T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1705
Karar No : 2025/2112
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Doğal Taş İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi,...Sokak, No:... adresinde; "açık alan mermer depolama" faaliyet konulu, 3.sınıf Gayrısıhhi Müessese nitelikli olarak... tarih ve ...sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden faaliyet gösteren davacı şirkete ait işyerinin, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlemin ve 27/05/2022 tarihinde mühürleme yapılacağına ilişkin 24/05/2022 tarihli tebliğ işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alanda, ruhsatsız yapı inşa edildiği anlaşılmakla birlikte, ihtilafa konu imara aykırılığın giderilmesinin mümkün olduğu, sözkonusu aykırılığın ruhsat iptalini gerektirmediği, dolayısıyla ruhsatlı alan içinde yapılan ruhsatsız yapı ile ilgili olarak davalı idarece, 3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir konuda işyerinin bütününü içerecek şekilde işyeri açma çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde ve buna dayalı olarak tesis edilen işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacı şirkete ait işyerinde davalı idareye bağlı denetim görevlilerince 18/04/2022 tarihinde yapılan denetimde işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen alan içinde imar mevzuatına aykırı hususların tespiti üzerine verilen 15 günlük süre içinde sözkonusu aykırılıkların giderilmesinin istenildiği, ancak daha sonra yapılan kontrol ve denetimde verilen süre içinde söz konusu aykırılıkların giderilmediğinin tespiti üzerine işyeri ruhsatının iptal edildiği görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin ruhsat iptaline ilişkin işleminin ölçülülük ilkesine ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, 01/09/2021 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatına dayanılarak yatırım yapıldığı, iş bu ruhsatın verildiği tarihten sonra yapıda herhangi bir değişikliğe gidildiğinin davalı idarece tespit edilemediği, hangi tarihte ve kim tarafından yapıldığı belirlenemeyen imara aykırılık nedeniyle söz konusu ruhsatın iptal edilmesinin müktesep hakkın ihlaline neden olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde: "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü, 5. maddesinde; "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3.maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü, 6. maddesinin ikinci fıkrasında; "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmü yer almaktadır.
Dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, ...Sokak, No:... adresinde 507,00 m2'lik yüz ölçümlü alanda ''Açık Alan Mermer Deposu'' olarak faaliyet gösteren davacı şirkete ait işyerinde davalı idareye bağlı denetim görevlilerince 11/04/2022 tarihinde yapılan denetim sonucunda, ne zaman yapıldığı belli olmayan 248,7 m2 büyüklüğünde ruhsatsız yapı tespit edilerek yapı tatil tutanağı düzenlendiği, bu tutanakta yer alan aykırılıkların 15 gün içerisinde giderilmesi, aksi takdirde ruhsat iptali yoluna gidileceği hususunun Zabıta Müdürlüğünce 18/04/2022 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, daha sonra işyerinde Yapı Kontrol Müdürlüğü görevlileri tarafından 11/05/2022 tarihinde yapılan kontrol ve denetimde; yapı tatil tutanağında belirtilen kusurların kaldırılmadığı ve mevcut durumunu muhafaza ettiğinin tespit edilmesi üzerine davacı şirket adına düzenlenen ... tarih ve ...sayılı ''Açık Alan Mermer Depolama '' faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının davalı idarenin ...tarih ve ... sayılı işlemi ile iptal edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, uyuşmazlığa konu işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının kullanım alanının 507,00 m² olmasına karşın, yapı ruhsatı bulunmayan yapının 248,7 m² alana sahip olduğu anlaşılmakta olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan alanda başkaca bir aykırılık oluşturulduğu da ileri sürülmediğinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatlı alanın bir kısmında oluşan imara aykırılıkların giderilmesi için o kısım için İmar Kanununa göre para cezası ve yıkım kararı tesis edilebileceği, söz konusu aykırılıklara ilişkin olarak yürütülecek olan hukuki sürecin tamamlanmasından sonra işyeri ruhsatının iptaline yönelik bir değerlendirme yapılabilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmış olup, bu nedenle dava konusu işlemlerde ve davanın reddi ne ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 07/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY(X):
Davacının temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanması gerektiği düşüncesiyle Dairemiz bozma kararına katılmıyorum.