T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2730
Karar No : 2025/2094
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Orman Ürünleri Yapı Sanayi Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kocaeli ili, Başiskele İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapıyı "depo olarak kullanmak ve ambalajlı paletli kasa satışı" faaliyeti göstermek amacıyla kiralayan davacı tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi amacıyla yapılan başvurunun reddine ilişkin... tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; uyuşmazlığın çözümü için Mahkemece yapılan 28/11/2023 tarihli ara kararı ile davalıdan, ruhsat başvurusuna konu taşınmazın imar durum belgesi, mülkiyet durumu, taşınmaza ilişkin ruhsat projesi olup olmadığı, taşınmaz hakkında yapı ruhsatı düzenlenip düzenlenmediği, taşınmaz için verilmiş yapı kullanma izin belgesi olup olmadığı sorularak, bu hususlara ilişkin tüm belge ve bilgileri içeren imar işlem dosyasının okunaklı bir örneği ile Kocaeli Valiliği Tarım ve Orman İl Müdürlüğünden, taşınmazın tarımsal niteliği korunacak taşınmazlardan olup olmadığı sorularak, bu hususa ilişkin bilgi ve belgeler ile davaya konu taşınmaz için diğer tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verildiği, söz konusu ara kararına davalı idare tarafından verilen cevapta; Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Başiskele Planlama Bölgesi 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Plan Hükmüne göre tarımsal niteliği korunacak alanda bulunması nedeniyle söz konusu faaliyetin bu bölgede yapılamayacağından ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının bu alana verilemeyeceğinin bildirildiği, Kocaeli Valiliği Tarım ve Orman İl Müdürlüğü tarafından ise, Başiskele ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselin halihazırda Tarım Alanı olduğundan 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu kapsamında kaldığının bildirildiği görüldüğünden, dosyadaki bilgi ve belgeler ile mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, söz konusu taşınmaz için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin reddine dair işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Temyize konu kararın eksik inceleme üzerine hatalı olarak verildiği, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, iş yeri yapılmak istenilen alanın boş arazi niteliğinde olmadığı, fabrika ve depo olarak kullanılan yapılar bulunduğu, imar planına aykırı, tehlikeli iş ve üretim faaliyeti yürütülmeyeceği, davacı tarafından kiralanarak depo ve idari bina olarak kullanılmak istenilen yapıların Kullar Belediye Başkanlığı (kapanan) tarafından verilmiş yapı kullanma izin belgelerinin bulunduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 4. maddesinde; " 3 . maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar,kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak.” hükmüne, 5. maddesince “İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.…” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yasanın 4. maddesi uyarınca ihdas edilerek 10/8/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; "Gayrisıhhî müessese: Faaliyeti sırasında çevresinde bulunanlara biyolojik, kimyasal, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden az veya çok zarar veren veya vermesi muhtemel olan ya da doğal kaynakların kirlenmesine sebep olabilecek müesseseler olarak, aynı maddenin (f) bendinde ise; "Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyeri" olarak tanımlanmıştır. Aynı Yönetmeliğin 12.maddesinde; "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. ..." kuralı, 17.maddesinde de; "Gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye başvurur. ..." kuralı düzenlenmiş, açılacak işyerinin sınıfına göre taşıması gereken asgari şartlara ise anılan Yönetmelik ve Eki'nin muhtelif maddelerinde yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; (kapanan) Kullar Belediye Başkanlığınca 17/12/2022 tarihinde 2 adet depo ve idari bina olarak kullanılmak üzere verilen yapı kullanma izin belgesine istinaden, davacı tarafından davalı idareye verilen 16/10/2023 tarihli başvuru dilekçesiyle, Ovacık Mahallesi, Çuhane Caddesi, no:176 adresinde bulunan yapılarda "ahşap palet depolama ve idari bina olarak" faaliyet göstermek amacıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesinin istenildiği, davalı idare tarafından ise açılmak istenilen işyerinin 1/5000 ölçekli nazım imar planında belirtilen tarımsal niteliği korunacak alanlar kapsamında kaldığından bahisle bu başvurunun reddedildiği bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin gerekçesinde her ne kadar, açılmak istenilen işyerinin tarımsal niteliği korunacak alanda kaldığı belirtilmiş, Mahkemece yapılan ara kararına cevaben Kocaeli Tarım ve Orman İl Müdürlüğünce de söz konusu taşınmazın 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu kapsamında kaldığı belirtilmişse de, işyeri olarak kullanılmak istenilen 2 adet depo ve idari bina niteliğindeki yapıların (kapanan) Kullar Belediye Başkanlığının 08/02/1999 tarihli yapı ruhsatına dayanılarak yapıldığı, aynı Belediye tarafından 17/12/2002 tarihli yapı kullanma izin belgesiyle de kullanımına izin verildiği, dava konusu işleme esas ruhsat başvurusunda da yapı kullanma izin belgesiyle örtüşen şekilde açılacak işyerinde depolama ve idari bina olarak faaliyet gösterilmek istenildiği, 22/03/2008 tarih ve 26824 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında Kullar Belediyesinin kapanmasından sonra davalı idare sınırlarında kalan söz konusu yapıların yapı kullanma izin belgelerinin iptal edilmediği bu nedenle söz konusu taşınmazların imar ile ilgili düzenlemelere aykırı bir durumunun söz konusu olmadığı açık olup bu nedenle tesis edilen dava konusu işlemde hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Başkan ... ve Üye ...'ın karşı oyu ile BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 27/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz.