T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/5242
Karar No : 2024/7294
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İletişim Hizmetleri
(... İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Kağıthane ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı Hazineye ait 56.809,98 metrekare yüzölçümlü taşınmazın Hazine hissesine isabet eden 3,29 metrekarelik kısmında iki adet baz istasyonu kurulmak suretiyle davacı şirket tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 13/12/2012-12/12/2017 dönemi için toplam 202.370,97-TL ecrimisil istenilmesine yönelik düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; taşınmazın Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Milli Arşiv Sitesi yapılmak üzere 2 yıllığına Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü kullanımına tahsis edildiği ve 25/08/2009 tarihinde de Hazine adına tescil edildiği, 2009 yılından geçerli olmak üzere 25 yıllığına Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü kullanımına bedelsiz tahsis edildiği, üzerinde bulunan binanın bir bölümünün Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivleri Başkanlığının talebi doğrultusunda idareye yönelik iletişim altyapısının iyileştirilmesi amacıyla 15/01/2014 tarihli, beş yıl süreli bedelsiz tahsis sözleşmesi kapsamında davacı şirket tarafından kullanıldığı, ayrıca 12/12/2017 tarihli taşınmaz tespit tutanağının davacı şirketin işgalinin 01/01/2012 tarihinde başladığını ispatlar nitelikte bulunmadığı, 15/01/2014-12/12/2017 tarihleri arasındaki taşınmazın idarenin bilgisi dahilinde kullanımı nedeniyle fuzuli işgal olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından davacı tarafından, taşınmaz üzerinde bulunan binanın 3,29 metrekarelik kısmı üzerinde baz istasyonu olarak kullanılan yere ilişkin düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devrine İlişkin Yönetmelikte taşınmazın tahsis amacı dışında kullanılması veya maliki kamu idaresinin izni olmaksızın üçüncü kişilere kullandırılması halinde tahsisin kaldırılacağı hükmü doğrultusunda Hazine adına tapuda tescilli taşınmazın anılan hükme aykırı kullanıldığı tespit edildiğinden, davacı şirket ile tahsisli idare arasında imzalanan kullanım sözleşmesinin Hazineyi bağlayıcı bir yönü olmadığı, ecrimisil bedelinin de anılan firma ile yapılan protokol kapsamında kurulan baz istasyonlarının bulunduğu alan için İdare ile imzalanan bir kira sözleşmesi emsal alınarak belirlendiği, bu kapsamda yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile hukuka uygun Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 84. maddesinde; ‘(1)Hazine taşınmazlarından kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilenlerin dışında kalanların fiilî durumları, İdarece hazırlanan program dâhilinde mahallinde tespit edilir. Tespitten önceki sürelere ait işgal ve tasarruflar sebebiyle ecrimisil takip ve tahsilatı yapılarak bu taşınmazlar denetim ve idare altına alınır. (2) Taşınmazın mahallinde düzenlenecek Taşınmaz Tespit Tutanağında işgalin başlangıç tarihi, taşınmazın işgale veya kullanıma konu olan yüzölçümü, işgalcileri, kullanım amacı, ecrimisil takdirinde yararlanılabilecek bilgiler ile bilinmesinde yarar görülen diğer bilgilere yer verilir.’ 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.", 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 5. maddesi 6. bendinde de; Hazine taşınmazlarının ticari amaca konu edilmemesi halinde ecrimisil takibatının yapılamayacağı düzenlemeleri yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Kağıthane ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı 56.809,98 metrekarelik taşınmazın Hazineye ait 37.358,90 metrekare yüzölçümlü kısmının 3,29 metrekaresi üzerinde iki adet baz istasyonu yapılmak suretiyle davacı şirket tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 13/12/2012-12/12/2017 dönemi için toplam 202.370,97-TL ecrimisil istenilmesine yönelik düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin 14/02/2018 tarihinde tebliği üzerine iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
Somut olayda, ihtilaf konusu yerin Maliye Hazinesi adına tapuda kayıtlı olduğu ve Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından, ... tarih ve ... sayılı işlemle Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne 25 yıllığına bedelsiz tahsis edilmiş ise de, 15/01/2014 tarihinde anılan kurum ile davacı şirket arasında imzalanan bedelsiz tahsis sözleşmesi ile taşınmaz üzerindeki binanın çatısına iki adet baz istasyonu kurulmak suretiyle 3,29 metrekaresinin 01/01/2012 tarihinden itibaren bedelsiz olarak kullanıldığına dair 12/12/2017 tarihli taşınmaz tespit tutanağının düzenlendiği, böylece haberleşme alt yapısının geliştirilmesi amaçlı olarak davacı kuruma kullandırılması amaçlanan taşınmazın üzerine gelir getiren baz istasyonu konularak, işgal biçimi itibariyle ticari faaliyet konusu yapıldığı görülmektedir. Bu haliyle, Hazine taşınmazlarının bedelsiz kira sözleşmesi ile ticari kazanç faaliyetinde kullanılması kamu taşınmazlarının tahsisi maksadı ile bağdaşmamaktadır.
Ayrıca davacı şirketin, taşınmaz üzerinde tapuda tescil edilmiş bir ayni veya şerh edilmiş şahsi hakkı da olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu taşınmazın tahsis amacı dışında haksız işgal edildiği görüldüğünden, ihtilaf konusu taşınmaz üzerinde haksız işgali olduğu sabit olan davacıdan haksız işgal dönemine ilişkin olarak ecrimisil bedeli istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, gerekirse bilirkişi raporu alınmak suretiyle konunun araştırılarak yeniden karar verilmesi gerektiğinden belirtilen gerekçe ile verilen temyize konu kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 11/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.