T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/13967
Karar No : 2025/99
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Çeşme ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii No:... adresinde yer alan "büfe" faaliyet konulu işletmenin 09/06/2016 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Çeşme Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...ayılı kararda; 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 5. maddesinin 6. ve 7. fıkraları ile Geçici 11. maddesinin 4. ve 5. fıkralarına yer verilerek, davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden davacı tarafından işletilen günü birlik plaj işletmesine yönelik olarak düzenlenmiş olan... tarih ve ... sayılı "Plaj İşletmesi Turizm İşletmesi Belgesi"nin, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca iptal edildiği, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada; Mahkemelerinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun Geçici 11. maddesi uyarınca, turizm işletme belgesi iptal edilen işletmelerin yetkili idare tarafından bir ay içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceği hükmünün getirildiği hususu belirtilerek, dava konusu işletmeye yönelik olarak düzenlenen plaj işletme turizm belgesi iptal edildiğinden, yukarıda yer verilen açık yasa hükmü uyarınca davalı idarece bağlı yetki çerçevesinde tesis edilen 09/06/2016 tarihli ve 71 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının, turizm işletme belgesinin iptal edildiği gerekçesiyle iptal edildiği; işyeri açma ve çalışma ruhsatının turizm işletme belgesinden önce alındığı; iş yeri açma çalıştırma ruhsatının iptaline yönelik turizm işletme belgesinin iptalinden bağımsız olarak alınmış bir kararın olmadığı; işyeri açma ve çalışma ruhsatının, turizm işletme belgesi alabilmek için önceden bulunması şart olan bir belge olduğu ve davaya konu iş yeri açma çalıştırma ruhsatının da ilgili mevzuata göre 2016 yılında alındığı, sonradan yapılan aleyhe bir düzenleme ile iptal edilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin "büfe" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali olduğu ve davalı idare tarafından 'Plaj İşletmesi Turizm İşletmesi Belgesi'nin iptal edilmiş olması gerekçesiyle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşıldığından; plaj işletme belgesinin iptali sebebiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının da iptali ilgili mevzuat gereği ise de, bakılmakta olan davaya konu olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının büfe konulu olduğu dikkate alındığında, plaj turizm işletme belgesiyle konu bakımından uyumlu başka bir işyeri açma çalışma ruhsatının olup olmadığı araştırılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 'Konaklama ve plaj işletmelerinin belgelendirilmesi ve diğer işlemler' başlıklı 5. maddesinde "... Konaklama içermeyen müstakil plaj işletmelerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almalarını takiben yedi gün içerisinde turizm işletmesi belgesi almak için Bakanlığa başvuru yapmaları ve başvuruyu takiben yapılacak denetim sonucunda varsa belirlenen eksikliklerini, tebligat tarihinden itibaren otuz gün içerisinde gidererek turizm işletmesi belgesi almaları zorunludur. Bakanlık tarafından turizm işletmesi belgesi iptal edilen plaj işletmelerinin, iptal işleminin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde turizm işletmesi belgesi almaları zorunludur. Bu fıkra kapsamında belgelendirilecek plaj işletmelerinin nitelikleri ve denetimlerine ilişkin konular Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Bu maddede belirtilen süreler içerisinde turizm işletmesi belgesi alamayan konaklama ve plaj işletmeleri, işletmeye açılamaz ve faaliyette bulunamaz. Bu işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı Bakanlıkça yapılan bildirim üzerine yetkili idare tarafından bir ay içinde iptal edilir ve faaliyetlerine son verilir..." hükmüne, aynı kanunun Geçici 11. maddesinde, "... Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette bulunan konaklama içermeyen müstakil plaj işletmelerine, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde turizm işletmesi belgesi almak için Bakanlığa başvuruda bulunmaları halinde turizm işletmesi belgesi verilir. Bu süre içerisinde başvuruda bulunmayan ve Bakanlıkça yapılacak denetim sonucunda belirlenen kriterleri taşımadığı veya sonradan kaybettiği anlaşılan işletmelerin belgeleri iptal edilir. Belgesi iptal edilen işletmelerin, yetkili idare tarafından bir ay içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir ve faaliyetlerine son verilir... Bu madde kapsamında belgelendirilecek konaklama tesisleri ve plaj işletmelerinin nitelikleri ve denetimlerine ilişkin konular ile belgelendirme usul ve esasları Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir..." hükmüne yer verilmiştir.
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 5. ve geçici 11. maddelerine dayanılarak hazırlanmış olan "Basit Konaklama Tesisleri İle Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmelik"in 7. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendinde plaj işletme turizm belgesi için aranılan belgeler arasında işyeri açma ve çalışma ruhsatı da yer almaktadır. Aynı Yönetmelik'in 8 . maddesinde, "(1) Plaj işletmelerinde aşağıdaki nitelikler aranır: a) İdari ünite (açık olarak düzenlenebilir). b) Müşteriler için soyunma kabinleri ve duşlar ile kadın ve erkek müşteriler için ayrı tuvaletler. c) Basit yeme-içme hizmetinin verildiği alan veya büfe hizmeti. ç) Personelde işlerine ve görevlerine uygun kıyafet. d) Gümüş sertifikaya sahip en az iki cankurtaran, cankurtaran gözetleme kulesi. e) Müşteri kullanımına sunulan, bakımları düzenli yapılan temiz gölgelik, minder, şezlong gibi malzemeler. f) Güvenli yüzme alanının sınırlarının şamandıralarla belirlenmesi. g) İlkyardım malzemeleri. ğ) Plaj alanında yeterli sayıda çöp kutuları. h) Plaj alanının temizliğinin ve bakımının sürekli olarak yapılması." düzenlemesi yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından işletilmekte olan 'Dharma' unvanlı günü birlik plaj işletmesine yönelik davacının 26/08/2021 tarihli başvurusu üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı "Plaj işletmesi Turizm İşletmesi Belgesinin"... tarihli, ... sayılı Valilik oluru ile 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun yukarıda metnine yer verilen Geçici 11. maddesinin 4. fıkrası uyarınca iptal edilmesi ve anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:...,K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmesi üzerine, anılan Yasa maddesi uyarınca turizm işletme belgesi iptal edilen işletmelerin yetkili idare tarafından bir ay içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının da iptal edileceğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, hernekadar turizm işletme belgesi iptal edilen işletmelerin 2634 sayılı Yasanın Geçici 11. maddesi uyarınca aynı zamanda işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının da iptali gerektiği tartışmasız ise de, iptal edilen Turizm İşletme Belgesinin plaj işletmesine ait olması, buna dayalı olarak iptal edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının ise plaj işletmesine değil de aynı yerdeki "Büfe"ye ait olması nedeniyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmakta olup, temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyoruz.