T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1788
Karar No : 2025/1477
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Merkezi İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Isparta ili, ... Mahallesi, ... Cadde No:... adresinde faaliyet gösteren "... Güzellik Salonu" isimli işyerinde 28/01/2023 tarihinde yapılan denetimde ruhsat faaliyet alanı dışında sağlık hizmeti verildiğinin tespiti nedeniyle ... tarih ve ... sayılı işyeri açma çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve E... sayılı Başkanlık Olur'unun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadak bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespiti halinde de işyeri ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılacağı esas olmasına karşın, ... tarih ve ... nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalinden önce davacıya mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük bir sürenin tanınmadığı, 28/01/2023 tarihli tutanak ile Isparta Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı yazısı esas alınarak doğrudan davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verilerek faaliyetten men edildiği anlaşılmış olup bu haliyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işyerine bir defalık on beş günlük süre tanındığı, 28/01/2023 tarihinde yapılan denetimde işletmenin yine klinik olarak kullanıldığı ve cerrahi operasyonlar yapıldığının tespit edildiği, bu sebeple ruhsatının iptal edildiği, idarenin her denetiminde on beş günlük süre vermesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; '' 3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak.'' düzenlemesine 5. maddesinde; '' İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3 üncü maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.'' düzenlemesine, 6. maddesinde ise; '' İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde; ''Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz. Ruhsat, Örnek 5’te yer alan bilgileri içerecek şekilde düzenlenir...'' hükmüne, 13. maddesinde ise; '' İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır.'' hükmüne yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişin Yönetmelik'e 09/06/2020 tarihinde eklenen ''Faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası'' başlıklı Ek 3. maddesinin 1. fıkrasında ise, ''13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri saklıdır.'' düzenlemesine yer verilmiştir. Aynı Yönetmeliğin EK-1 Sıhhi Müesseseler için sınıflarına ve özelliklerin göre aranacak nitelikleri, J-Güzellik Salonları kısmında ise, ''Güzellik salonları, yetkili idarelerce her yıl Şubat ve Ağustos aylarında ve uygun görülecek diğer zamanlarda denetlenir. Güzellik salonlarında yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde il sağlık müdürlüğü temsilcisi de yer alır. Denetimler sonucu bu Yönetmeliğe aykırılıkların tespiti hâlinde ek 3 üncü maddeye göre işlem tesis edilir.'' hükmü bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının sahibi olduğu "Güzellik Salonu" faaliyet konulu işyerinde, gelen şikayetler üzerine yapılan denetimde, sağlık kuruluşu gibi hizmet verdiği, müşteri randevu takip defteri tutulduğu, içeriğinde yapılan/yapılacak olan tıbbi işlemlerin not alındığı, hasta kabul ve tedavi ettiği cerrahi müdahaleler yaptığını gösteren tıbbi cihazların, malzeme ve ilaçların var olduğu ve davacı tarafından ruhsat konusu faaliyetin yanı sıra faaliyet alanı dışında sağlık hizmeti verildiği tespit edilmiştir.
Bu durumda; davacının ruhsat konusu faaliyetine ilişkin olarak mevzuata bir aykırılık olduğu tespit edilmeksizin, ruhsat konusu faaliyet haricinde bir aykırılığa dayalı olarak sahip olduğu ruhsat çerçevesinde ticari faaliyette bulunmasını engelleyecek şekilde tesis edilen işlemlerde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı, güzellik salonu ruhsatlı işyerinde ruhsat haricinde bir faaliyette bulunulması halinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişin Yönetmeliğe 09/06/2020 tarihinde eklenen ''Faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası'' başlıklı Ek 3. maddesinin uygulanması gerektiğinden, … tarih ve … sayılı işyeri açma çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 06/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, Isparta ili, … Mahallesi, ... Cadde No:… adresinde faaliyet gösteren "... Güzellik Salonu" isimli işyerinde 28/01/2023 tarihinde yapılan denetimde ruhsat faaliyet alanı dışında sağlık hizmeti verildiğinin tespiti nedeniyle … tarih ve … sayılı işyeri açma çalışma ruhsatının iptaline ilişkin… tarih ve E… sayılı Başkanlık Olur'unun iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davacıya ait güzellik salonunda, faaliyet harici yasak işlem yapıldığına ilişkin muhtelif zamanlarda şikayetlerde bulunulduğu, idare tarafından yapılan denetimde, işyerinde şikayete konu uygulamaların yapıldığının açıkça tespit edildiği (sağlık kuruluşu gibi hizmet verdiği, müşteri randevu takip defteri tutulduğu, içeriğinde yapılan/yapılacak olan tıbbi işlemlerin not alındığı, hasta kabul ve tedavi ettiği cerrahi müdahaleler yaptığını gösteren tıbbi cihazların, malzeme ve ilaçların var olduğu, vs.) ve söz konusu uygulamaların insan sağlığını tehlikeye atabilecek nitelikte olması sebebiyle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacıya ait güzellik salonunda yapılan denetimde, işyerinde faaliyet konusunun dışında olan tıbbi uygulamalar yapıldığı ve bu uygulamaların insan sağlığını tehlikeye atabilecek nitelikte olduğunun sabit olduğu, söz konusu işyerinin, toplumun huzur ve sağlığı ve kişilerin can güvenliğinin sağlanması amacıyla kamu yararı doğrultusunda faaliyetten men edildiği anlaşıldığından, dava konusu ruhsat iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, onanmasına ilişkin çoğunluk kararına katılmıyoruz.