T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1647
Karar No : 2025/2258
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Restaurant Taahhüt Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Adana ili, Çukurova ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... (eski ...) parselde kayıtlı taşınmazda bulunan ve ticari nitelikli yapı kayıt belgesi alınan işyeri için "restoran" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi isteminin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K... sayılı kararda; dava konusu işyerine, ruhsat düzenlenebilmesi için yapı kullanma izin belgesinin varlığının yanında söz konusu iş yerinin bulunduğu taşınmazla ilgili olarak imar planında "Ticari Alan" kullanım kararının belirtilmesi gerektiği; 1/5.000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, Seyhan Baraj Gölü Yaban Hayatı Geliştirme Bölgesi içerisinde ve park (yeşil) alanında yer alan dava konusu işyeri hakkında salt yapı kayıt belgesi alındığından bahisle yapı kayıt belgesinin yapı kullanma izin belgesi yerine sayılarak iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesine hukuken olanak bulunmadığından, bu yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; ticari nitelikli yapı kayıt belgesi bulunan yapının, şehrin en modern ticari tesislerinden biri olduğu ve Geçici 16. madde kapsamında taraflarından yapı kullanma izni istenilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 10/04/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 3. maddesinde herhangi bir sahanın, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamayacağı; Geçici 16. maddesinin 1. fıkrasında ise; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." kurallarına yer verilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Kanun'un 3. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra 4. maddesinde bu mercilerin; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı hükme bağlanmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır...."; Geçici 7. maddesinde ise, " Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ticari amaca yönelik verilen yapı kayıt belgesine sahip yapılarda açılmak istenen işyerleri, faaliyet konusu itibarıyla ruhsatlandırma için gerekli olan can ve mal güvenliği ile ilgili bu Yönetmeliğin ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartları taşıması halinde yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulanmasına kadar yapı kullanma izni aranmaksızın ruhsatlandırılır." hükmü yer almaktadır.
06/06/2018 tarih ve 30443 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğ'in 6. maddesinin 8. fıkrasında; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda işyeri açma ve çalışma ruhsatı yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verilir." hükmü yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından; Adana ili, Çukurova ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... (eski ...) parselde kayıtlı taşınmazda yer alan yapı için ... tarih ve ... belge numaralı yapı kayıt belgesinin alındığı, daha sonra söz konusu yapı kayıt belgesinin yapı kullanma izin belgesi yerine sayılarak "içkisiz kafe restorant" işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi istemiyle 03/11/2021 tarihinde yapılan başvurunun ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine, bu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, tapuda tarla vasfında olan, bahsi geçen 01/07/2018 tarihli kira sözleşmesiyle kiralanan taşınmazda bulunan ve yapı kayıt belgesinde niteliği "ticari" olarak belirlenen yapı için, davacının "içkisiz kafe restorant" işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun yukarıda hükümlerine yer verilen mevzuat uyarınca değerlendirilerek şartları taşıması halinde gerekli işlemin tesis edilmesi gerekirken; başvuru hakkında İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden alınan görüş uyarınca ".. 'Söz konusu taşınmaz Yabana Hayatı sınırlarında kalmakla birlikte onaylı imar planlarında 25 metre enkesitli imar yoluna cepheli, yeşil alan konumundadır. Kıyı Kenar Çizgisinin kara tarafında kalmaktadır. Taşınmazın üzerindeki yapı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca İmar Barışı kapsamında Yapı Kayıt Belgesi almıştır. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğince yeşil alanlarda 63 oranında yapılaşma hakkı bulunmaktadır.' denilmekte olup işlem tesis edilememektedir." ifadesiyle reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından temyize konu istinaf dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz Onama kararına katılmıyorum.