T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6504
Karar No : 2024/7133
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı...
VEKİLİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gıda Turizm Taşımacılık Emlak Tekstil
Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının aleyhlerine olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Balıkesir ili, Bandırma ilçesi, ... Mahallesinde denizden dolgu alanı üzerinde yer alan taşınmazın 251 m²'sinin kapalı, 244 m²'sinin yarı açık alan şeklinde "Kafeterya" olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 04/04/2017-03/07/2019 tarihleri arası döneme ilişkin 516.003,00-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ve dayanağı... tarih ve ... sayılı Balıkesir Büyükşehir Belediye Encümen kararı ile 01/10/2019 tarihli ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ve dayanağı... tarih ve ... sayılı Balıkesir Büyükşehir Belediye Encümen kararlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararında; dava dosyasının içinde bulunan bilgi ve belgeler ile dosyaya sunulan bilirkişi raporu ve ek bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmaza ilişkin toplam davacıdan 220.497,92-TL ecrimisil bedeli istenebileceğinin anlaşıldığı, yargılamanın devamı esnasında davalı idare tarafından düzeltme ihbarnamesi tanzim edilmesi suretiyle istenilen bedelin 416.923,08-TL olarak belirlendiği hususu da göz önüne alınmak suretiyle, dava konusu işlemin 220.497,92-TL tutarına ilişkin kısmında hukuka aykırılık; tespit edilen miktarı aşan 196.425,16-TL kısmında ise hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin 196.425,16-TL'lik kısmının iptaline, 220.497,92-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davaya konu ecrimisil bedelinin yasal prosedür takip edilmek suretiyle mevzuatta belirtilen ilgili kurumlardan sorulmak suretiyle tespit edildiği, bilirkişi raporunda emsal alınan Mahkeme kararının güncel veriler ve günün şartları ile uyuşmadığı, bilirkişi raporunun mevzuatta belirtilen kriterleri karşılamadığı, raporda bilimsel verilere dayanılmadan kanaat bildirildiği, dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu hususları belirtilerek İdare Dava Dairesi kararının aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 1. fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na (Ek-8) dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına, aynı maddenin 2. fıkrasında ise: "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." düzenlemesine yer verilmiştir.
20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 5. fıkrasında, emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemi ş olan yerler için, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değerinin dikkate alınacağı; 10. fıkrasında, ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi hususların göz önünde bulundurulacağı, 12. fıkrasında da; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulacağı; aynı Tebliğin, "Kıyı Kanunu kapsamında kalan yerlerde ecrimisil işlemleri" başlıklı 14. maddesinin 2. fıkrasında, kıyı ve sahil şeritleri ile dolgu alanlarında yukarıdaki belirtilen kullanımlar dışında izinsiz kullanımın tespiti halinde; işgalin şekli, bu alanların konumu ve kullanımlarından elde edilecek gelir düzeyi de dikkate alınarak Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen yerlerden sorulmak suretiyle bedel tespit komisyonu tarafından ecrimisil tespit ve takdir edileceği düzenlemeleri getirilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir"; 288. maddesinde ise, Hakimin, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebileceği belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; mülkiyeti Hazineye ait olan ve üzerindeki tasarruf yetkisinin 04/04/2017 tarihli protokol ile davalı idareye bırakıldığı "Balıkesir ili, Bandırma ilçesi Hacıyusuf Mahallesi"nde yer alan denizden dolgu alanının 495 m2'sinin davacı tarafından kafeterya (Ma Kafe) olarak işletildiğinin davacı elemanları tarafından düzenlenen bila tarihli Taşınmaz Tespit Tutanağı ile tespit edilmesi sonrasında, davacıya ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
Dairemizin E:2023/5275 esasına kayıtlı dosyasıyla bakılmakta olan dosya birlikte değerlendirildiğinde, dava dosyaları içindeki taşınmaz tespit tutanaklarının aynı işletmeye ait olduğu, Dairemizin E:2023/5275 esas sayılı dosyasında 07/12/2017 tarihli ihbarname ile 04/04/2017-13/11/2017 tarihleri için ecrimisil bedeli tahakkuk ettirildiği, bakılmakta olan dosyada ise 01/10/2019 tarihli ihbarname ile 04/04/2017- 03/07/2019 tarihleri için ecrimisil tahakkuk ettirildiği, bu durumda 04/04/2017-13/11/2017 dönemine yönelik mükerrer bir uygulamanın söz konusu olduğu, ayrıca her iki tespit tutanağında aynı işletme olmasına rağmen metrekarelerde uyumsuzluk olduğu hususları görülmektedir.
Bu durumda, İdare Dava Dairesince ek bilirkişi raporu veya gerek görülmesi halinde mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle yukarıda bahsedilen farklılıkların nedeni ortaya konulduktan sonra ortaya çıkacak duruma göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, davacı tarafından dava konusu ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesine 14/01/2020 tarihinde yapılan ikinci itiraz üzerine, davalı idare tarafından bakılmakta olan davanın devamı esnasında, ... tarih ve ... sayılı 416.923,08-TL miktarlı yeni bir ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin düzenlendiği, temyize konu Mahkeme kararının da sadece 416.923,08-TL 'lik miktar dikkate alınarak tesis edildiği, ancak dava konusu edilen ecrimisil ihbrnamesi ve ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 516.003,00-TL miktarlı olduğu, dolayısıyla İdare Dava Dairesi tarafından 416.923,08-TL'yi aşan kısım yönünden karar verilmesine yer olmasına kararı verilmesi gerektiği de açıktır.
Bu itibarla yukarıda belirtilen nedenlerle, İdare Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 09/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.