T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1822
Karar No : 2024/3363
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacılar tarafından, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle 15/01/2024 tarihinde yapmış oldukları nakdi yardım ve hasar ödemesi yapılması talepli başvurunun reddine ilişkin 17/01/2024 tarih ve ... sayılı işlemin; hukuka aykırı olduğu, depremde yakınlarının vefat ettiği ve deprem anında bulundukları konutun yıkıldığı ileri sürülerek iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak ... için 100,00-TL kira ve 100,00-TL taşınma yardımı, diğer davacıların her biri için ise 100,00-TL vefat yardımının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına karşı açılan davada; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tam yargı davalarında yetki" başlıklı 36. maddesinde; "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla; a-Zararı doğuran uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b-Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c-Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer idare mahkemesidir." şeklindeki hüküm uyarınca, dava konusu zararı doğuran uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğuna ilişkin Gaziantep 2. İdare Mahkemesinin 12/03/2024 tarih ve E:2024/545, K:2024/642 sayılı kararı sonrasında; Ankara 24. İdare Mahkemesinin 30/04/2024 tarih ve E:2024/691, K:2024/569 sayılı kararı ile 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, taşınmaz mallara ve bu taşınmazlarla ilgili haklara ilişkin olduğu anlaşılan uyuşmazlığın çözümünün Gaziantep İlinde bulunan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olan Gaziantep İdare Mahkemesinin yetkisinde olduğundan bahisle yetkili İdare Mahkemesinin belirlenmesi amacıyla dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine, ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına dair dosya incelenerek, 2577 sayılı Kanunun 43/1-b maddesi uyarınca gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tam Yargı Davalarında Yetki" başlıklı 36. maddesinde, "idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla a) zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) zarar bayındırlık, ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer c) diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.
2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.
4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; bakılan davanın, Gaziantep İli, İslahiye İlçesi, ... Mahallesi, ... Evleri Dış Kapı no:... İç Kapı No:... adresinde yer alan taşınmazın 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremde yıkılması nedeniyle 15/01/2024 tarihinde yapmış oldukları nakdi yardım ve hasar ödemesi yapılması talepli başvurunun reddine ilişkin 17/01/2024 tarih ve ... sayılı işlemin; hukuka aykırı olduğu, depremde yakınlarının vefat ettiği ve deprem anında bulundukları konutun yıkıldığı ileri sürülerek iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak ... için 100,00-TL kira ve 100,00-TL taşınma yardımı, diğer davacıların her biri için ise 100,00-TL vefat yardımının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açıldığı görülmektedir.
İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği tarafından, internet sayfasında (www.afad.com.tr) yapılan Hane Başı Destek Ödemesi hk. 20.03.2023 tarihli Basın Duyurusunda; Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi kabul edilen 11 ilimizde acil ihtiyaçların karşılanması için 10.000-TL hane başı destek ödenmesine devam edildiği, hane başı destek ödemesinde fiili ikametgah adresinin esas alınacağı, bununla birlikte, fiilen ikamet ettiği halde ikamet adresi farklı bir konutta ise, afet bölgesi dışında olan afetzedelerinin İl AFAD Müdürlüklerine başvurmaları gerektiği, hasarlı konutta ikamet ettiğini kanıtlayan belgelerin sunulması, bu belgelerin temin edilememesi durumunda, muhtarlık ve kolluk birimleri aracılığı ile fiilen oturulup oturulmadığına ilişkin düzenlenecek belgeyi temin etmelerinin sağlanacağı, süreçlerin tamamında İl AFAD Müdürlüklerince afetzedelere her türlü kolaylığın sağlanacağının duyurulduğu, dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde ise, davacıların, Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi ilan edilen illerden biri olan, Gaziantep İlinde ikamet ettikleri anlaşılmaktadır.
Bu durumda; uğranıldığı ileri sürülen maddi zararların tazmini istemiyle açılan davada, davacı yönünden, hane başı destek ödemelerinin, afetzedelerin fiili ikametgah adresleri esas alınarak yapılacağı, belgelerin temininde gerekirse mahallinde, kolluk ve muhtarlık araştırmasının söz konusu olabileceği birlikte değerlendirildiğinde, 2577 sayılı Kanunun yukarıda aktarılan 36. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, uyuşmazlığın çözümünde davacıların ikametgahlarının bulunduğu yerde bulunan Gaziantep İdare Mahkemesinin yetkili bulunduğu sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Gaziantep 2. İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının anılan Mahkemeye gönderilmesine, kararın Ankara 24. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine 23/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.