T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2717
Karar No : 2025/180
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kahramanmaraş ili, Türkoğlu ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... parsel (toplulaştırma sonrası ... ada, ... parsel) sayılı taşınmazın bulunduğu alanda "Kahramanmaraş Türkoğlu Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi" kapsamında yapılan ve ... tarihli, ... yevmiye numarası ile tapuda tescil edilen arazi toplulaştırması işlemine karşı yapılan 09/03/2021 tarihli itirazın reddine ilişkin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 20. Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu parselin tarla vasfına değil, arsa vasfına haiz olduğu, parselin ... Mahallesi içerisinde ana yol konumunda olan asfalt yola cepheli olduğu, dolayısıyla toplulaştırma işlemine alınmasını gerektirecek herhangi bir teknik, hukuki ve fiili zorunluluk bulunmadığı halde, parselin toplulaştırma işlemine alınması yönünden mevzuat hükümleri ile toplulaştırmanın amacına ve ilkelerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacıya ait taşınmazın kamu ortak kullanım payı kesintisinin ardından yerinde bırakıldığı ve ... ada, ... parsel olarak davacı adına tapuda tescil edildiği, taşınmazın köy yerleşim yeri sınırında yer almadığı, "tarla" vasfına sahip olduğundan arazi toplulaştırma projesine dahil edildiği, hatalı değerlendirmeler sonucu tanzim edilen bilirkişi raporu esas alınarak verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür." hükmüne; 8. maddesinin 1. fıkrasında, "Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar." hükmüne yer verilmiş olup, aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçesinin süre aşımı yönünden inceleneceği; son fıkrasında, ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, davanın, süresinde açılmadığının belirlenmesi durumunda davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Dava dosyasının Dairemizin E:2023/9878 esas numarasına kayıtlı dava dosyasıyla birlikte incelenmesinden, dava konusu arazi toplulaştırması kapsamında yapılan 3. askının ilanından sonra, davacı tarafından başka bir taşınmazı için (eski ... parsel) 16/07/2018 tarihli başvuruyla itiraz edildiği, söz konusu itirazın zımnen reddi üzerine 28/09/2018 tarihinde ... İdare Mahkemesinin E:... esasına kayıtlı davanın açıldığı, bu dava devam ederken arazi toplulaştırma projesi tamamlanarak, yeni oluşturulan parsellerin... tarih ve ... yevmiye numarası ile tapuda tescil edildiği, bakılmakta olan davanın ise uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin olan 09/03/2021 tarihli itirazın reddi üzerine 24/03/2021 tarihinde açıldığı görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, arazi toplulaştırması sonuçlarına karşı işlemin tebliğinden veya başka bir şekilde işlemden haberdar olunmasından itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekmekte olup, bu süre geçtikten sonra yapılacak başvurunun reddedilmesine ilişkin yönelik işlemin dava açma süresini canlandırmayacağı açıktır.
Bu durumda, davacının dava dışı eski ... parsel için yaptığı 16/07/2018 tarihli itirazın reddi üzerine 28/09/2018 tarihinde dava açtığı ve toplulaştırma işlemi sonucunda oluşturulan ... ada, ... parselin 08/01/2019 tarihinde davacı adına tescil edildiği dikkate alındığında, davacının 16/07/2018 tarihi itibarıyla dava konusu toplulaştırma projesinden haberdar olduğu ve en geç tapu tescil işleminin yapılığı 08/01/2019 tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılması gerekir iken, bu süre geçtikten sonra yapılan 09/03/2021 tarihli itirazın reddi üzerine 24/03/2021 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, işin esası incelenerek dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 09/01/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.