T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/5895
Karar No : 2024/7185
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVACI) ... Anonim Şirketi - ... Tesis Yönetim Hizmetleri Anonim Şirketi Adi Ortaklığı
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan, ... parsel nolu ve tamamı Hazineye ait 91.800.00 m² yüz ölçümlü taşınmazın 15.300.00 m²'si üzerine şantiye (merkez ofis büro şantiye muhtelif sayıda konteyner) yapılmak suretiyle fuzülen işgalden dolayı 01/04/2012-31/08/2015 tarihleri arası dönem için 3.394.080,80 TL ecrimisil istenilmesine ait Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda, dava konusu ecrmisil düzeltme ihbarnamesinin 421.157,38 TL'lik kısmının iptaline, 2.972.923,42 TL’lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Bilirkişi raporuna yaptığı itirazların karşılanmadığı, işgalin varlığının tam olarak ortaya konulmadığı, taşınmazın kullanımına muvafakat verildiği, taşınmazın bedelsiz olarak kendilerine tahsis edildiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Taşınmazın kıymet takdiri yapılırken Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmelik ve 336 Sıra Nolu Milli Emlak Genel Tebliğine uyulduğu, bilirkişinin belirlediği ecrimisilin emlak vergisine esas değerin %3'ünün altında kaldığı ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı İdarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 2. fıkrasında ise: "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." düzenlemesine yer verilmiştir.
20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul ili, Bağcılar ilçesi, Mahmutbey-Merkez Mahallesi mevkiinde bulunan, 2098 parsel no'lu ve tamamı Hazineye ait 91.800.00 m² yüzölçümlü taşınmazın 15.300.00 m²'si üzerinde şantiye (merkez ofis büro şantiye muhtelif sayıda konteyner) yapılmak suretiyle fuzülen işgal edildiği gerekçesiyle 3.394.080,80 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, işgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca, 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği düzenlemesinin dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur.
Dava konusu işleme dayanak alınan ecrimisil kıymet takdir kararında ve ecrimisil düzeltme komisyon kararında Hazine Taşınmazlarının İdareisi Hakkında Kanun'un 85. maddesi ile 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğ'inin 5. maddesi uygulanarak ecrimisil döneminde belirtilen yılların her biri için ayrı aynı emlak vergisine esas değerin %3'ü dikkate alınmak suretiyle ecrimisil hesaplandığı; temyize konu karara dayanak alınan bilirkişi raporunda ise emsal araştırması yapılmakla birlikte, taşınmazın 2012 yılı emlak vergi değerinin %3'ü olan 51,53 TL/m² birim bedel üzerinden yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle dava konusu dönem için ecrimisil hesaplandığı görülmüştür.
Dava konusu taşınmazın bulunduğu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi mevkiinde bulunduğu ve taşınmazın emlak vergisine esas değeri dikkate alındığında, yukarıda metnine yer verilen 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinde tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği düzenlemesi uyarınca bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın asgari emlak vergi değerinin altında kaldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil bedeli belirlenmesi gerektiği kuralının açık olduğu dikkate alındığında, söz konusu taşınmazın emlak vergisine esas asgari değeri belirlenerek gerekirse bilirkişiden ek rapor alınarak hesaplama yapılarak karar verilmesi gerektiğinden İdare Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının, davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 10/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.