T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/14074
Karar No : 2025/214
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan davacı şirkete ait işyerinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddesi uyarınca mühürlenmek suretiyle faaliyetten men edilmesine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile anılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde, ... tarihli işyeri açma çalışma ruhsatı ile kafe olarak faaliyette bulunulan davacı şirkete ait işyerinde, ruhsatsız şekilde alkol sunumu yapılmasının mevzuata aykırılık oluşturduğu açık olmakla birlikte, bu aykırılığın 2559 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilebileceği, ayrıca yine ilgililerin kanunun veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan düzenleyici işlemlerin yasakladığı fiili işlemeleri halinde ise faaliyetin niteliğine göre belediyelerce yasaklanan faaliyetin men edilebileceği, yasak faaliyetin engellenmesine ilişkin yaptırımın, asıl faaliyetten ayrılabilen bir faaliyet olması halinde sadece bu faaliyetin yapılmasına engel olunacağı, yasak faaliyetin asıl faaliyetten ayrılmasına olanak bulunmaması halinde de işyerinin faaliyetten tamamının men edilebileceği, uyuşmazlıkta; kafe faaliyet konulu İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı bulunan işyerinde gerçekleştirilen denetim neticesinde tespit edilen ruhsatsız olarak alkol satışı yapma fiili nedeniyle işyerinin tamamen faaliyetten men edilemeyeceği, sadece 1608 sayılı Kanun ile yasaklanan faaliyetin men edilerek, idari para cezası uygulanabileceği dikkate alındığında işyerinin mühürlenmek suretiyle tamamen faaliyetten men edilmesi sonucunu doğuracak şekilde tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin usule ve yasaya uygun olarak tesis edildiği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
4250 sayılı İspirtolu İçkiler Kanunu'nun 6. maddesinin 6. fıkrasında, alkollü içkilerin sunum izni verilen yerlerde açık olarak tüketilebileceği ve bu yerlerde tesis sınırları dışında tüketilmek üzere alkollü içki satışı yapılamayacağının düzenlendiği; 9. maddesinin 1. fıkrasında, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almak isteyenlerin, öncelikle belediye veya il özel idaresinden iş yeri açma ruhsatı ya da Kültür ve Turizm Bakanlığıdan turizm belgesi almalarının zorunlu olduğu, 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bu konudaki düzenlemelere aykırı hareket edenlere idari para cezasının verileceği belirtilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Tanımlar başlıklı 4. maddesinde, "(f) Sıhhi müessese: Gayrisıhhi müesseseler dışında kalan her türlü işyerini, (g) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler;..." olarak tanımlanmış,
13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.
Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır" düzenlemesine yer verilmiş,
09/06/2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yönetmeliğe eklenen faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası başlıklı Ek 3. maddesinde ise, "13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde işyeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri saklıdır" düzenlemesi getirilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinin ikinci fıkrasında; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir.", dokuzuncu fıkrasında; "izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır." düzenlemelerine, 39. maddesinde ise, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine uygulanacak idari yaptırımlara yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan davacı şirket adına düzenlenmiş ... tarih ve S-... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile "kafe" olarak faaliyet gösteren işyeri ile ilgili olarak, Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğü Asayiş Büro Amirliği görevlilerince umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin denetimi kapsamında ... günü saat 02:30 sıralarında yapılan denetimlerde; işyeri açma ve çalışma ruhsatında '... Gayrimenkul İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.' ticari unvanlı "kafe" faaliyet konulu işyeri içerisinde müşterilere alkol sunumu yapıldığı ve alkol sunum belgesinin bulunmadığı, faaliyet konusu dışında alkol sunumu yapılarak amaç dışı faaliyette bulunulduğunun tespit edildiği, alkol sunumuna ilişkin fotoğraflama yapılarak tutanağa eklendiği bildirilerek belgesiz alkol sunumu yapılarak amaç dışı faaliyette bulunulması hususunda gerekli işlemlerin yapılmasının davalı idareden istenilmesi üzerine, davacı şirkete ait işyerinin, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün ... tarih ve E-... sayılı işlemine istinaden İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddesi hükmü uyarınca mühürlenmek suretiyle faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Yönetmeliğin sistematiğinde ikinci kısmında yer alan sıhhi işyerleri ve dördüncü kısmında yer alan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine ilişkin farklı idari denetim ve yaptırımlar öngörülmüştür. Buna göre, yönetmeliğin İkinci Kısmında düzenlenen sıhhi işyerleri hakkında madde 13 ve Ek madde 3'te yer alan yaptırımların; Dördüncü Kısmında düzenlenen umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine ilişkin olarak ise; bu kısımda yer alan özellikle 32. ve 39. maddelerde düzenlenen yaptırımların uygulanması gerekmektedir.
Buna göre, davacı şirkete ait işyerinin mühürlenmek suretiyle faaliyetten men edilmesine ilişkin işlem, Yönetmeliğin 32. maddesine istinaden tesis edilmiş ise de; işlem tarihi itibarıyla olaya uygulanacak hükmün Ek madde 3 olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in yukarıda belirtilen Ek 3. maddesi uyarınca noksanlık ve aykırılığın giderilmesi için davacıya onbeş gün süre verilmesi ve verilen süre sonunda yapılacak denetimde aynı aykırılığın devam ettiğinin anlaşılması halinde 1608 sayılı Kanun uyarınca para cezası verilerek işyerinin 15 günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetten men edilebileceği, bunun dışında, amaç dışı faaliyette bulunulduğundan bahisle sıhhi müessese ruhsatlı işyeri hakkında izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri için öngörülen 32. maddesi uyarınca işlem yapılamayacağı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacı şirkete ait işyerinin Yönetmeliğin 32. maddesi uyarınca, mühürlenmek suretiyle faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/01/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.