T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2083
Karar No : 2025/1462
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Akaryakıt Nakliye Gıda İnşaat
Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mersin ili, Mezitli ilçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, ... sayılı parselde yer alan taşınmazda "Akaryakıt Satış İstasyonu" konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla faaliyette bulunan davacı şirket tarafından, aynı yerde LPG (Oto Gaz) satışı yapabilmek için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesinin (ü) fıkrası ile geçici 1. ve 2. maddelerine, Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 37. maddesine, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin (c) bendine, 6. ve 23. maddeleri ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 15/12/2016 tarih ve 6664 sayılı 'istasyonlar arası asgari mesafeye ilişkin işlem ve uygulamalarda akaryakıt istasyonlarının kendi aralarında ve LPG istasyonlarının da kendi aralarında değerlendirmeye tabi tutulmasına' ilişkin kararına değinilerek, 5307 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden önce mevcut mevzuat kapsamında tanınan hak ve menfaatlerin 5307 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi uyarınca Kanun'da belirlenen süre ve esaslar dahilinde faaliyeti ile ilgili lisans verilinceye kadar saklı olacağı, bu kapsamda olan gerçek veya tüzel kişilerin Kanunda belirtilen süreler içinde durumlarını Kanuna uygun hâle getirerek lisans başvurusunda bulunmaları hâlinde, mevzuatta öngörülen mesafe şartının aranmayacağı, 5307 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce LPG piyasasında faaliyette bulunan kişilerin Kanun'un geçici 2. maddesinde hüküm altına alınan süreler içerisinde faaliyetlerini lisanslandırmaları halinde kazanılmış haklarının bulunduğundan bahisle, uyuşmazlığın davacının "5015 sayılı Kanunda akaryakıt istasyonunu tanımında LPG satış istasyonunun da düzenlenmiş olması nedeniyle akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak geçmişten gelen müktesep haklarının korunarak 1 kilometreden az mesafe bulunsa dahi akaryakıt istasyonu içerisinde ikinci faaliyet olarak LPG satışına izin verilmesi ve ruhsatlandırılması gerektiği" iddiasında kaynaklandığı, dosyadaki bilgi ve belgeler ile mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, asgari mesafeye ilişkin işlem ve uygulamalarda akaryakıt istasyonlarının kendi aralarında, LPG istasyonlarının kendi aralarında değerlendirmeye tabi tutulacağı, davacı şirket tarafından, mevcut akaryakıt istasyonunda LPG faaliyeti yürütülmesine ilişkin olarak 5307 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na herhangi bir başvuruda bulunulmadığı, davacı şirkete ait LPG piyasasına ilişkin olarak düzenlenmiş herhangi bir lisans bulunmadığı, davacı şirketin kazanılmış hakkından söz edilemeyeceği, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonu ile dava konusu işleme esas alınan en yakın diğer akaryakıt istasyonu arasında bir kilometreden az mesafe bulunduğu noktasında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, dolayısıyla kazanılmış hakkı olmayan davacı şirketin kilometre tahdidi koşullarını da taşımadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mersin ili, Mezitli ilçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, ... sayılı parselde yer alan taşınmazda 04/07/1994 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla akaryakıt istasyonu olarak faaliyette bulunulduğu, anılan ruhsatın Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 25/08/2021 tarihinde şirketleri adına yenilendiği, EPDK kararıyla, daha önce lisanslandırılmış akaryakıt istasyonlarının yeniden lisanslandırılması için yapılacak başvurularda daha önce ilgili mevzuata aykırı olarak lisans başvurusu yaptığı anlaşılarak lisansı sona erdirilen yerler hariç, asgari mesafe tespit tutanağının istenmeyeceğine ilişkin düzenleme yapıldığı; imar planlarında akaryakıt servis alanı içerisinde kalan, inşaat izni veya yapı kullanma izni, yol geçiş izni alınan ve gayri sıhhi müessese izni bulunan akaryakıt istasyonlarının bu müktesep hakları korunarak, mevzuata uygun ruhsatlandırılmış lisanslı akaryakıt istasyonu içinde ikinci faaliyet olarak LPG satışına izin verilmesi istemiyle yapılan başvurularda akaryakıt istasyonlarının 01/01/2005 tarihinden önce İmar Kanunu hükümlerine göre inşaat ve yapı kullanma ruhsatına sahip olması halinde kilometre tahdidi uygulanmaması gerektiği, bu hususta emsal yargı kararlarının bulunduğu, bu durumlar değerlendirilmeksizin dav konusu işlemin tesis edildiği, usul ve hukuka uygun olmadığı hususları belirtilerek İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 06/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 2. maddesinin 6. bendinde, akaryakıt istasyonu; dağıtıcı veya bunlarla tek elden satış sözleşmesi yapmış bayilerce ilgili mevzuata uygun (teknik, kalite ve güvenlik) olarak kurulup, bir veya farklı alt başlıktan birer akaryakıt dağıtıcısının tescilli markası altında faaliyette bulunan ve esas itibarıyla araçların akaryakıt, madeni yağ, otogaz LPG, temizlik ve ihtiyari olarak bakım ile kullanıcıların tüplü LPG hariç diğer asgari ihtiyaçlarını karşılayacak imkanları sunan yerleri ifade eder şeklinde tanımlanmış, 8. maddesinin son fıkrasında, akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki mesafelerin, aynı yönde olmak üzere, şehirler arası yollarda on kilometreden, şehir içi yollarda bir kilometreden az olmamak üzere Kurul tarafından çıkarılacak ve 01/01/2005 tarihinde yürürlüğe girecek yönetmelikle düzenleneceği, aynı Kanunun Geçici 2. maddesinin 2. fıkrasında ise, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte fiilen, bu Kanunla yapılması için lisans alınması gereken faaliyetleri yürüten kişiler, bu Kanunun yayımı tarihinden sonra bir yıl içinde durumlarını bu Kanuna uygun hale getirerek, Kurum tarafından istenecek bilgi ve belgelerle Kuruma başvurmak zorundadır. Başvurusunu yapmış ancak işlemleri tamamlayamayan kişilerin faaliyetlerinin devamı için, üç ayı aşmamak üzere ek süre verilmesinde Kurum yetkilidir, hükmü getirilmiştir.
5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2. maddesinin (ö) bendinde, otogaz istasyonu; dağıtıcı veya bunlarla tek elden satış sözleşmesi yapmış bayilerce ilgili mevzuata uygun (teknik, kalite ve güvenlik) olarak kurulup, dağıtıcının tescilli markası ve amblemi altında faaliyette bulunan ve esas itibarıyla motorlu araçların otogaz LPG, madeni yağ, temizlik ve ihtiyarî olarak bakım ile kullanıcıların, tüplü LPG hariç, diğer asgarî ihtiyaçlarını karşılayacak imkânları sunan akaryakıt istasyonu içinde veya müstakil olarak hizmet veren tesisleri ifade eder şeklinde tanımlanmış, aynı maddenin (ü) bendinde, kilometre tahdidi: şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt ve otogaz istasyonu arasındaki Kurul tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirlenecek asgarî mesafeyi ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.
Bu Kanuna dayanılarak hazırlanan 16/09/2005 tarih ve 25938 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 37. maddesinde, "Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt ve/veya otogaz istasyonu arasındaki mesafe, aynı yönde olmak üzere; şehirlerarası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamaz." hükmüne yer verilmiştir.
5015 sayılı Kanunun 2. maddesinde, araçların LPG otogaz ihtiyaçlarının karşılanması hususu akaryakıt istasyonlarında esas yapılabilecek faaliyetlerden biri olarak tanımlanmıştır. Bu itibarla imar planlarında akaryakıt servis alanı içerisinde kalan, inşaat izni veya yapı kullanma izni, yol geçiş izni alınan ve gayri sıhhi müessese izni bulunan akaryakıt istasyonlarının bu müktesep hakları korunarak, mevzuata uygun ruhsatlandırılmış lisanslı akaryakıt istasyonu içinde ikinci faaliyet olarak LPG satışına izin verilmesi istemiyle yapılan başvurularda akaryakıt istasyonlarının 01/01/2005 tarihinden önce İmar Kanunu hükümlerine göre inşaat veya yapı kullanma ruhsatına sahip olması halinde kilometre tahdidi uygulanmaması, başka bir anlatımla öteden beri akaryakıt satış faaliyetleri ile uğraşan istasyonlarda bu faaliyetle birlikte ikinci faaliyetin yürütülmesinin istenmesi halinde mesafe şartının aranmaması gerekmektedir.
Bu durumda, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nda akaryakıt istasyonu tanımında LPG satışının da düzenlendiği göz önüne alındığında, 04/07/1994 tarihinden beri ikinci sınıf gayri sıhhi müesseselere ait işyeri açma ve çalışma ruhsatlı işyerinde faaliyetine devam eden davacı şirketin, aynı yerde açılması istenen LPG istasyonu için yaptığı başvurunun asgari masafe şartının sağlanmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.