T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2802
Karar No : 2024/5325
DAVACI :...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR : 1-... Bakanlığı
2- ... Valiliği (E-Tebligat)
İSTEMİN ÖZETİ : 28/12/2023 tarih ve 32413 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/01/2024 tarihinde yürürlüğe giren Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin 4. fıkrasının 1. cümlesinde yer alan "Yüksek nitelikli konutlar ile (Ek ibare:RG-...) devre mülk hakkı kurulan konutlar ve müstakil konutlar için yapılan başvurularda ikinci fıkranın (d) bendindeki oybirliğiyle alınacak kararın sunulması ve Kanunun 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasındaki yüzde yirmi beş şartı aranmaz." ibaresinin ve ... Valiliği tarafından düzenlenen ... sayılı Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesinin iptali istenilmiştir.
DAVACININ İDDİALARI: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ve ... Mahallesi, ... Caddesi, .... Sokak, No:..., .../... adresinde bulunan bağımsız bölüme ilişkin olarak dava dışı bağımsız bölüm maliki adına davalı idarelerden ... Valiliği tarafından ... tarihli, ... sayılı Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesinin düzenlendiğini 11/06/2024 tarihinde öğrenmesi üzerine aynı tarihte idareye başvuruda bulunarak söz konusu belgenin Kanuna aykırı olduğunu bildirdiğini, bu başvurusuna cevap verilmemesi üzerine ... Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne başvuruda bulanarak şikayeti hakkında cevabın kendisine yazılı olarak bildirilmesini talep ettiğini, yasal süre içerisinde cevap verilmemesi üzerine bakılan davayı açtığını, Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesinin düzenlendiği taşınmazda başka bir bağımsız bölümün maliki olduğunu, izin belgesinin düzenlendiği bağımsız bölümün tek imar parseli üzerinde 15 adet bağımsız bölümden oluşan bir site de yer aldığını, 15 bağımsız bölümün ortak elektrik aboneliğinin bulunduğunu, her ay gelen elektrik bedelinin bağımsız bölümlerin süzme sayaçlarında okunan miktar üzerinden 15 bağımsız bölüme paylaştırıldığını, ayrıca sitede bulunan maliklerin kullanımı için ortak havuz bulunduğunu, bağımsız bölümlerin çoğunlukla yazlık olarak kullanıldığını, Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesi olmayan bağımsız bölümlerin Haziran- Eylül döneminde yazlıklarını kullandığını, anılan izin belgesine sahip olmayan bağımsız bölümlerin yıl boyunca değişik dönemlerde kiralanması nedeniyle ortak kullanım alanlarındaki tesisat, kanalizasyon gibi ortak alt yapının daha fazla kullanım nedeniyle çabuk yıpranmasına sebebiyet verileceğini, bağımsız bölümlerin birbirine çok yakın olduğunu ve aralarında ayırıcı duvar vs. bulunmadığını, 7464 sayılı Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2. maddesinin (e) bendinde konutun "tapu sicilinde konut amaçlı kayıtlı olan veya üzerinde konut amaçlı kat irtifakı ya da kat mülkiyeti bulunan her türlü bağımsız bölüm" olarak tanımlanmış olduğunu, bu tanımda normal konut müstakil konut ayrımının yapılmamış olduğunu, ancak Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmeliğin iptali istenilen 5.maddesinin 4. fıkrasının 1. cümlesinde müstakil konut kavramının getirildiğini ve Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesi başvurularında sunulması gereken tüm bağımsız bölümlerin kat malikleri tarafından oy birliği ile alınan kararın müstakil konutlar için aranmayacağının düzenlendiğini, müstakil konut kavramının Kanunda yer almadığını ve belirsiz bir kavram olduğunu, bu düzenlemenin Kanuna aykırı olduğunu ve toplu yaşam alanlarında huzur ve düzeni bozacak nitelikte olduğunu, ... tarih ve ... sayılı Genelgede davalı Bakanlık tarafından müstakil konut tanımı yapıldığını ancak bu tanımın neye göre yapıldığının anlaşılamadığını, anılan Yönetmelik ve Genelge ile getirilen konut tanımının Kat Mülkiyeti Kanununa da aykırı olduğunu, Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesinin düzenlendiği bağımsız bölümün müstakil konut olarak kabul edildiğini, söz konusu bağımsız bölümün yüksek nitelikli konut ya da müstakil konut olmadığını, sitede tüm kat malikleri tarafından oy birliği ile alınan ve kısa süreli kiralama yapılmasını karara bağlayan kat malikleri kurulu kararı varken kat maliklerinin iradesine aykırı şekilde Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesi düzenlenmesinin Kanuna aykırı olduğunu ileri sürmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : İptali istenilen Yönetmelik hükmü yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, bireysel işlem yönünden ise uygulama işlemi niteliğinde olmaması nedeniyle davanın görev yönünden reddine ve dosyanın yetkili idare mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
... tarih ve 32413 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/01/2024 tarihinde yürürlüğe giren Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin 4. fıkrasının 1. cümlesinde yer alan "Yüksek nitelikli konutlar ile (Ek ibare:RG-...) devre mülk hakkı kurulan konutlar ve müstakil konutlar için yapılan başvurularda ikinci fıkranın (d) bendindeki oybirliğiyle alınacak kararın sunulması ve Kanunun 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasındaki yüzde yirmi beş şartı aranmaz." ibaresinin ve ... Valiliği tarafından düzenlenen ... sayılı Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu, 4. fıkrasında ise, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmayacağı, "Dilekçeler Üzerine İlk İnceleme" başlıklı 14. maddesinin 3/e fıkrasında, dilekçelerin süre aşımı yönünden inceleneceği ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, 14. maddenin 3/e bendinde yazılı halde davanın reddine karar verileceği hükümleri yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Konutların gerçek ve tüzel kişilere, turizm amaçlı kiralanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanan 7464 sayılı Konutların Turizm Amacıyla Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 02/11/2023 tarih ve 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Anılan Kanunun 6. maddesine dayanılarak hazırlanan ve konutların yerli veya yabancı kişilere tek seferde yüz gün veya yüz günden daha kısa süreyle turizm amaçlı kiralanmasına, izin belgesi başvurularında uygulanacak işlemlere, konutların niteliklerine, izin belgesi sahiplerinin uymak zorunda oldukları hükümlere ve kullanıcı ile izin belgesi sahibinin karşılıklı hak ve yükümlülüklerine ilişkin hükümleri düzenleyen Turizm Amaçlı Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmelik 28/12/2023 tarih ve 32413 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/01/2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Davacı tarafından, kendisine ait bağımsız bölümün de bulunduğu sitede yer alan başka bir bağımsız bölüm için Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesi düzenlenmiş olduğunun 11/06/2024 tarihinde öğrenilmesi üzerine aynı gün davalı Bakanlık iletişim merkezi üzerinden davalı Bakanlığa başvurularak anılan izin belgesinin Kanuna aykırı olduğunun bildirildiği, şikayete cevap gelmemesi üzerine bu defa ... Valiliği İl Kültür ve Turizm Bakanlığına başvurularak şikayetin devam ettiğinin bildirildiği ve kendisine yazılı olarak cevap verilmesinin talep edildiği, yasal süre içinde kendisine cevap verilmemesi üzerine işbu davanın açıldığı beyan edilerek ... Valiliği tarafından düzenlendiği belirtilen ...sayılı Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesinin ve bu belgenin düzenlenmesinin dayanağı olduğu ileri sürülen ... tarih ve ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/01/2024 tarihinde yürürlüğe giren Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin 4. fıkrasının 1. cümlesinde yer alan "Yüksek nitelikli konutlar ile (Ek ibare:RG-...) devre mülk hakkı kurulan konutlar ve müstakil konutlar için yapılan başvurularda ikinci fıkranın (d) bendindeki oybirliğiyle alınacak kararın sunulması ve Kanunun 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasındaki yüzde yirmi beş şartı aranmaz." ibaresinin iptali istemiyle 07/08/2024 tarihinde bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca düzenleyici işlemin ilanı üzerine altmış gün içinde dava açılabileceği gibi, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine de, uygulama işleminin tebliğ tarihinden itibaren yine altmış gün içinde düzenleyici işleme veya düzenleyici işlemle birlikte uygulama işlemine karşı dava açılabilecektir. Bu şekilde, düzenleyici işlemin ilanı üzerine düzenleyici işleme karşı dava açmamış bulunan ilgililere, dava konusu edebilecekleri bir uygulama işleminin varlığına bağlı olarak, düzenleyici işleme karşı da dava açma imkanının sağlanması amaçlanmıştır.
Anılan Kanun hükmü uyarınca, ilan tarihinden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri, söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak, ilgili hakkında uygulama işlemi tesis edilmiş olması, uygulama işleminin ise, birlikte dava konusu yapıldığı düzenleyici işlemin uygulaması niteliğinde bulunması ile kesin ve yürütülebilir nitelik taşıması ve uygulama işleminin tebliğ tarihine göre dava açma süresinin geçmemiş olması halinde mümkündür.
Bu durumda iptali istenilen dava konusu Yönetmelik düzenlemesine dayanılarak davacı hakkında tesis edilmiş herhangi bir uygulama işleminin mevcut olmadığı, davalı idarenin davacının başvurusunun zımnen reddi yolundaki işleminin anılan düzenlemenin uygulama işlemi niteliğinde olmadığı, düzenleyici işlemin 28/12/2024 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmasından itibaren dava açma süresi geçtikten sonra yapılan başvurunun düzenleyici işlemin ilanı üzerine düzenleyici işleme karşı dava açmamış bulunan davacı yönünden yeni bir dava açma süresinin başlamasına imkan tanımayacağı sonucuna varıldığından, 07/08/2024 tarihinde açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN SÜRE AŞIMI YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen (yürütmenin durdurulması harcı hariç) toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden ...-TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 02/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden, konutların gerçek ve tüzel kişilere, turizm amaçlı kiralanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlana ve 02/11/2023 tarih ve 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7464 sayılı Konutların Turizm Amacıyla Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2. maddesinin 1.fıkrasının (e) bendinde "konut"un tapu sicilinde konut amaçlı kayıtlı olan veya üzerinde konut amaçlı kat irtifakı ya da kat mülkiyeti bulunan her türlü bağımsız bölüm olarak tanımlandığı, Kanunun 9. maddesinin 1.fıkrasında, konutların turizm amaçlı kiralanabilmesi için, turizm amaçlı kiralama sözleşmesi yapılmadan önce izin belgesi alınması zorunluluğunun düzenlendiği, turizm amaçlı kiralama faaliyeti yürütülmesinin uygun görüldüğüne ilişkin izin belgesine konu bağımsız bölümün bulunduğu binanın tüm kat malikleri tarafından oy birliği ile alınan kararın izin belgesi başvurularında ibrazının zorunlu kılındığı, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 28 inci maddesi uyarınca düzenlenen yönetim planında kısa süreli kiralama faaliyetine izin verildiğine dair hüküm bulunan birden fazla bağımsız bölümü ihtiva eden yüksek nitelikli konutların tüm kat malikleri tarafından oy birliği ile alınan kararın ibrazı zorunluluğundan muaf tutuldukları, anılan Kanunun 6. maddesine dayanılarak hazırlanan 28/12/2023 tarih ve 32413 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01/01/2024 tarihinde yürürlüğe giren Turizm Amaçlı Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmeliğin "izin belgesi başvurusu" başlıklı 5. maddesinde, söz konusu konutta turizm amaçlı kiralama faaliyeti yürütülmesinin uygun görüldüğüne ilişkin bağımsız bölümün bulunduğu binada yer alan konut nitelikli tüm bağımsız bölümlerin kat malikleri tarafından oy birliği ile alınan kararın noter onaylı örneğinin izin belgesi için yapılan başvurularda ibrazının zorunlu olduğunun düzenlendiği ancak aynı Yönetmeliğin dava konusu 5.maddesinin 4. fıkrasının 1.cümlesinde, yüksek nitelikli konutlar yanında müstakil konutlar için yapılan başvurularda da kat malikleri tarafından oy birliği ile alınan kararın aranmayacağının düzenlendiği, davacı tarafından, bu düzenlemeye dayanılarak kendi bağımsız bölümünün de yer aldığı sitede bulunan bağımsız bölüm için Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesi düzenlenmiş olduğu, Kanundaki konut tanımında normal konut müstakil konut ayrımı yapılmadan yüksek nitelikli konutlar dışındaki tüm konutlar için izin belgesi başvurularında kat malikleri tarafından oy birliği ile alınan kararın ibrazı zorunlu tutulduğu halde iptali istenilen Yönetmelik hükmü ile müstakil konutların da anılan kararın ibrazından muaf tutulduğu ve bu düzenlemeye dayanılarak aynı sitede bulunan başka bir bağımsız bölüm için izin belgesi düzenlendiği, bu düzenlemenin Kanuna aykırı olduğu ve toplu yaşam alanlarında huzur ve düzeni bozacak nitelikte olduğu ileri sürülerek bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, turizm amaçlı kiralama faaliyetinde bulunabilmesi için gerekli olan izin belgesinin düzenlenmesi istemiyle yapılan başvuru sırasında, bağımsız bölüm maliki sıfatıyla davacının ve diğer bağımsız bölüm maliklerinin, turizm amaçlı kiralama faaliyeti yürütülmesine muvafakatinin Kanun uyarınca aranması gerekirken bu muvafakatin aranmamasına yönelik iptali istenilen Yönetmelik hükmüne dayanılarak düzenlendiği ileri sürülenv sayılı Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesinin davacının menfaatini etkileyen olumsuz bir uygulama işlemi niteliğinde olduğu açıktır.
Bu durumda, dava konusu... sayılı Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesinin düzenlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren süresi içerisinde açılan davanın esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, anılan izin belgesi uygulama işlemi kabul edilmeyerek davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen Dairemiz kararına katılmıyorum.