T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/178
Karar No : 2025/218
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, İzmir ili, Çiğli ilçesi ... Mahallesi ... Sok. No:... adresinde içkili bar faaliyetinde bulunmak üzere işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı düzenlenmesi yönünde yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin faaliyet gösterdiği adresin içkili yer bölgesi krokisine alınmasına dair oyçokluğuyla alınmış ... tarih ve ... sayılı Çiğli Belediye Meclisi kararı bulunduğu, bu karar uyarınca içkili bar ruhsatı düzenlenmesi amacıyla davacı tarafından yapılan başvurunun reddi işleminin dayanağı olan Çiğli İlçe Emniyet Müdürlüğünün görüşünün ise davacının adresinin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kontrol edilebilecek yerde ve konumda olmadığına dayandırıldığı, bu kapsamda davacının işyerinin içkili yer bölgesinde olduğu, kolluk tarafından dayanılan gerekçenin dayanaklarının açıklanmadığı gibi somut olarak ortaya da konulamadığı görüldüğünden, davacının içkili işyeri açma ve çalıştırma ruhsat başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ilçe emniyet müdürlüğünün olumsuz görüş bildirmesine rağmen ruhsat düzenlenmesi durumunda idarenin hukuki sorumluluğunun doğabileceği, kolluk kuvvetinin olumsuz görüş vermesi halinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte yer alan diğer koşullar yönünden inceleme yapılmasına gerek bulunmadığı ayrıca iptal davasına konu olması gereken işlemin ilçe emniyet müdürlüğü işlemi olması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-f bendinde dava dilekçelerinin "husumet" yönünden de ilk incelemesinin yapılacağı, 15/1-c bendinde ise, hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek dava açılması halinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğ edileceği belirtilmiştir.
İdari davaların doğru hasımla görülmesi, sağlıklı ve adil bir yargılama yapılması, savunma hakkına riayet edilmesi ve nihayet doğru ve uygulanabilir bir karar verilebilmesi açısından hayati bir öneme sahiptir. Bu önemi nedeniyle husumet, kanun koyucu tarafından yalnızca taraflarca ileri sürülen bir hukuki sav olmaktan öte, idari yargı mercileri tarafından re'sen dikkate alınması zorunlu kılınan bir dava şartı olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle idari yargılamada husumete ilişkin hususlardan sarfı nazar edilerek veya eksik, fazla ya da yanlış hasımla karar verilmesine hukuken imkan bulunmamaktadır.
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyeti Kanunu'nun 7. maddesinde; Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verileceği vurgulanmış,10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. Maddesinin (d) bendinde; Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilecek işyerlerinde aranacak şartlar arasında sayılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirketin İzmir İli, Çiğli İlçesi ... Mahallesi ... Sok. No:... adresinde içkili bar faaliyetinde bulunmak üzere işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı düzenlenmesi amacıyla ... tarihinde başvuru yaptığı, bu başvuru üzerine davalı idarenin ... tarih ve E... sayılı yazısı ile Çiğli İlçe Emniyet Müdürlüğünden görüş istenildiği, Çiğli İlçe Emniyet Müdürlüğünün bila tarih ve E... sayılı yazısı ile "içkili bar açılmak istenilen yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olmadığı" gerekçesiyle olumsuz görüş bildirildiği, bunun üzerine davalı idarenin ... tarih ve E... sayılı işlemi ile, Çiğli Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünce işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesinde sakınca görüldüğünün bildirildiğinden bahisle ruhsat talebinin reddine karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare hukukunda idareye herhangi bir hareket serbestisi ve değerlendirme yetkisinin tanınmadığı, alınacak kararın ve yapılacak işlemin önceden belirlendiği, yasada öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde yine yasada belirlenmiş kararın alınarak işlemin yapılacağı hal bağlı yetki olarak tanımlanmaktadır. Buna göre bağlı yetki söz konusu olduğunda, idarenin mümkün olabilecek kararlar arasında seçim hakkı yoktur, idareye seçim hakkı tanınmamıştır. Yasal düzenlemeler, belirli şart ve durumları belirlemiş ve bunların gerçekleşmesi halinde idarenin hangi kararı alıp uygulayacağını işaret etmiştir.
Ancak elbette idare, olayda yasal düzenlemede aranan koşulların somut olarak gerçekleşip gerçekleşmediğini araştıracaktır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine ruhsat verilmeden önce yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınması gerektiği, kolluk kuvvetinin olumsuz görüş bildirmesi halinde ruhsat verilmesi konusunda idarelere herhangi bir takdir yetkisinin tanınmadığı, olumlu kolluk görüşü alınmasının mevzuat gereği zorunlu bir unsur olduğu, bir başka deyişle idarelerin bu hususta bağlı yetki içinde bulundukları görülmektedir.
Bakılan davada, olumsuz görüş bildiren kolluk kuvvetinin bağlı olduğu Çiğli Kaymakamlığının da husumet mevkine alınarak ve dava dosyası anılan hasım yönünden de tekemmül ettirilerek bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, temyiz isteminin kabulü ile, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle Dairemizin onama kararına katılmıyorum.