T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/5276
Karar No : 2024/6865
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Motor Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av....
MÜDAHİL (DAVACI YANINDA)... İşletmeleri Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... pafta, ...-... parsel önünde bulunan ve mülkiyeti Hazineye ait 22.000,00 m²'lik taşınmazın 9.130,00 m²'si üzerinde işyeri (güvenlik kulübesi, etrafı çevrili kiraya verilecek araç park yeri) yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 01/05/2016-31/03/2017 dönemleri arası için belirlenen 590.319,90-TL tutarındaki ecrimisil bedeline ilişkin 11/12/2017 tarihli ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; 01/05/2016-17/08/2016 dönemleri arası için 189.878,40-TL, bilahare 01/05/2016-31/03/2017 dönemleri arası için 590.319,90-TL ecrimisil istenildiği dikkate alındığında, daha önceden ecrimisil tahakkuk ettirilmiş dönem için (01/05/2016-17/08/2016) yeniden ecrimisil istenilmesinin mükerrer tahakkuk sonucunu doğurduğu anlaşıldığından, mükerrerlik arzeden ecrimisil tahakkukuna ilişkin dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan; davalı idarece, taşınmaz tespit tutanağı ile tespit edilen işgal dönemi için mükerrer tahakkuka yer verilmemek suretiyle yeniden işlem tesis edilebileceği tabii olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı / davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Mükerrer olmayan dönem yönünden inceleme yaparak ecrimisil bedeli tespit ederek karar vermesi gerektiği, İspark'ın müdahil olmasının yerinde olmadığı, tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz...." hükmü, 9. maddesinde, "Tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar bedeliye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur....." hükmü bulunmaktadır.
Öte yandan, 19/06/2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 84. maddesinde, "Hazine taşınmazlarından kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilenlerin dışında kalanların fiilî durumları, İdarece hazırlanan program dâhilinde mahallinde tespit edilir....... Taşınmazın mahallinde düzenlenecek Taşınmaz Tespit Tutanağında; işgalin başlangıç tarihi, taşınmazın işgale veya kullanıma konu olan yüzölçümü, işgalcileri, kullanım amacı, ecrimisil takdirinde yararlanılabilecek bilgiler ile bilinmesinde yarar görülen diğer bilgilere yer verilir." kuralı, 85. maddesinde, ".......Ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın İdarenin bu taşınmazdan işgalden önceki hâliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır. Ecrimisilin tespitinde; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.
Dosyanın incelenmesinden; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde bulunan, ... pafta, ...-... parsel önünde bulunan ve mülkiyeti Hazineye ait 22.000,00 m² lik taşınmazın 9.130,00 m²'si üzerinde İşyeri (güvenlik kulübesi, etrafı çevrili kiraya verilecek araç park yeri) yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle işgal edilen 01/05/2016-17/08/2016 dönemleri arası için belirlenen 189.878,40-TL tutarındaki ecrimisil bedeline ilişkin 03/01/2017 tarihli ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi'nin E:... esasına kayden açılan davada; anılan Mahkemenin ... tarih ve K:...sayılı kararıyla dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 56.285,96-TL'lik kısmının iptaline, 133.592,44-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verildiği, taraflarca istinaf yoluna başvurulması sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacı istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin 33.066,00 TL'lik ecrimisile ait kısmının iptaline, davanın 156.812,00 TL ecrimisile ait kısmı yönünden ise davanın reddine karar verildiği, öte yandan, aynı yere ilişkin olarak 01/05/2016-31/03/2017 dönemleri arası için 590.319,90-TL ecrimisil istenilmesine dair dava konusu 11/12/2017 tarihli ecrimisil ihbarnamesinin tanzim edilerek 18/12/2017 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesince taşınmaz tespit tutanağı ile tespit edilen işgal dönemi için mükerrer tahakkuka yer verilmemek suretiyle yeniden işlem tesis edilebileceği gerekçesiyle mükerrerlik arzeden dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin iptaline karar verilmiş ise de; mükerrer olmayan (18/08/2016-31/03/2017) tarihleri arası dönem için davacının işgalci olup olmadığının tespiti ile işgalci olunması halinde ise bir önceki dönem için kesinleşen yargı kararıyla ortaya çıkan birim bedel dikkate alınmak suretiyle ecrimisil bedelinin hesaplanarak karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 02/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.