T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/13599
Karar No : 2025/305
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:...'te bulunan dairenin, pansiyon (apart daire) olarak işletilmek suretiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösterdiğinden bahisle, 2559 sayılı Kanunun 7. maddesi ve 9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 32. maddesine istinaden mühürlenmesine ilişkin ... tarihli ve E-... sayılı ... Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işleme esas teşkil eden tutanağın evde kaldığı iddia edilen şahıslar tarafından imzalanmadığı, tercüman aracılığı ile alınmış imzalı bir ifadelerinin bulunmadığı, ev sahibinin yokluğunda tutanak düzenlendiği görülmüş olup, taşınmazın, amaç dışı kullanıldığı yönünde hukuken itibar edilebilecek somut bir tespit bulunmadığı sonucuna varıldığından, eksik inceleme sonucunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacıya ait konut niteliğindeki taşınmazda, 06/09/2022 tarihinde davalı idareye bağlı zabıta ekiplerince yapılan denetimde, Rusya uyruklu ..., ... ve ... isimli şahısların daireyi davacıdan 30 günlük 8.000 TL karşılığı kiraladıkları, dolayısıyla konutun amaç dışı günübirlik pansiyon olarak kullanıldığı hususlarının somut bir şekilde tespit edildiği, bu durumda, davacının maliki olduğu taşınmazın amaç dışı, pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığı kanaat ve sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır. Belirtilen gerekçelerle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; davaya konu taşınmazın, ikamet izni bulunan ...isimli şahsa kiralandığı ve bahse konu kiracılık ilişkisi; kira sözleşmesi ve kiracı adına olan faturalarla ortaya konulmasına rağmen; söz konusu hususlar dikkate alınmaksızın hatalı tutanak esas alınarak tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu, davaya konu işlemin, maddi gerçeğe aykırı isnatlar, matbu gerekçeler ve tercüman bulunmaksızın tanzim edilen tutanağa istinaden tesis edildiği, idarece gerçek durumun tespiti için, hatalı olarak tanzim edilen tutanağın dışında başkaca herhangi bir araştırma yapılmadığı, tanık beyanlarına başvurulmadığı, davaya konu işlemin mülkiyet hakkını ihlal eder mahiyette olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması talep edilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu'nun 7. maddesinde, "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.
Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir.
Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir. Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5'inci ve 6'ncı maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde, "(1) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler […] beyan formu ile yetkili idareye başvurur.
(2) Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir.
(3) İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır.
(4) Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir.
(5) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır.
(...)
(9) İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır.
(10) Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
11/04/2007 tarihli, 26490 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin zabıtanın görevlerini düzenleyen 10. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin; üçüncü alt bendinde, belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak, alınan karar, emir ve yasaklara uymayanlar hakkında gerekli müeyyideleri uygulamak; on dokuzuncu alt bendinde, ruhsatsız olarak açılan veya ruhsata aykırı olarak işletilen işyerleri ile ilgili olarak 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak, denetim ve gereken diğer işlemleri yapmak; Belediye zabıtasının yetkilerini düzenleyen 11. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, “Belediye zabıtası; kanun, tüzük, yönetmeliklerin ve yetkili belediye organlarının yüklediği görevleri yerine getirebilmek için belediye sınırları içinde, umuma açık yerlere girer, gerekli kontrolleri yapar, sahip veya işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler ister ve haklarında tutanak düzenlemek.” kurallarına yer verildiği görülmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, ... ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde bulunan dairenin, pansiyon (apart daire) olarak işletilmek suretiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösterildiğinden bahisle, 2559 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 32. maddesine istinaden, mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı ... Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki 06/09/2022 tarihli tutanakta; günübirlik kullanılan yerlerle ilgili daha önce yapılan tespitler ve gelen ihbarlar doğrultusunda adrese gidildiği, kapıyı açan ... ... isimli yabancı uyruklu kişiyle tercüman aracılığıyla yapılan görüşmede, adı geçenin daireyi... adlı kişiden otuz günlüğüne 8000 Türk Lirası karşılığında kiraladığını ve pansiyon (apart daire) şeklinde kullandığını beyan ettiği, söz konusu şahsın yanı sıra dairede; Rusya uyruklu ...,... isimli iki şahsın daha bulunduğu, evrak kontrolünde yabancı uyruklu kişilerin oturma izni olduğu, kira sözleşmesinin olmadığı, kişilerin beyanından ve evrakın incelenmesinden yerin günübirlik pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığı tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği, ancak bu tespit tutanağının önceden matbu olarak düzenlendiği, ayrıca tutanakta dairede tespit anında bulunan yabancı uyruklu kişilerin beyanlarının tercüman vasıtası ile alındığı belirtilmişse de, tutanakta bunu gösterir şekilde herhangi bir yeminli tercümanın imzasının bulunmadığı görülmektedir.
Öte yandan, davacı tarafından dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinden; söz konusu dairenin, davacı tarafından... adlı yabancı uyruklu kişiye, 07/02/2022 kira başlangıçlı, aylık 3.000,00-TL kira bedelli kira sözleşmesi ile kiralandığı, ayrıca kiracı adına anılan taşınmaza ilişkin internet aboneliğinin bulunduğu görülmektedir.
Bu durumda; davacının, kiracısı ... ile arasında akdedilen bir kira sözleşmesinin bulunması, kiracı adına anılan taşınmaza ilişkin internet aboneliğinin bulunması, davalı idarece tutulan tutanakta yabancı uyruklu kişilerin beyanlarının yeminli tercüman vasıtası ile alındığını gösterir yeminli tercüman imzasının olmaması ve dava dosyasına tutulan matbu tutanak harici dava konusu taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan günübirlik konaklama faaliyeti yapılmak suretiyle pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığına ilişkin başkaca bir bilgi, belge ve tespit sunulamaması, ayrıca adli kolluk tarafından da taşınmazın günübirlik kullanıldığına ilişkin somut bir tespitin de yapılmaması karşısında, davaya konu taşınmazın, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan günübirlik konaklama faaliyeti yapılmak suretiyle pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığını ortaya koyan hukuken itibar edilebilecek, somut ve yeterli tespit bulunmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.