T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7641
Karar No : 2025/301
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Güzellik Estetik ve Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Maltepe ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan ve davacı şirket tarafından işletilen güzellik salonunun işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Maltepe Belediye Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; güzellik salonu olarak ruhsatlandırılmış dava konusu işyerinde faaliyet konusu dışında masaj ve fuhuş yapıldığı hususunun somut olarak ortaya konulduğu ve davalı idare tarafından ilgili mevzuat uyarınca verilen süre içerisinde işyerinin faaliyet konusuna uygun hale getirilmediği anlaşıldığından, bahse konu işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen faaliyet konusu dışında faaliyet gösterdiğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; iş yerinin fuhuş amaçlı kullanıldığı ve nedenle ruhsata aykırı faaliyet gösterdiği gerekçesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca dava konusu işyerinin faaliyet konusunun ruhsata uygun hale getirilmesi amacıyla davacıya (15) gün süre verildiği ve verilen süre sonunda işletmede fuhuş yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, dava konusu işyerinin faaliyet konusuna uygun olarak işletilmediğinin tespit edildiği gerekçesiyle davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilmiş ise de, söz konusu fiilin yaptırımının yukarıda belirtilen Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü'nde düzenlenmiş olması sebebiyle tüzük hükümleri uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliği hükümleri uyarınca davacı şirkete ait işyerinin ruhsatının iptal edilmesine dair işlemde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davacının istinaf talebinin kabulüne, ... İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işletmede faaliyet alanı dışında meslek icra edildiğinin tespit edildiği, davacıya verilen süre içerisinde söz konusu aykırılığın giderilmediğinin anlaşıldığı, ayrıca söz konusu işletmeye ilişkin olarak yapılan ihbarlar sonucunda gerçekleştirilen denetimlerde fuhuş yapıldığının tespit edildiği, söz konusu işletmenin faaliyet konusu dışında faaliyette olması nedeniyle verilen süre sonunda aykırılığın giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine ruhsatının iptal edildiği, tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğundan bahisle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 6. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.
Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Ek 3. maddesinde, "13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri saklıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesine göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği, bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebileceği, belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebileceği, emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceği, bu madde hükümlerinin ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanacağı öngörülmüştür.
Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Maltepe ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan ve davacı tarafından işletilen güzellik salonu faaliyet konulu işyerine ilişkin olarak... tarih ve... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, dava konusu işyerine ilişkin olarak Maltepe İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince 14/12/2021 tarihinde anılan işletmede fuhuş yapıldığına ilişkin ihbara istinaden yapılan denetimde anılan işletmede fuhuş yapıldığının tespit edildiğinden bahisle ilgili mevzuat kapsamında gereğinin yapılmasının Maltepe Kaymakamlığı tarafından Maltepe Belediye Başkanlığı'ndan istenildiği, anılan talebe istinaden Maltepe Belediye Başkanlığı'nın ...tarih ve...sayılı yazısı ile, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca dava konusu işyerinin faaliyet konusunun ruhsata uygun hale getirilmesi amacıyla davacıya (15) gün süre verildiği ve 31/12/2021 tarihinde işyeri yetkilisine teslim edildiği, verilen süre içerisinde 10/01/2022 tarihinde dava konusu işyerinde yapılan denetimde herhangi bir olumsuzluğa rastlanmadığının tespit edildiği, verilen süre sonunda yapılan denetim sonucunda ise işyerinin kapısının kapalı olduğundan bahisle herhangi bir denetim yapılamadığına ilişkin tutanağın düzenlendiği, dava konusu işyerine ilişkin olarak Maltepe İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince 27/02/2022 tarihinde anılan işletmede fuhuş yapıldığına ilişkin ihbara istinaden yapılan denetimde ise işletmede fuhuş yapıldığının tespit edildiğinden bahisle ilgili mevzuat kapsamında gereğinin yapılmasının Maltepe Kaymakamlığı tarafından Maltepe Belediye Başkanlığı'ndan yeniden istenildiği, anılan talebe istinaden dava konusu işyerinin faaliyet konusuna uygun olarak işletilmediğinin tespit edildiği gerekçesiyle Maltepe Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ...sayılı işlemi ile davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda; davacının ruhsata konu güzellik salonu faaliyetine ilişkin bir aykırılık olduğu tespit edilmeksizin, ruhsat konusu faaliyet haricinde masaj salonu olarak faaliyet göstermek suretiyle kolluk tarafından fuhuş yapıldığının tespitine istinaden mahallin en büyük mülki amirinin yazısı üzerine yapılan denetim neticesinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca bu aykırılığın giderilmesi için davacıya onbeş günlük verilen süre içerisinde dava konusu işyerinde yapılan denetimde herhangi bir olumsuzluğa rastlanmadığının tespit edildiği, sonrasında Maltepe İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince anılan işletmede fuhuş yapıldığına ilişkin ihbara istinaden yeniden yapılan denetimde ise işletmede fuhuş yapıldığının tespit edildiğinden bahisle ilgili mevzuat kapsamında gereğinin yapılmasının Maltepe Kaymakamlığı tarafından Maltepe Belediye Başkanlığı'ndan yeniden istenildiği, anılan talebe istinaden dava konusu işyerinin faaliyet konusuna uygun olarak işletilmediğinin tespiti üzerine aykırılığa dayalı olarak, sahip olduğu ruhsat çerçevesinde güzellik salonu olarak faaliyette bulunmasını engelleyecek nitelikte ve ruhsat iptaline dönüştürülecek şekilde ... tarih ve ...sayılı dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, tespit edilen aykırılıklar (masaj salonu olarak kullanılmak suretiyle fuhuş yapılması) nedeniyle işyerinin faaliyetten men edilebileceği, bunun dışında, mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletildiğinden bahisle yukarıda sözü edilen Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca ruhsatının iptal edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, davacının işyerine ait ruhsatın iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.