T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6131
Karar No : 2024/6949
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ... - Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel numaralı taşınmaza komşu 6.426,67 m² yeşil alanın 09/12/2016 - 09/10/018 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 5.716.243,74 TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Hazine adına tescilli ve Milli Eğitim Bakanlığı'na tahsis edilen ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerine onaylı projesine uygun olarak okul binası ve eklentilerinin ... Vakfı tarafından yaptırılması için vakıf ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında protokol imzalandığı, bu protokole istinaden davacı şirket tarafından okul binası ve eklentilerinin yapımı için vakıf ile anlaşma yapıldığı, İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile okul binalarının tamamlanmasına kadar ... Vakfı'na ait ... ada ... parsele komşu bulunan ve imar planında park alanı olarak ayrılan taşınmaz üzerinin şantiye sahası olarak ilan edildiği ve kullanılmaya devam edileceği hususunun davalı idareye de bildirildiği, tasarrufu kamu idarelerine ait taşınmazın, kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere bir başka idareye tahsisinin yapılması ve kendisine tahsis yapılan idare ile üçüncü kişiler arasında tahsisi yapılan taşınmazın kullanımına yönelik bir hukuki ilişkinin varlığı bu ilişkiye istinaden taşınmazı kullanan kişi veya kişilerin fuzuli şagil olarak nitelendirilemeyeceği, davacıdan ecrimisil istenilmesine ilişkin olarak düzenlenen dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Belediyeye ait taşınmazların tescil harici yollardan olduğu, belediyenin buralardan ecrimisil alma yetkisinin bulunduğu, usule uygun tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava konusu 5.716.243,74 TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesine ilişkin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi ile tanımlanan iptal davasına, idarenin tek taraflı irade beyanıyla, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu işlemlerin konu edilebileceği tartışmasızdır.
Kesin ve yürütülmesi zorunlu, idari davaya konu edilebilecek işlemler, idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir deyişle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.
Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel numaralı taşınmaza komşu 6.426,67 m² yeşil alanın 09/12/2016 - 09/10/2018 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 5.716.243,74 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile söz konusu ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ... sayılı işlemin iptali istemiyle davanın açıldığı, davacının ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesine karşı ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında dava açıldığı, ecrimisil ihbarnamesine dava açılmakla birlikte, süresinde aynı ihbarnameye karşı 11/02/2019 tarihinde itiraz ettiği, ... tarih ve ... sayılı işlemle itirazın reddine ilişkin yazının düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu 5.716.243,74 TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile söz konusu ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ... sayılı işlemin davacının hukukunu etkileyen, tek başına sonuç doğuran, bu haliyle de iptal davasına konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olduğu, ancak; ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı esasına kayıtlı dava ile bu davanın tarafları, konusu ve sebebinin aynı olduğu anlaşıldığından, sonradan açılan işbu davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararına karşı istinaf isteminin reddine karar veren İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
5.716.243,74 TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine dair ... tarih ... sayılı işleme ilişkin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 47. maddesinde, ''Kamu idareleri, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmeleri için mülkiyetlerinde bulunan taşınmazları kendi aralarında bedelsiz olarak tahsis edebilir. Tahsis, kamu hizmeti yerine getirildiği süre için devam eder. Tahsis edilen taşınmaz, tahsis amacı dışında kullanılamaz.'' hükmüne yer verilmiş; 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 13. maddesinde, Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nün görevleri bentler halinde sayılmış olup, (b) bendinde, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, kiralanması, trampası ve üzerinde sınırlı aynî hak tesisi, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve bu yerler için gerekli görülen hallerde kullanma izni verilmesi işlemlerini yapmak, (d) bendinde, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden kamu hizmeti için kullanılması gerekli olanları; genel, katma ve özel bütçeli idarelere tahsis etmek ve tahsis amacının ortadan kalkması veya amaç dışı kullanılması halinde tahsisi kaldırmak sayılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; ; İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel numaralı taşınmaza komşu 6.426,67 m² yeşil alanın 09/12/2016 - 09/10/2018 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle davacıdan 5.716.243,74 TL ecrimisil istenilmesine dair ihbarnameye yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosyada, ... ada ... parsele komşu bulunan ve imar planında park alanı olarak ayrılan dava konusu taşınmazın Milli Eğitim Bakanlığına tahsis edildiği, taşınmaza okul yaptıracak vakıf ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında protokol imzalandığı, bu protokole istinaden davacı şirket tarafından okul binası ve eklentilerinin yapımı için taşınmaza okul yaptıracak olan vakıf ile anlaşma yapıldığı, İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile okul binalarının tamamlanmasına kadar ... ada ... parsele komşu bulunan ve imar planında park alanı olarak ayrılan taşınmaz üzerine hem prefabrik hem de kalıcı okul binalarının yapımında kullanılacak malzemelerin muhafazası, montajı için şantiye sahası olarak ilan edildiği ve kullanılmaya devam edileceği hususunun davalı idareye bildirildiği görülmüştür. Dava konusu ... ada ... parsele komşu yeşil alanın imar planında park alanı olarak ayrıldığı, Milli Eğitim Bakanlığına tahsis edilen taşınmazın ... ada ... parsel sayılı taşınmaz olup dava konusu yeşil alanın Milli Eğitim Bakanlığı'na tahsis edilen alan dışında kalmakla birlikte ... tarih ve ... sayılı yazı ile ... ada ... parsele komşu bulunan ve imar planında park alanı olarak ayrılan taşınmazın şantiye olarak kullanılabileceğine ilişkin bildirim yazısının ... tarih ve ... sayılı yazı ile söz konusu alanın kullanılması halinde ecrimisil tahakkuku yapılacağı hususunun Şişli Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı yazıdaki taleplerinden vazgeçildiğine ilişkin yazının da 01/08/2024 tarihli ek beyan dilekçesi ile dava dosyasına sunulduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre, dava konusu ... ada ... parsele komşu alan, imar planında "yeşil alan" niteliğinde olduğundan herhangi bir kamu kurumuna tahsis edilebilecek nitelikte bir alan olmadığı, dava konusu alanın Milli Eğitim Bakanlığı'na tahsis edilen alan dışında kaldığı, ayrıca dava konusu alanın şantiye olarak kullanılabileceğini öngören İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısının ... tarih ve ... sayılı yazı ile anılan alanın kullanılması durumunda ecrimisil tahakkuku yapılacağı hususunun kendilerine bildirilmesi üzerine kullanım iznine ilişkin işlemin geri alındığı, buna göre park alanını şantiye sahası olarak kullanmasının davacı şirketi fuzuli şagil konumuna getireceği anlaşıldığından, ilgili idarece ecrimisil istenebileceğinin açık olduğu tartışmasızdır.
Bu durumda, fuzulen işgal edilen alan nedeniyle istenilen ecrimisil bedelinin hukuka uygun olup olmadığı konusunda bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 03/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.