T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2027
Karar No : 2024/3931
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İthalat İhracat Turizm ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla İli, Yatağan İlçesi, ... Mahallesi,... ruhsat numaralı sahada davacı şirket tarafından kurulması ve işletilmesi planlanan "II. Grup Maden (Mermer) Ocağı İşletme Projesi" ile ilgili olarak, Orman Genel Müdürlüğü Muğla Orman Bölge Müdürlüğünün olumsuz görüşüne istinaden, 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin Muğla Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; yaptırılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; ÇED Yönetmeliğinin 5. maddesinin 2. fıkrasında, projenin gerçekleştirilmesinin mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde, aşamasına bakılmaksızın sürecin sonlandırılacağının düzenlendiği, olayda bilirkişi raporunda yapılan tespitler de dikkate alındığında, madencilik faaliyetlerinin proje tanıtım dosyasında uygun olarak hazırlanmadığı, özellikle rezerv ve pasa sahası geometrisi ve pasa sahası duraylılık analizlerinin teknik olarak uygun olmadığı, proje tanıtım dosyasında faaliyet alanı ve çevresi ile ilgili hidrojeolojik veri eksikliğinin bulunduğu, madencilik faaliyetinin bölgede bulunan yer altı ve yer üstü su kaynaklarına yapacağı olumsuz etki değerlendirilmesinin yeterli düzeyde yapılmadığı, söz konusu projenin gerçekleştirileceği alanda 8236 adet ağacın kesileceği, bu ağaçların çoğunluğunun verimli Devlet ormanı statüsünde 3 ve 2 kapalı tam ve normal kapalılığa sahip alanlardan olduğu, kesilecek ağaçların orman ekosistemine olası etkilerinin göz ardı edildiği, kesilecek ağaçlara bağlı olarak arıcılık ve çam balı üretiminin olumsuz etkileneceği, orman yangınlarıyla mücadelede etkin bir planlama yapılmadığı, söz konusu izni talep edilen alan ve hazırlanan proje tanıtım dosyasının bu yönüyle eksik olduğu, ayrıca proje alanı çevresindeki 3 km mesafe içinde kapama şeklinde zeytinlik alanlar ile daha az yoğunlukta aşılı zeytinlik alanların olduğu, madenin işletilmesi, pasa depolanması ve taşıması sırasındaki toz oluşumunun devamlı olması nedeniyle dava konusu yapılması planlanan mermer ocağının işletilmesinden kaynaklanacak olan toz etkisinin tarımsal açıdan çevredeki 3 km uzaklık içinde bulunan zeytinlik alanlardaki zeytin ağaçlarının vejetatif ve generatif gelişimini olumsuz olarak etkileyeceği, proje tanıtım dosyasında bu konu ile ilgili alınacak önlemlere yer verilmediği, proje dosyasının etkiler ve alınacak önlemler konusunda yeterli ve detay içeren açıklayıcı bilgiler içermediği görüldüğünden, ÇED sürecinin sonlandırılmasına yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Belirtilen gerekçelerle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun somut bulgulara, ölçümlere, test ve analizlere dayanmadığı, maden mevzuatı uyarınca gerekli izinlerin alındığı, orman idaresinin maden ruhsatları için maden işletme ve üretim hakkı yönünden bağlı yetki içinde olduğu, şartları taşıyan taleplere izin verme konusunda takdir yetkisinin bulunmadığı, orman idaresinin, maden işletmesine yönelik ÇED görüşünü olumsuz olarak belirlemesinde kamu yararı ve hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının, Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Muğla İli, Yatağan İlçesi, ... Mahallesi, ... ruhsat numaralı sahada davacı şirket tarafından kurulması ve işletilmesi planlanan "II. Grup Maden (Mermer) Ocağı İşletme Projesi" ile ilgili olarak, davacı şirket tarafından Çevrim İçi ÇED Süreci (e-ÇED) Yönetim Sistemi üzerinden başvuru yapılması üzerine, ÇED inceleme değerlendirme sürecinin bağlantıldığı, bu kapsamda ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından projenin gerçekleştirilmesinde sakınca olup olmadığının sorulması üzerine, Orman Genel Müdürlüğü Muğla Orman Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında, görüş sorulan alanın çoğunlukla 2 ve 3 kapalı verimli Devlet ormanı olduğu, madencilik faaliyeti halinde orman bütünlüğünün bozulacağı, yerleşim yerlerine yakınlığı nedeniyle sosyal problemlere neden olacağı ve can-mal tehlikesi ortaya çıkacağı ve halkın arıcılık faaliyetlerinin zarar göreceğinden proje hakkında olumsuz görüş bildirildiği, Orman Genel Müdürlüğü Muğla Orman Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı yazısında da, revize edilen projenin aynı sahaları kapsaması nedeniyle, faaliyete yönelik görüşün olumsuz olduğunun tekrar Muğla Valililiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne bildirildiği görülmektedir.
Muğla İli, Yatağan İlçesi, ... Mahallesi, ... ruhsat numaralı sahada davacı şirket tarafından kurulması ve işletilmesi planlanan "II. Grup Maden (Mermer) Ocağı İşletme Projesi" ile ilgili olarak, Orman Genel Müdürlüğü Muğla Orman Bölge Müdürlüğünün olumsuz görüşüne istinaden, 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin Muğla Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2872 sayılı Çevre Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde, "Çevre korunması": Çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribini, bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, çevreyi iyileştirmeye ve geliştirmeye, çevre kirliliğini önlemeye yönelik çalışmaların bütününü, Sürdürülebilir çevre: Gelecek kuşakların ihtiyaç duyacağı kaynakların varlığını ve kalitesini tehlikeye atmadan, hem bugünün hem de gelecek kuşakların çevresini oluşturan tüm çevresel değerlerin her alanda (sosyal, ekonomik, fizikî vb.) ıslahı, korunması ve geliştirilmesi sürecini, Sürdürülebilir kalkınma: Bugünkü ve gelecek kuşakların, sağlıklı bir çevrede yaşamasını güvence altına alan çevresel, ekonomik ve sosyal hedefler arasında denge kurulması esasına dayalı kalkınma ve gelişmeyi, "Çevresel Etki Değerlendirmesi: Gerçekleştirilmesi plânlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları; Proje tanıtım dosyası: Gerçekleşmesi planlanan projenin yerini, özelliklerini, olası olumsuz etkilerini ve öngörülen önlemleri içeren, projeyi genel boyutları ile tanıtan bilgi ve belgeleri içeren dosyayı... ifade eder.'' hükmüne; "Çevresel Etki Değerlendirmesi" başlıklı 10. maddesinde; "Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Çevresel Etki Değerlendirmesine tâbi projeler ve Stratejik Çevresel Değerlendirmeye tâbi plân ve programlar ve konuya ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir" hükmüne yer verilmiştir.
29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin "Yetki" başlıklı 5. maddesinde "(1) Bu Yönetmeliğe tabi projeler hakkında "ÇED Olumlu", "ÇED Olumsuz", "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararlarını verme yetkisi Bakanlığa aittir. Ancak Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararının verilmesi konusundaki yetkisini, sınırlarını belirleyerek il müdürlüğüne devredebilir. (2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre karar (ÇED Olumlu/ÇED Gerekli Değildir) tesis edilmeden önce; a) Projenin gerçekleştirilmesinin ilgili mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde, ÇED süreci aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır. ÇED sürecinin sonlandırıldığı Bakanlık ve il müdürlüğü internet sayfasından ilan edilir. b) Proje sahibi veya yetkili temsilcisinin talep etmesi halinde ÇED süreci, aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır. ÇED sürecinin sonlandırıldığı Bakanlık ve il müdürlüğü tarafından internet sayfasından ilan edilir." kuralına; "Çevresel etki değerlendirmesi başvuru dosyası, çevresel etki değerlendirmesi raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlama yükümlülüğü" başlıklı 6. maddesinde "(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleştirmeyi planlayan gerçek veya tüzel kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeleri için; ÇED Başvuru Dosyasını ve ÇED Raporunu, Çevresel Etkileri Ön İnceleme ve Değerlendirmeye Tabi Projeleri için de Proje Tanıtım Dosyasını, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara hazırlatmak, ilgili makama sunulmasını sağlamak ve proje kapsamında verdikleri taahhütlere uymakla yükümlüdürler. (2) Kamu kurum/kuruluşları, bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi sürecinde proje sahiplerinin veya Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşların isteyeceği konuya ilişkin her türlü bilgi, doküman ve görüşü vermekle yükümlüdürler. (3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Ancak bu durum söz konusu teşvik, onay, izin ve ruhsat süreçlerine başvurulmasına engel teşkil etmez." kuralına; "Başvuru ve inceleme" başlıklı 16. maddesinde "(1) 15 inci maddede tanımlanmış projelerin çevresel etkilerinin incelenmesi amacıyla, proje sahibi tarafından vekâleten yetkilendirilen ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş olan kurum/kuruluşlar tarafından; Ek-4’te yer alan formata göre proje tanıtım dosyası hazırlanır. Hazırlanan proje tanıtım dosyası, proje tanıtım dosyasında ve eklerinde yer alan bilgi ve belgelerin doğru olduğunu belirtir proje sahibince onaylı taahhüt yazısı ile başvuru bedelinin ödendiğine dair dekontla birlikte Bakanlığa sunulur. (2) Bakanlık, proje için hazırlanan proje tanıtım dosyasını Ek-4’te yer alan format çerçevesinde 5 iş günü içinde inceler. Formata uygun hazırlanmadığı tespit edilen proje tanıtım dosyası, tamamlanmak üzere iade edilir. Eksiklikleri tamamlanan dosya 15 takvim günü içinde yeniden Bakanlığa sunulur. Sunulmaması durumunda ÇED süreci sonlandırılır. Formata uygun hazırlandığı tespit edilen proje tanıtım dosyasına konu proje ile ilgili ÇED inceleme değerlendirme süreci başlatılır. (3) Formata uygun hazırlandığı tespit edilen ve ÇED inceleme ve değerlendirme süreci başlatılan projelerde; a) Kurum/kuruluş görüşü alınmasına ve toplantı düzenlenmesine gerek duyulmaması, hazırlanan dosyanın yeterli bulunması ve benzeri durumlarda, Bakanlık tarafından 15 iş günü içinde ÇED inceleme ve değerlendirme süreci tamamlanarak karar aşamasına geçilir. b) Bakanlık tarafından gerekli görülmesi halinde, dosyadaki bilgiler dikkate alınarak ilgili kurum/kuruluşlardan yazılı görüş istenebilir veya ilgili kurum/kuruluşlarla toplantı düzenlenebilir. Yazılı görüş istenilmesi halinde görüş talep yazı tarihinden itibaren, toplantı düzenlenmesi halinde ise toplantı tarihinden itibaren 30 takvim günü içerisinde görüş bildirmeyen kurum/kuruluşun görüşü olumlu kabul edilir. Görüş bildirmek için ilave süreye ihtiyaç duyulması halinde talep ilgili komisyon üyesi tarafından yazılı olarak Bakanlığa iletilir. Kurum/kuruluşların ilave süre talepleri Bakanlık tarafından dikkate alınır. c) Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlardan proje ile ilgili geniş kapsamlı bilgi vermesi, araç gereç sağlaması, analiz, deney ve ölçümler yapması veya yaptırması istenebilir. (4) Bakanlıkça; dosyada tespit edilen eksiklikler veya yer alması gereken bilgi/belgeler ile alınmış olan kurum/kuruluş görüşleri, yeterlik verilmiş kurum/kuruluşa yazılı olarak iletilir. Bakanlıkça iletilen görüşler doğrultusunda yeterlik sahibi kurum/kuruluş tarafından hazırlanan proje tanıtım dosyası 6 ay içinde Bakanlığa sunulur. Bu süre içerisinde proje tanıtım dosyası sunulmazsa ÇED süreci sonlandırılır. (5) Eksiklik bildirimi Bakanlık tarafından en çok 3 kez yapılabilir. İade edilen proje tanıtım dosyası süresi içerisinde sunulmaz veya yapılan düzeltme yeterli görülmezse ÇED süreci sonlandırılır. Eksiklik bildirilen proje tanıtım dosyasının tamamlanması için verilen 6 aylık süre yetkili müşavir firmaların kullanacağı toplam süreyi ifade eder. (6) Proje tanıtım dosyasının, belirtilen süre içinde sunulması ve bilgi/belgelerin yeterli bulunması halinde karar aşamasına geçilir." kuralına; "Çevresel etki değerlendirmesi gereklidir veya çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı" başlıklı 17. maddesinde ise, "(1) Bakanlık inceleme değerlendirme süreci tamamlanarak karar aşamasına geçilen proje hakkında 5 iş günü içinde "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararını verir. Verilen karar il müdürlüğüne, görüş alınan kurum/kuruluşlara, proje sahibine ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara bildirilir. Bu karar il müdürlüğü tarafından internet sitesinde süresiz ve askıda 30 takvim günü ilan edilerek halka duyurulur. (2) “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen proje için 5 yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma başlanmaması durumunda “ÇED Gerekli Değildir” kararı geçersiz sayılır. (3) Yatırıma başlanılmamış olan projeler için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararları, proje sahibinin talebi ve talebin Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde geçersiz sayılır. Bu şekilde geçersiz sayılan kararlar Bakanlık ve il müdürlüğü tarafından internet sayfasında ilan edilir. (4) “ÇED Gereklidir” kararı verilen projeler için ÇED başvuru dosyası hazırlanarak Bakanlığa başvuru yapılması gerekmektedir. Ancak, “ÇED Gereklidir” kararına esas şartların değişmesi halinde, 15 inci madde hükümlerine göre yeniden başvuru yapılabilir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen hükümler uyarınca; çevresel etki değerlendirmesi ile, gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ya da olumsuz etkilerinin belirlendiği, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin irdelendiği, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin değerlendirildiği, projelerin uygulanmasının izlendiği ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaların belirlendiği bir süreç öngörülmüş olup, Yönetmelik kapsamında yer alan bir faaliyet nedeniyle Seçme Eleme Kriterleri uygulanacak projeler için hazırlanacak, Proje Tanıtım Dosyasında, projenin gerçekleştirileceği yer ile alternatif alanlar belirlenerek, doğal kaynakların kullanımı, projenin yeri ve etki alanının mevcut çevresel özelliklerinin (tarım alanı, orman alanı, planlı alan, su yüzeyi ve benzeri), Ek-5'te yer alan Duyarlı Yöreler Listesinin dikkate alınarak korunması gereken alanların belirtilerek, projenin hizmet amacı, önem ve gerekliliği kapsamında yerin ve etki alanının çevresel özellikleri, çevresel etkiler ve alınacak önlemlerin tartışılması, faaliyet yerinin belirlenmesinde ise, faaliyetin büyüklüğü, amacı, ulaşım, iklim, toprağın ve çevrenin özellikleri, olası etkiler ve etkilerin azami giderilme olanakları gibi unsurların etkili olması, bu bağlamda, sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir çevre dengesinin sağlanması yolunda belirtilen nitelikteki bir faaliyete en uygun yerin seçilmesi esastır.
Bu amaçla proje tanıtım dosyası, yukarıda belirtilen Yönetmeliğin Ek IV. maddesindeki unsurlar yönünden değerlendirilirken, mevzuat bakımından projenin yapılması uygun bulunmadığı takdirde "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmesi zorunluluğu bulunmayıp, aşamasına bakılmaksızın ÇED sürecinin sonlandırılması mümkündür. Bununla birlikte, ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, projenin yapılmasının mevzuat bakımından uygun bulunmama durumunun, bu durum özelinde somut bir şekilde açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Muğla İli, Yatağan İlçesi, ... Mahallesi, ... ruhsat numaralı sahada davacı şirket tarafından kurulması ve işletilmesi planlanan "II. Grup Maden (Mermer) Ocağı İşletme Projesi" ile ilgili olarak, davacı şirket tarafından Çevrim İçi ÇED Süreci (e-ÇED) Yönetim Sistemi üzerinden başvuru yapılması üzerine, ÇED inceleme değerlendirme sürecinin başlatıldığı, bu kapsamda ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından projenin gerçekleştirilmesinde sakınca olup olmadığının sorulması üzerine, Orman Genel Müdürlüğü Muğla Orman Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında, görüş sorulan alanın çoğunlukla 2 ve 3 kapalı verimli Devlet ormanı olduğu, madencilik faaliyeti halinde orman bütünlüğünün bozulacağı, yerleşim yerlerine yakınlığı nedeniyle sosyal problemlere neden olacağı ve can-mal tehlikesi ortaya çıkacağı ve halkın arıcılık faaliyetlerinin zarar göreceğinden proje hakkında olumsuz görüş bildirildiği, Orman Genel Müdürlüğü Muğla Orman Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı yazısında da, revize edilen projenin aynı sahaları kapsaması nedeniyle, faaliyete yönelik görüşün olumsuz olduğunun tekrar Muğla Valililiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne bildirildiği görülmekte olup; Muğla Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Orman Genel Müdürlüğü Muğla Orman Müdürlüğünün yukarıda belirtilen görüşü dikkate alınarak, 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "ÇED sürecinin sonlandırılmasına karar verildiği; buna karşın temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise projenin tüm çevresel etkilerinin değerlendirme konusu yapılarak dava konusu işlemin yargısal denetiminin yapıldığı görülmektedir.
Proje tanıtım dosyasının, idarece henüz bütünüyle incelenmediği, dosyada yer alan tüm hususların Ek-IV Listede yer alan kriterler çerçevesinde değerlendirilmediği, dolayısıyla proje tanıtım dosyasında yer verilen muhtemel çevresel etkilerine ilişkin tespit edilen olumsuzlukların bertarafına veya kabul edilebilir düzeye indirilebilmesine ilişkin tedbirlerin yeterli olup olmadığı, yeterli görülmediği takdirde projede düzeltme vb. alternatif çözüm yolları ile eksikliği giderilip giderilemeyeceği değerlendirilerek "ÇED Gerekli Değildir" veya "ÇED Gereklidir" yönünde bir karara henüz konu olmadan, sürecin iptaline dayanak, dava konusu işlemin denetlenmesi yerine tüm Proje Tanıtım Dosyası hakkında inceleme yapılmak suretiyle karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bununla birlikte; İdare Mahkemesi kararında dayanak alınan bilirkişi raporunun orman mühendisliği disiplini açısından değerlendirmeler içeren kısmında; "8236 adet ağacın kesileceğinin öngörülmesi, bu ağaçların çoğunluğunun verimli Devlet ormanı statüsünde 3 ve 2 kapalı tam ve normal kapalılığa sahip alanlardan kesileceği, kesilecek ağaçların orman ekosistemine olası etkilerinin göz ardı edilmesi, kesilecek ağaçlara bağlı olarak arıcılık ve çam balı üretiminin olumsuz etkileneceği, orman yangınlarıyla mücadelede etkin bir planlama söz konusu olmamasından bahisle izin talep edilen alan ve hazırlanan proje tanıtım dosyasının ormancılık disiplini açısından telafisi mümkün olmayan eksiklikler barındırdığından, orman mühendisliği yönünden proje faaliyetinin gerçekleşmesi durumunda orman alanlarına olumsuz etkilerin olacağı ve bu nedenlerle ÇED sürecinin sonlandırılması işleminin uygun olduğu" yolunda görüş bildirildiği görüldüğünden; Orman Genel Müdürlüğü Muğla Orman Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı yazısına istinaden 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin tesis edilen Muğla Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, Muğla Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün dava konusu ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka aykırılık, davanın reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 12/06/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar usul ve hukuka uygun olup; söz konusu kararın, aynen onanması gerektiği görüşüyle, Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanmasına yönelik çoğunluk kararına katılmıyoruz.