T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8279
Karar No : 2024/3793
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kars ili, Merkez ilçesi, ... Köyü, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binada içkisiz lokanta ve otel işletmek için yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin Kars İl Özel İdaresinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının ruhsat talep ettiği taşınmazın parsel sınırı ile bitişikte bulunan akaryakıt pompasının aralarındaki mesafesinin asgari 7,5 metre olması gerekirken 5,91 metre olduğu, dolayısıyla umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli maddeler üretilen, satılan, kullanılan, depolanan yerler ile gaz dolum tesislerine mevzuatın öngördüğü (asgari 7,5 metre) uzaklıkta bulunması şartını sağlamadığı anlaşılan davacıya ait işletmeye ruhsat verilmemesine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Kars ili, Merkez ilçesi, ... Köyü, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binada içkisiz lokanta ve otel işletmek üzere ruhsat almak için davalı idareye ilk olarak 25/09/2019 tarihinde başvurulduğu, bu başvurunun kolluk tarafından "genel güvenlik ve asayiş" yönünden olumsuz görüş bildirilmesi nedeniyle reddedilmesi üzerine ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerenden idari işlemin yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle dava açtığı, anılan davada yürütmenin durdurulması kararı verilmesi üzerine davacı tarafından Mahkeme kararının gereği olarak ruhsatının düzenlenmesi talebiyle yaptığı başvurunun ise bu davanın konusunu oluşturan işlemle reddedildiği, kolluk tarafından belirtilen mevzuatın somut olayda uygulanma imkanının bulunmadığı, benzin istasyonu ve otel binasının tek parsel üzerinde kurulduğu ve daha sonra ifrazen ayrıldığı, bu nedenle de otelin ruhsatlandırılmasının usule aykırı olması halinde benzin istasyonunun ruhsatlandırılmasının da usule aykırı olacağı, otel binası ve benzin istasyonunun yaklaşık 2007 yılından beri kurulu olduğu, fiilen bu binaların ve tesislerin yerinin değiştirilmesinin ve parsellerin birbirinden uzaklaştırılmasının mümkün olmadığı, hali hazırda aynı hususta iki ayrı Mahkeme kararı ortaya konulduğu, bunlardan ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden verilen kararda otel binası ile akaryakıt pompası arasındaki mesafe ölçümüne ilişkin başka bir düzenlemeye, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı halihazırda görülmekte olan bu dosyasında ise başka bir yönetmeliğe dayanılarak hüküm kurulduğu, oysa fiili durumun tek olduğu, Mahkemece keşif yapılmadan, tapu bilgileri dosya içerisine getirilmeden, sadece idarenin yaptığı ölçüme dayanılarak ve somut olayda uygulanması mümkün olmayan bir yönetmelik hükmüne istinaden karar verildiği, bahse konu otel ve restoran işyerinin bugüne kadar ruhsatlandırılarak işletilmiş olduğu, yine akaryakıt istasyonun mevcut konumunda hiçbir değişiklik olmaksızın ruhsatının yenilendiği hususları birlikte değerlendirildiğinde yapılan bir yatırımın atıl hale getirilmesinin hakkaniyetli bir sonuç doğurmayacağı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idarece tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden umuma açık istirahat ve eğlence yeri, kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerlerini ifade eder" düzenlemesine;
"işyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde, "(1) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri belirtilen şartları taşımak zorundadır: [...] d) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması, [...]" düzenlenmesine;
"umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde, "(1) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler […] beyan formu ile yetkili idareye başvurur.
(2) Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir.
(3) İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır.
(4) Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir.
(5) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu'nun Ek-9. maddesinde; "Kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlar; yangınla mücadele için mevcut personelden ekiplerini kurmak, yangın önleme ve söndürme planlarını hazırlamak, kuruluşun özelliğine göre gerekli araç, gereç ve malzemeyi hazır bulundurmak zorundadır. Gerçek kişiler de yangınla mücadele için gerekli önlemleri alır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir." kuralı getirilmiş; 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 33. maddesinde ise; Bakanlığın kanunla yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri; tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer idari metinlerle düzenlemekle görevli ve yetkili olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine dayanılarak, "Kamu kurum ve kuruluşları, özel kuruluşlar ve gerçek kişilerce kullanılan her türlü yapı, bina, tesis ve işletmenin, tasarımı, yapımı, işletimi, bakımı ve kullanımı safhalarında çıkabilecek yangınların en aza indirilmesini ve herhangi bir şekilde çıkabilecek yangının can ve mal kaybını en aza indirerek söndürülmesini sağlamak üzere, yangın öncesinde ve sırasında alınacak tedbirlerin, organizasyonun, eğitimin ve denetimin usul ve esaslarını belirlemek" amacıyla çıkarılan ve 19/12/2007 tarih ve 26735 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 121/1-2 maddesinde, servis istasyonları kurulurken Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik ve ilgili standart hükümleriyle, EK-13'de verilen uzaklıklara uyulacağı öngörülmüş, 167/4. maddesinde ise bu Yönetmeliğin yürürlüğünden önce yapı ve işletme ruhsatı almış tehlikeli maddelerle ilgili yerlerde, asgari emniyet mesafeleri hariç tutularak yangın güvenliği ve diğer hususlarda bu Yönetmelik hükümlerinin esas alınacağı kurala bağlanmış, EK-13'de ise akaryakıt servis istasyonları ile ilgili asgari emniyet mesafeleri belirlenmiştir.
Ek-13’te, 09/09/2009 tarih ve 27344 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik'le yapılan değişiklikle "akaryakıt pompasının komşu parsele uzaklığının asgari 7,5 metre olması gerektiği," belirtilmekle beraber not kısmında bu mesafenin topluma açık yerler ile arsa sınırına olan mesafelerin mevcut akaryakıt istasyonları için % 60 azaltılacağı açıklamasına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Kars ili, Merkez ilçesi, ... Köyü, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde içkisiz lokanta ve otel işletmek için yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusuna ilişkin olarak ... İdare Mahkkemesinin E:... sayılı dosyası üzerinden verilen yürütmeyi durdurma kararı üzerine davalı idare teknik personeli tarafından söz konusu taşınmaz ile akaryakıt istasyonu arasındaki mesafelerin yeniden ölçüm yapılmak suretiyle tekrar tespit edildiği, buna göre açılmak istenen içkisiz lokanta ve otelin bitişiğinde yer alan ... Petrol Ürünleri İthalat ve İhracat Ltd. Şirketinin Akaryakıt pompası adasının, açılması istenen İçkisiz Lokanta ve Otelin parseline uzaklığının 5.91 m. olduğunun belirlendiği, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5/e maddesi uyarınca ve 26735 sayılı Binaların Yangından Korunması Yönetmeliğinin Ek-13'te bulunan Akaryakıt Servis İstasyonlarında Asgari Emniyet Mesafeleri tablosunda belirtilen mesafeye (asgari mesafe 7.5 m) uygun olmadığının tespit edildiği, ayrıca davaya konu işyerinin konumu itibarıyla kontrol ve denetime elverişli bir yerde bulunmadığından bahisle genel güvenlik ve asayiş yönünden uygun olmadığı yönünde 21/02/2020 tarihli kolluk görüşü olduğu hususlarının dava konusu işlemle davacıya bildirilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, dava dosyası ile ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, içkisiz lokanta ve otel işletmesi ruhsatı talebinin reddine dair Kars İl Özel İdaresinin 18/07/2019 tarihli işleminin iptalinin istendiği anılan dosyada dava konusu işlemdeki ile örtüşen tespitlere yer verilen kolluk görüşüne ilişkin olarak "tesis özelinde somut bir tespit bulunmadığı, kolluk kuvvetlerince sivil denetimin her zaman yapılabileceği gibi herhangi bir olay anında da kolaylıkla müdahale edilebilecek bir noktada bulunduğu" değerlendirmesine de yer verilmek suretiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, davalı idarenin istinaf isteminin, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin E:..., K:... sayılı kararı ile reddi üzerine temyiz edilen kararın Danıştay Dördüncü Dairesinin 06/06/2024 tarih ve E:2023/13955, K:2024/3794 sayılı kararı ile onandığı görüldüğünden, dava konusu işlemde de yer verilen davaya konu edilen işyerinin "genel güvenlik ve asayiş yönünden uygun olmadığı" yönündeki kolluk görüşünde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince her ne kadar davacının ruhsat talep ettiği taşınmazın parsel sınırı ile bitişikte bulunan akaryakıt pompasının aralarındaki mesafesinin asgari 7,5 metre olması gerekirken 5,91 metre olduğu, dolayısıyla umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli maddeler üretilen, satılan, kullanılan, depolanan yerler ile gaz dolum tesislerine mevzuatın öngördüğü asgari 7,5 metre uzaklıkta bulunması şartını sağlamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de; davacının parsel sınırında yer alan akaryakıt istasyonunun 24/09/2006 tarihli yapı kullanma izin belgesinin bulunduğu, 24/07/2009 tarihinde davalı idareden aldığı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile faaliyet göstermekte olduğu dikkate alındığında, yukarıda açıklamasına yer verilen Ek-13'ün NOT kısmında belirtilen mevcut akaryakıt istasyonlarından olduğu, bu durumda topluma açık yerlerden olan uyuşmazlığa konu içkisiz lokanta ve otelin bulunduğu arsa sınırına olan mesafenin mevcut akaryakıt istasyonları için % 60 azaltılacağına ilişkin düzenleme dikkate alınmadan verilen kararda bu yönüyle de hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dosyada mevcut belgelerin ilgili mevzuat hükümleriyle birlikte incelenerek değerlendirilmesi neticesinde; Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Ek-13'ün yukarıda aktarılan not kısmında yer alan "Topluma açık yerler ile ...arsa sınırına olan mesafeler mevcut akaryakıt istasyonları için % 60 azaltılr" düzenlemesinin, davacının içkisiz lokanta ve otel işletmek için yaptığı işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusuna konu 106 ada, 1 parsel sayılı taşınmaz ile taşınmaza komşu ... pafta, ... parselde yer alan akaryakıt istasyonuna ilişkin emniyet mesafelerinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği anlaşıldığından, bu kapsamda yapılacak araştırma sonucunda bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda; eksik inceleme neticesinde verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/06/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinin hiçbirisi bulunmadığından, kararın onanması gerektiği oyuyla aksi yöndeki karara katılmıyorum.