava konusu taşınmazın usul ve mevzuatına uygun şekilde uzun süreli kiralık daire olarak kiralandığı anlaşılmış olup bu nedenle dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf isteminin reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin......tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/01/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.