T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2290
Karar No : 2025/2091
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) :... Otel ve Turizm Nakliye Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Konak ilçesi, ... Caddesi, No:... adresinde 05/12/2012 tarihli, ... sıra no'lu işyeri açma ve çalışma ruhsat ile faaliyet gösteren "..." isimli işyerinin, imar mevzuatına aykırılıktan dolayı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davalı idare ekiplerince 16/05/2023 tarihinde işyerinde yapılan denetimde izinsiz olarak '...bodrum katta; sauna ve hamam yapılarak ayrı bir bağımsız bölüm oluşturulmuş, zemin katta; otel lobisi ile restoran olarak kullanılan işyeri birleştirilmiş, otele ait kotlu döşeme restoran olarak kullanılan işyerinin bir kısmını da kapsayacak şekilde büyütülmüş, çatı katında; teras mesafesi kapatılarak kat alanı büyütülmüş ve üzerine ilave bir kat yapılmış, ayrıca tüm katlarda asansör ilavesi yapılmış, arka bahçe mesafesi kapatılmış ve yangın merdiveni yapılmış...' olduğu tespit edildiğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca ruhsat hilafına faaliyetin sonlandırılması için 12/07/2023 tarihli yazı ile davacıya 15 günlük süre verildiği, verilen sürenin sonunda aykırılıklar giderilmediği için... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği görülmekle birlikte davacı tarafından sunulan ve 11/10/2023 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren beyan dilekçesi ve eki evrakların incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ruhsat iptal sürecini başlatan imara aykırı imalatların davacı tarafından kaldırıldığı ve bu sebeple yapı kayıt belgesinin aktif hale geldiği, aksi bir kabulün 3194 sayılı Kanunun geçici 16. maddesinin davacı açısından hükümsüz kılacağı gibi davacının ruhsat hukukundan kaynaklanan haklarını da orantısız bir şekilde ortadan kaldıracağı görüldüğünden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte mevzuata uygun olduğu, davacı tarafından yapı kayıt belgesinin işlemden sonra ihya edilmiş olmasının işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği, davacının değişen maddi koşullar nedeniyle yeniden işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda bulunabileceği, ihya edildiği belirtilen yapı kayıt belgesinde de imara aykırı olan son katın hariç tutulduğu, bu kata ilişkin yıkım/söküm işinin yapılmadığı, davacıya verilen 15 günlük süre içerisinde davacının imara aykırılıkları gidermediği, 2012 yılında düzenlenen itfaiye raporunda mevcut durumu korumak kaydıyla yeterlidir ibaresinin bulunduğu ancak mevcut durumun imara aykırı imalat nedeniyle bozulduğu anlaşıldığından söz konusu işyerinin yangın önlemleri açısından da yetersiz hale geldiği belirtilmek suretiyle temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 4.maddesinde; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne, 6. maddesinde de; "... Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır…" hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin; 6. maddesinde, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatlarına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı; aynı Yönetmeliğin 13. maddesinin 2. fıkrasında, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere on beş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından işletilen işyeri için 05/12/2012 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, işyerindeki imara aykırı imalatlar için 13/12/2019 tarihli, ... nolu Yapı Kayıt Belgesi alındığı, bu belgenin İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından ... tarih ve... sayılı işlemle iptal edildiği, bunun üzerine söz konusu işyerinde davalı idare ekiplerince 16/05/2023 tarihinde yapılan denetimde; "...bodrum katta; sauna ve hamam yapılarak ayrı bir bağımsız bölüm oluşturulmuş, zemin katta; otel lobisi ile restoran olarak kullanılan işyeri birleştirilmiş, otele ait kotlu döşeme restoran olarak kullanılan işyerinin bir kısmını da kapsayacak şekilde büyütülmüş, çatı katında; teras mesafesi kapatılarak kat alanı büyütülmüş ve üzerine ilave bir kat yapılmış, ayrıca tüm katlarda asansör ilavesi yapılmış, arka bahçe mesafesi kapatılmış ve yangın merdiveni yapılmış..." olduğu tespit edilerek Yapı Tatil Tutanağı düzenlendiği, daha sonra 12/07/2023 tarihli yazı ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13/2. maddesi uyarınca ruhsata aykırı faaliyetin sonlandırılması için davacıya 15 günlük süre verildiği, verilen sürenin sonunda aykırılıklar giderilmediği için ... tarihli ...sayılı dava konusu işlemin tesis edildiği, akabinde iptal edilen yapı kayıt belgesine esas başvurunun güncellenmesi sonucunda... tarih ve ... belge no'su ile yeniden düzenlenen yapı kayıt belgesinin ihya edilmek suretiyle aktif hale geldiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, her ne kadar İdare Mahkemesi kararında ruhsat iptal sürecini başlatan imara aykırı imalatların davacı tarafından kaldırıldığı ve yapı kayıt belgesinin aktif hale geldiğinden yapı kayıt belgesi bulunan işyerinde imara aykırılık nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesine yer verilmiş ise de; dava konusu işlemin hukuka uygunluk denetiminin işlemin tesis edildiği tarihteki yasal mevzuat çerçevesinde yapılacağı, işlem tarihinden sonra oluşan maddi veya hukuki koşulların uyuşmazlık konusu işlemi hukuka aykırı hale getirmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten sonra davacı tarafından imara aykırı imalatların kaldırılması suretiyle yapı kayıt belgesinin ihya edilmiş olmasının hukuka uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemi sakatlamayacağının açık olduğu, ayrıca;... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatına esas İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığınca düzenlenen 13/08/2012 tarihli itfaiye/yangın raporunda; "başlangıç yangınlarına karşı alınmış olan tedbirler yeterli olup mevcut durumunu korumak kaydıyla otel olarak çalışmalarında bir sakınca bulunmadığı" ibaresi dikkate alındığında söz konusu işyerinde imara aykırı imalat nedeniyle mevcut durumun bozulduğu, bu işyerinin yangın önlemleri açısından da yetersiz hale geldiği anlaşıldığından temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'un karşı oyuyla BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 27/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY
Temyiz dilekçelerinde öne sürülen hususlar, temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın aynen onanması gerektiği görüşüyle, Dairemizce verilen aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.