T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2497
Karar No : 2025/1815
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Yenişehir ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:.../... adresinde bulunan ''... Restaurant'' isimli işyerinin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline yönelik tesis edilen ve Yenişehir Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle bildirilen ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Olur işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E..., K:... sayılı kararda; davacıya ait işyerinin ruhsatının iptal edilebilmesi için öncelikle davalı idarece bir denetim yapılması gerektiği, denetim sonucunda tespit edilen aykırılıkların giderilmesi için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca işyeri sahibine 15 gün süre verilmesi gerektiği halde, konuyla ilgili davalı kurum tarafından denetim yapılmadığı ve aykırılığın giderilmesi için yönetmelikte öngörülen sürenin davacıya verilmediği dikkate alındığında, tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşyerinde konsomatris çalıştırıldığı, belgesiz canlı müzik yayını yapıldığının tespit edildiği, ruhsat faaliyet koluna aykırı faaliyette bulunduğunun tespiti üzerine tesis edilen dava konusu işlemin usul ve mevzuat hükümlerine uygun olduğu, davanın reddi gerektiğinden, temyiz isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 19/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde, mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen iş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon (500) Türk Lirası ile birmilyar (1.000) Türk Lirası arasında idari para cezası verileceği kurala bağlanmış, 8. maddesinde ise, "Polisçe kat'i delil elde edilmesi halinde;
A) Kumar oynanan umumî ve umuma açık yerler ile her çeşit özel ve resmi kurum ve kuruluşlara ait lokaller,
B) Mevzuata aykırı bir şekilde uyuşturucu madde imal edilen, satılan, kullanılan, bulundurulan yerler,
C) Mevzuata aykırı faaliyet gösteren genelevler, birleşme yerleri ve fuhuş yapılan evler ve yerler,
D) Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasal düzenine, genel güvenliğe ve genel ahlâka zararı dokunacak oyun oynatılan, temsil verilen, film veya video bant gösterilen yerler ile internet üzerinden yapılan yayınlara izin verilen yerler,
E) Derneklere, sendikalara, loca ve kulüplere, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile benzeri kurum ve kuruluşlara ait ve yalnız üyelerinin yararlanması için açılan lokallerden, birden fazla denetim sonunda ve yazılı ihtara rağmen, iç yönetmeliğine aykırı faaliyet göstererek umuma açık yer durumuna geldiği tespit edilenler,
F) (Ek: 28/12/2006-5571/1 md.) Her türlü denize elverişli araçlarla günübirlik tur düzenleyen veya her türlü mal ve hizmet satanlardan, müşteriye faaliyetlerini duyururken veya müşteri kabul ederken çevreyi veya müşteriyi rahatsız edecek yöntemler kullananlar,
Mahallin en büyük mülkî amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilir. Bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatları, mahallin en büyük mülkî amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edilir..." hükümleri kurala bağlanmıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyeri açma ve çalıştırma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde "İşyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa hakkında kanuni işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin " Çalıştırılacak kişilerde aranacak şartlar" başlıklı 36. maddesinin 6. fıkrasında, müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği hükme bağlanmış; " Geçici süreyle faaliyetten men ve idari para cezası " başlıklı 39. maddesinin 2. fırkasında ise, 36. maddeye aykırılığın veya 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen hususların tespiti halinde, yetkili idare tarafından 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen usule göre idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Yenişehir Belediye Başkanlığı tarafından, ... Cad. ... No:... adresinde bulunan ve faaliyet konusu ''İçkili Lokanta'' olan davacıya ait işyerine 28/06/1999 tarihinde işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verildiği, ruhsatın verilmesinin akabinde Yenişehir İlçe Emniyet Müdürülüğü ekiplerince değişik tarihlerde (03/07/2021, 23/08/2021, 21/08/2021, 24/08/2021, 17/09/2021) denetimler yapıldığı, yapılan bu denetimlerde anılan işyerinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na kaydı olmadan çalıştırıldığı tespit edilen işçilerin mevcut olduğu aynı zamanda işyerinde konsomatris çalıştırıldığı hususunun tespit edildiği, tespit edilen bu durumların işyeri açma ve çalıştırma ruhsatını tanzim eden davalı Yenişehir Belediye Başkanlığı'na bildirilmesi üzerine, Yenişehir Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı işlemiyle; konu ile ilgili Yenişehir İlçe Emniyet Müdürlüğü'nde görevli olan polis memurlarınca tutulan tutanaklarda davacının işyeri faaliyetinin dışında konsomatris çalıştırıldığı ve adli makamlara konu olan olayların yaşandığının anlaşılması üzerine, işyerinde insan sağlığını tehdit eden faaliyetlerde bulunulduğu aynı zamanda işyerinin genel güvenliğe ve mevzuata aykırı olarak işletildiği gerekçesiyle işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edildiği anlaşılmaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükümlerine, pavyon ruhsatı olmadığı halde konsomatris çalıştıran işletmeler hakkında idari para cezasının uygulanacağı düzenlenmiştir. Aynı Yönetmeliğin, 13. maddesindeki düzenleme ise, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alarak faaliyetine başlayan işletmelerin, bu ruhsatlarının kesinleşmesine ilişkindir. Başka bir anlatımla, işyeri açma ve çalışma ruhsatı kesinleştikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata aykırılıkların tespit edilmesi halinde, Yönetmeliğin söz konusu 13. maddesi uyarınca ruhsatın iptal edilmesi olanağı bulunmamaktadır.
Uyuşmazlıkta, söz konusu iş yerinin 28/06/1999 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile "içkili lokanta" olarak faaliyet gösterdiği, Yenişehir İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince değişik tarihlerde gerçekleştirilen denetimlerde anılan işyerinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na kaydı olmadan çalıştırıldığı tespit edilen işçilerin mevcut olduğu aynı zamanda işyerinde konsomatris çalıştırıldığı hususunun tespit edilmesi ve tespit edilen bu hususların, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatını tanzim eden davalı Yenişehir Belediye Başkanlığı'na bildirilmesi üzerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 2559 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca anılan işyerinin bir yıl içerisinde üç kez faaliyetten men edildiğine dair mülki idare amirince verilmiş kararların bulunmadığı, bu haliyle de yukarıdaki kanun hükümleri çerçevesinde ruhsat iptali ile sonuçlanacak hukuki bir sürecin gerçekleştiğinden bahsedilemeyeceğinin açık olduğu, diğer yandan yer verilen hükümler uyarınca da pavyon ruhsatı olmadığı halde konsomatris çalıştıran işletmeler hakkında, bu aşamada sadece idari para cezası tahakkuk ettirilebileceğinin düzenlendiği hususları dikkate alındığında, davacıya ait işyeri ruhsatının iptal edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından ve bu gerekçeyle işlemin iptaline karar verilmesi gerektiğinden, temyiz isteminin reddi ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirttiğim gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.