T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1298
Karar No : 2025/459
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 19/06/2014 tarih ve 29035 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 21/05/2014 tarih ve 2014/6412 sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca, Yozgat ili, Yenifakılı ilçesi, .../... Köyünde yer alan ve davacının maliki olduğu ... ada ... ve ... parsel (yeni ... ada, ... parsel) ve ... ada ... parsel, ... ada ... ve ... parsel (yeni ... ada, ... parsel) sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsellere ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu yeni ... ada ... parsel sayılı taşınmazın kök parselleri olan ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden; davalı idarece sunulan AT1 (toplulaştırmaya giren eski parsel malikler listesi) ve AT8 (yeni oluşturulan parsel malik listesi) listesinde davacının yer almadığı, UYAP üzerinden yapılan TAKBİS sorgulamasında da ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazların davacı adına kayıtlı olmadığı, toplulaştırma işlemi sonucu oluşan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 2022 yılında satış yoluyla davacı adına tescil edildiği, dolayısıyla toplulaştırma işlemi neticesinde oluşan mevcut durumu bilerek taşınmazı satın aldığı görüldüğünden, dava konusu toplulaştırma işleminin bu taşınmazlara ilişkin kısmı yönünden davanın reddi gerektiği; dava konusu eski ... ada ... parsel, ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar ile yeni ... ada ... parsel taşınmaz yönünden ise; eski taşınmazlardan ... ada ... parselin düz, ... ada ... ve ... parsellerin ise hafif eğimli olduğu yeni tahsis edilen taşınmazda ise yüksek eğimin mevcut olduğu, bu durumun tarımsal faaliyete engel olmamasına rağmen eski taşınmazlar ile yapılan karşılaştırma neticesinde eski ile yeni taşınmaz arasında eğim farkının fazla olduğu, yine taşınmaz üzerinde eski kadastral yol almasına rağmen zemin üzerinde fiilen keşif tarihi itibariyle kullanılmaya devam edildiği ve bu durumdan davacının mağdur olduğu, davacı tarafın hak ve menfaatlerinin tam anlamıyla korunmadığı anlaşıldığından dava konusu toplulaştırma işleminin anılan parsellere ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden reddine, toplulaştırma işleminin ... ada ... parsel, ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar ile yeni ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davalı idarenin istinaf istemi yönünden, Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı; davacının istinaf istemi yönünden ise, davacının toplulaştırma işleminden sonra taşınmazı satın almasının dava konusu toplulaştırma işleminin hukukilik denetiminin yapılmasına engel oluşturmayacağının açık olduğu, bu kapsamda dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporu göz önüne alındığında ilgili mevzuat ile belirlenen kriterlere uyulmayarak davacı tarafın hak ve menfaatlerinin tam anlamıyla korunmadığı anlaşıldığından toplulaştırma işleminin ... ada ... ve ... (yeni ... ada, ...) parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmında da hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf isteminin reddine, davacının istinaf isteminin kabulü ile istinafa konu kararın davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, toplulaştırma işleminin ... ada ... ve ... (yeni ... ada, ...) parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının da iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Toplulaştırma yapılan arazilerin bulunduğu coğrafyaların engebeli olmasının teknik olarak taşınmazların en boy oranın 1/3-1/7 arasında ve dikdörtgen olmasına engel teşkil ettiği, davacının taşınmazı toplulaştırma işleminden sonra görüp, bilerek ve isteyerek satın aldığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
... ada ... parsel ile ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda yapılan toplulaştırma işlemleri sonucu 15/09/2020 tarihinde tapuya tescillerin gerçekleştiği, davacının ise bu tarihten sonra 16/05/2022 tarihinde yeni ... ada ... parsel sayılı taşınmazı satın aldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacı tarafından taşınmazın toplulaştırması kesinleştikten sonra ve toplulaştırma ile oluşmuş haliyle edinildiği, mülkiyet hakkı kapsamında Anayasa ile güvence altına alınan meşru bir beklentinin varlığının kabul edilmesine olanak bulunmadığı, bu nedenle işlem tarihinde malik olmayan davacının toplulaştırmaya yönelik meşru ve haklı bir beklentisinin de bulunmadığı, dava tarihi itibariyle taşınmaza malik olan davacının, satın aldığı taşınmazda, satın almadan önce yapılan arazi toplulaştırması işleminin iptalini istemekte mülkiyet hakkı çerçevesinde, güncel, meşru ve kişisel bir menfaatinin var olduğunun kabulüne olanak bulunmadığı açık olduğundan, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasını inceleyerek dava konusu işlemin iptaline karar veren İdare Dava Dairesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, ... ada ... parsel ile ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan İdare Dava Dairesi kararının ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 16/01/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.