T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/13167
Karar No : 2025/315
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVACI) ... Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresindeki imarın ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan açık alan depolama faaliyet konulu ... tarih ve... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve...6 sayılı işlem ile işyerinin faaliyetten men edilerek 27/05/2022 tarihinde mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davaya konu İşyerinin bulunduğu yapı ile ilgili olarak düzenlenen Yapı Tatil Tutanağı'nda yer verilen aykırılıkların tanınan süre içerisinde giderilmemesi nedeniyle İmar Mevzuatı kapsamında aykırılıklar taşıyan bir yapıda faaliyetlerin devam ettirilmesi olanağı bulunmadığından bu yönüyle tesis olunan dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: İşyerinin bir kısmı için düzenlenen yapı tatil tutanağı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirmediği, ruhsat iptalinin ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil ettiği, ruhsat iptalinde güncel bir kamu yararının bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu istinaf başvurusunun reddi kararının hatalı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Davalı idare istinaf başvurusunda bulunmadığından temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, davacının temyiz isteminin ise kabul edilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idarenin temyiz isteminin incelenmesinden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği belirtilmiş; "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait açık alan depolama faaliyet konulu ...tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile işyerinin faaliyetten men edilerek 27/05/2022 tarihinde mühürlenmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı "davanın reddine" ilişkin karara karşı, yalnızca "davacının" istinaf isteminde bulunması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu kararın verildiği; bu kararın ise, istinaf isteminde bulunmamış olan davalı idare tarafından da temyiz edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda;... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı "davanın reddine" ilişkin karar; bu karara karşı davalı tarafından istinaf isteminde bulunulmaması üzerine davalı yönünden kesinleşmiş olduğundan, davacının istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle davalı idare tarafından bulunulan temyiz isteminin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Davacının temyiz isteminin incelenmesinden;
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde: "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü, 5. maddesinde; "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3.maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü, 6. maddesinin ikinci fıkrasında; "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan açık alan mermer deposu faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatlı iş yerinde yapılan denetimde ruhsatsız toplam 316,36 m²'lik üç yapı oluşturulduğunun tespit edilmesi üzerine yapı tatil tutanağı düzenlendiği, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünce söz konusu aykırılığın giderilmesi için davacıya 15 gün süre verildiği, süre sonunda aykırılıkların giderilmediğinin anlaşılması üzerine davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile işyerinin faaliyetten men edilerek 27/05/2022 tarihinde mühürlenmesine dair işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, uyuşmazlığa konu işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının kullanım alanı 650,00 m² olmasına karşın, ruhsatsız nitelikte bulunan toplam 316,36 m² alana sahip üç yapının bulunduğu anlaşılmakta olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan alanda başkaca bir aykırılık oluşturulduğu da ileri sürülmediğinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatlı alanın bir kısmında oluşan imara aykırılıkların giderilmesi için o kısım için İmar Kanununa göre para cezası ve yıkım kararı tesis edilebileceği, söz konusu aykırılıklara ilişkin olarak yürütülecek olan hukuki sürecin, işyeri ruhsatının iptaline yönelik bir yaptırıma bağlanmasının hukuken kabul edilebilir olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen nedenlerle; dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamış olup; davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin oybirliğiyle İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2.Davacının temyiz isteminin kabulüne, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K... sayılı kararının oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 14/01/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacının temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanması gerektiği düşüncesiyle Dairemiz bozma kararına katılmıyorum.