T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1471
Karar No : 2025/546
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Elektronik Gıda Tekstil Spor
Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; Konya ili, Selçuklu ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösterecek olan bowling oyun salonu için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin Selçuklu Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesinde, umuma açık istirahat ve eğlence yerleri önce sayılmak suretiyle belirtildikten sonra, sayma yolu ile belirtilen söz konusu yerlere benzeri yerlerin de umuma açık istirahat ve eğlence yeri olabileceğinin belirtildiği, bu tanımlamadan hareketle benzeri yerler tabirinden kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için hizmete sunulan ve herkesin kullanımına açık yerlerin de umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak nitelendirilebileceğinin anlaşıldığı, bu açıklamalardan hareketle bowling salonlarının umuma açık yerler kapsamında olduğu konusunda herhangi bir çekişme bulunmadığı, öte yandan her ne kadar davacı tarafından bowling faaliyetinin bir spor faaliyeti olduğu iddia edilmiş ise de; ulusal veya uluslararası alanlarda amatör veya profesyonel şekilde müsabakaya konu olması halinde söz konusu etkinliğin bir spor faaliyeti olarak değerlendirilebileceği tabi ise de; genel kullanım hali düşünüldüğünde bowling salonlarının eğlence maksatlı salonlar olduğu, nitekim bowling faaliyetinin elektronik araç ve gereçlerin de yoğun şekilde kullanılması (bilbord gibi) suretiyle icra edilen bir faaliyet olduğu hususları da göz önünde bulundurulduğunda hayatın olağan akışı ve genel kullanım durumu itibari ile bowling salonlarının elektronik oyun merkezleri benzeri umuma açık istirahat ve eğlence yerleri arasında yer aldığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Adil yargılanma hakkının en önemli görünüş biçimlerinden birinin mahkeme kararlarının gerekçeli olması olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının ise gerekçesiz olduğu, Konya Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne sorulan görüş yazısı üzerine verilen cevapta bowling branşının Türkiye Bocce Bowling ve Dart Federasyonuna bağlı bir kuruluş olduğundan dolayı özel beden eğitimi ve spor tesisleri kapsamında yer aldığının bildirildiği, Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri Yönetmeliğinin 10. maddesi uyarınca Federasyondan bowling salonu açabilmek için gerekli olan yeterlilik belgesinin de halihazırda alınmış bulunduğu, bowling salonları umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapsamında değerlendirilse dahi İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte belirtilen maddeler kapsamında değerlendirilemeyeceği, mesafe şartının umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin tamamı için değil bir kısmı için öngörüldüğü, Yönetmeliğin 5. ve 34. maddeleri arasında çelişki bulunduğu, 5.maddede uzaklık şartına tabi yerler tahdidi olarak sayılmışken, 34. maddede genişletilmek suretiyle sayıldığı, her iki maddede de tüm umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin mesafe şartına tabi olduğu şeklinde bir anlam çıkmadığı, bu çelişkinin ve boşluğun hakimin yorumu ile doldurulması gerektiği, Mahkemelerince yorumun kanunun amacına uygun yapılmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Yapılan tüm işlemlerin hukuka uygun olduğu, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların haksız ve mesnetsiz olduğu savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunu'nun 7. maddesinde; kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathane; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet kafeler ve benzeri yerlerin umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılacağı, bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplamaya, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyelerin; bu alanlar dışında il özel idarelerinin yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İş Yeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4. maddesin (g) bendinde ; "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri, kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerler olarak tanımlanmış, 5. maddesinin (d) bendinde; umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması gerektiği ile (ı) bendinde; umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar, kahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi ile açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi için zorunlu şartlar arasında sayılmış, "Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerlerinin Açılması başlıklı" 32. maddesinin 6. fıkrasında da; "Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içkilerin açık olarak satıldığı yerlerin, örgün eğitim kurumları, özel öğretim kursları, yükseköğretim hariç öğrenci yurtları ile anaokullarından, kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunması zorunludur. Özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ile okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları için bu zorunluluk aranmaz. Ancak söz konusu özel öğretim kurumlarıyla yukarıda belirtilen türdeki işyerleri aynı binada bulunamaz." hükmüne; "Mesafe Ölçümü" başlıklı 34. maddesinin 1.fıkrasında ise; "Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınır. Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket tarafından, Konya ili, Selçuklu ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösterecek bowling ve elektronik oyun salonu için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle davalı idareye başvurulduğu, davacı şirketin anılan başvurusunun, Selçuklu Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile iş yerinin bulunduğu binada 1 adet Sürücü Kursu ile 1 adet Özel Eğitim Kursu olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle reddedildiği, daha sonra davacı şirket tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda yer alan elektronik oyun salonu ibaresinin çıkarılarak aynı yerde bowling salonu olarak faaliyet gösterecek iş yeri için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yeniden davalı idareye başvuruda bulunulduğu, davacı şirketin bu başvurusunun da Selçuklu Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı görüş yazısında belirtilen; “bowling salonu faaliyetinin yürütülmesinde umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin asli unsuru olan eğlenme maksadı ile toplanma söz konusu olduğundan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4/g maddesinde yer alan "benzeri yerler" kapsamında umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak ruhsatlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir” şeklindeki görüşü uyarınca bowling salonu faaliyetine umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak ruhsat düzenlenebileceği, iş yerinin bulunduğu binada 1 adet Sürücü Kursu ile 1 adet Özel Eğitim Kursu olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle reddedildiği, anılan işlem üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bakılan davada; davacının, bowling salonu için yapmış olduğu işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinin, davalı idarece bowling salonunun umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak kabul edilmiş olması ve davacının iş yeri için bildirdiği binada bir adet sürücü kursu ile bir adet özel eğitim kursu bulunduğu gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmakta olup; uyuşmazlığın çözümü için öncelikle bowling salonunun umuma açık istirahat ve eğlence yeri niteliğinde mi yoksa özel beden eğitimi ve spor tesisi niteliğinde mi olduğunun ortaya konulması gerekmektedir.
Dosya içeriğindeki belgelerden davacı tarafından verilmiş 26/12/2022 tarihli dilekçe uyarınca Konya Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünden bowling branşının özel beden eğitimi ve spor tesisi kapsamına girip girmediği ile ilgili görüş talep edildiği, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünce Gençlik ve Spor Bakanlığının görüşüne başvurulduğu, Bakanlık tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı cevabi yazıda "Bowling branşı Türkiye Bocce Bowling ve Dart Federasyonu Başkanlığına bağlı bir branş olduğundan dolayı Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri kapsamında yer almaktadır." şeklindeki belirlemeye yer verildiği, bununla birlikte davacının Türkiye Bocce Bowling ve Dart Federasyonundan tesisin Federasyonun belirlemiş olduğu teknik özelliklere uygun olduğu ve bowling branşında faaliyet göstermek için yeterli görüldüğünü belirten bir yeterlilik belgesi almış olduğu, ulusal ve uluslararası alanlarda da amatör veya profesyonel şekilde müsabakaya konu olması halinde söz konusu etkinliğin spor müsabakası olarak değerlendirildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda bowling faaliyetinin umuma açık istirahat ve eğlence yeri niteliğinde olmadığı, özel beden eğitimi ve spor tesisi niteliğinde olduğu ve bu nitelendirme uyarınca ruhsatlandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 28/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Mahkeme kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği görüşüyle Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.