T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1432
Karar No : 2025/561
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Sanayi Limited Şirketi
2- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Çarşısı, No:... adresinde bulunan ve hazır tekstil giyim satışı konusunda faaliyet gösteren işletmenin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği gerekçesiyle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi gereğince faaliyetten men edildiğinden bahisle mühürlemeye hazır hale getirilmesine yönelik İstanbul Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemi ile iş yerinin mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacılardan ... Ticaret ve San. Ltd. Şti. ile imzalanan kira sözleşmesinin sona erdirildiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatının kira sözleşmesinin sona ermesi ile birlikte kendiliğinden hükümsüz hale geldiği, yetkili idareden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan davacılar tarafından işyeri açıldığı ve çalıştırıldığının davalı idarece tespit edildiği, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan iş yerinin, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyetine devam etmesinin mümkün olmadığı ve ruhsatsız faaliyet gösteren iş yerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılarak mühürleneceği hususları açık olduğundan, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; Fatih İlçesi, ... Çarşısı, No:... adresinde bulunan dava konusu işyerine giyim mağazası faaliyetinde bulunmak üzere Fatih Belediye Başkanlığı tarafından ... tarih ve ... ruhsat nolu ruhsat verildiği ve söz konusu ruhsatın iptal edilmediği görüldüğünden, bir diğer ifadeyle ruhsat verilmesi şartının sağlanarak düzenlenen ve hakkında henüz bir iptal kararı bulunmayan iş yeri açma ve çalışma ruhsatı kapsamında faaliyetlerini yürüttüğü ve ruhsatsız olarak faaliyet yürütülmesinin söz konusu olmadığı anlaşıldığından, ruhsat iptal edilmeden işyerinin kapatılamayacağı dikkate alındığında işyeri hakkında ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği'nin 6. maddesi uyarınca ... tarih ... sayılı mühürleme kararı ve bu doğrultuda tesis olunan ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davaya konu taşınmazda yetkinin İstanbul Büyükşehir Belediye başkanlığına ait olduğu, geçerli bir kira kontratı bulunmayan davacının dava konusu işyeri için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilemeyeceği, işyeri açma ve çalışma ruhsatında kira sözleşmesi süresince geçerlidir şerhi bulunduğundan işyeri açma ve çalışma ruhsatının kira sözleşmesinin süresinin bitmesiyle kendiliğinden hükümsüz hale geldiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gün olduğu kurala bağlanmış; 11. maddesinde, "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiş; aynı Kanun'un 14/3-e ve 15/1-b maddelerinde, ilk inceleme aşamasında dava dilekçelerinin süre aşımı yönünden kanuna uygunluğunun inceleneceği ve süresinden sonra açılmış bulunan davaların reddedileceği düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Fatih ilçesi, İnebey Mahallesi, Aksaray Yeraltı Çarşısı, No:13 adresinde bulunan ve hazır tekstil giyim satışı konusunda faaliyet gösteren işletmenin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği gerekçesiyle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi gereğince faaliyetten men edildiğinden bahisle mühürlemeye hazır hale getirilmesine yönelik İstanbul Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemi ile iş yerinin mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle 17/11/2022 havale tarihli dilekçesiyle davanın açıldığı, davaya konu mühürlemenin 11/08/2022 tarihinde yapılacağına dair ... tarih ve ... sayılı işlemin 04/08/2022 tarihinde çalışan ...'e tebliğ edildiği, diğer dava konusu işlem olan 12/08/2022 tarihli mühürleme işlemi üzerine düzenlenen mühürleme tutanağı ise Edip Eraslan adlı çalışana aynı tarihte tebliğ edildiği görülmüştür.
Bu durumda; 12/08/2022 tarihinde işyerinin mühürlendiğinden haberdar olunduğu anlaşılmış olup, 12/08/2022 tarihinden itibaren dava açma süresi olan 60 gün içerisinde doğrudan veya 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca yapılacak başvuruya idarece verilen cevaba göre kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 17/11/2022 tarihinde açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 28/01/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.