T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/5279
Karar No : 2024/6855
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVACI) ... Vakfı
VEKİLİ: Av. ...
2- (DAVALI) ... Valiliği
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... pafta, ... ada ... parsel sayılı mülkiyeti Hazine'ye ait taşınmazın 545 m²'lik kısmının ... ... Vakfı tarafından Eğitim Kültür ve Rehabilitasyon Merkezi olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 04/01/2014-20/12/2016 tarihleri arasındaki dönem için 151.693,96-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemece mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda; dava konusu taşınmazın Hazine adına kayıtlı olduğu, taşınmazın davacı tarafından rehabilitasyon merkezi yapılmak suretiyle kullanıldığı, 2886 sayılı Kanun'a eklenen geçici 3. madde hükmü de dikkate alındığında, davacının işgalinin başlayıp da (04/01/2014) taşınmazı terkettiği döneme (20/12/2016) kadar ki 2 yıl 11 ay 17 günlük süre için 122.535,78 TL ecrimisil getirisi olabileceği, fazla tespit edilen miktarın fahiş ecrimisil tespitinden ve endeks uygulamasından kaynaklanan fark olduğu sonuç ve kanaatine varıldığının ifade edildiği görülmüş, dosyadaki bilgi ve belgelerle bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 122.535,78 TL’lık kısmının hukuka uygun olduğu, bu tutarı aşan 29.158,18 TL'lik kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen reddine, dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde belirtilen taşınmazda kamu hizmeti yürütüldüğü, taşınmazdaki yapının ... Belediyesince tahsis edildiği, fuzuli şagil olunmadığı, ecrimisil bedelinin fahiş olduğu, işgal edilen alanın da hatalı belirlendiği belirtilerek temyize konu kararın redde ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Ecrimisil bedelinin 336 sayılı Milli tebliği hükümlerine göre emlak vergisine esas asgari değerin yüzde üçü dikkate alınarak tespit ve takdir edildiği, bilirkişi kurulunca yapılan ecrimisil hesabının hatalı olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Taraflarca cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın redde ilişkin kısmı yönünden davacı tarafından yapılan temyiz isteminin reddi ile iptale ilişkin kısmı yönünden davalı idare tarafından yapılan temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyiz incelemesi yapılan karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde; "Ecrimisil" Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "Fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." hükümleri yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı mülkiyeti Hazineye ait 789.738 m² yüzölçümlü taşınmazın 545 m²'lik kısmı üzerinde Rehabilitasyon Merkezi yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 04/01/2014-20/12/2016 tarihleri arasındaki dönem için 151.693,96-TL ecrimisil istenilmesine yönelik... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmış, İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor esas alınarak işgal dönemi için toplam 122.535,78-TL ecrimisil bedeli belirlendiği görülmüştür.
İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu gibi 20/08/2011 tarihli, 28031 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığı tarihten sonraki işlemlerde 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmünün öncelikle uygulanacağı kuşkusuzdur.
Bu durumda; ecrimisile konu taşınmazın cepheli olduğu E-5 Karayolunun emlak vergi değerinin yüzde üçünün 2014 yılı için 90 TL/m², 2015 yılı için 94,55 TL/m2, 2016 yılı için 97.19 TL/m2 olduğu, davalı idarenin de bu değerlere bağlı kalarak toplam 151.693,96-TL ecrimisil bedeli belirlediği dikkate alındığında dava konusu edilen bu bedelde hukuka aykırılık bulunmadığı halde bu husus dikkate alınmadan bilirkişi kurulunca Emlak Vergi Değerinin %3'ünün de altında hatalı olarak belirlenen birim bedeline (2014 yılı için 70,00 TL/m2, 2015 yılı için 76,71 TL/m2, 2016 yılı için 80,93 TL/m2) göre yapılan ecrimisil hesabı hükme esas alınmak suretiyle dava konusu işlemin 29.158,18-TL'sinin iptali ve bu kısma ilişkin olarak yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan İdare Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 02/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.