T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2806
Karar No : 2025/2491
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mersin İli, Erdemli İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde davacı tarafından işletilen tesis için düzenlenmiş olan ... tarih ve ... sayılı "Plaj İşletmesi Turizm İşletmesi Belgesi" nin iptaline ilişkin Mersin Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemenin 24/11/2022 tarihli ara kararı ile öncelikle dava konusu ... belge numaralı Plaj İşletmesi Turizm İşletme Belgesi'ne konu yeri de içeren bazı alanların Mersin Büyükşehir Belediyesine devredilmesine ilişkin Mersin Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ile Mersin Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan 09/06/2016 tarihli Protokol'ün onaylı bir örneğinin gönderilmesinin istenildiği, temin edilen Protokol incelendiğinde dava konusu yerin Mersin Büyükşehir Belediyesine devredilen yerler içerisinde yer alıp almadığı anlaşılamadığından Mahkemelerinin 08/12/2022 tarihli ara kararı ile; "Dava konusu plaj işletmesi belgesine konu Kızkalesi Mahallesinde bulunan yer ile mezkur protokol ile Mersin Büyükşehir Belediyesine devredilen Kızkalesi Sahil Proje Sahası'ndaki (24 metrekare büfe, 72 metrekare seyyar tuvalet, duş, soyunma kabini ile 240 metrekare şezlong alanı) yerlerin, teknik bir bilirkişi (harita teknikeri ya da harita mühendisi) ile işaretlendiği harita örneğinin (protokol ile devredilen yerler ile plaj işletmesi belgesine konu yerin açık konumlarını ortaya koyan açıklamalı krokinin ya da şemanın) onaylı bir örneğinin ve dava konusu Protokol ile Mersin Büyükşehir Belediyesi'ne (kullanma, işletme ve işlettirme gibi yetkilerle) devredilen taşınmazların (333.352,00 metrekare yüzölçümlü taşınmazlardan toplam 3.636,00 metrekare alanın) devrine ilişkin avan ve uygulama projesinin bir örneğinin (yalnızca Kızkalesi Mahallesine İlişkin kısımlarının) gönderilmesinin istenilmesine" karar verildiği, gerek davalı idareden gerekse de diğer ilgili idarelerden gönderilen cevabi yazı ve eklerinde söz konusu ara kararında istenilen minvalde bir bilgi ya da belge sunulmadığı, yalnızca daha önceden Mahkemeye gönderilmiş olan protokolün yeniden gönderilmesi ile yetinildiği, her ne kadar davalı idarece davacı hakkında 24/05/2022 tarihinde düzenlenen söz konusu belge, belgeye konu yerin Mersin Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ile Mersin Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan 09/06/2016 tarihli Protokol hükümleri çerçevesinde Mersin Büyükşehir Belediyesine devredilen yerlerden olduğundan bahisle 24/06/2022 tarihinde iptal edilmişse de, dava konusu işleme gerekçe olarak gösterilen hususun somut olarak ortaya konulmadığı, belgeye konu yerin protokol ile devredilen yerlerden olduğunu gösterir herhangi bir tespit bulunmadığı, yeterli bir araştırma gerçekleştirilmeksizin belgenin iptal edilmesi yoluna gidildiği, işlem gerekçesinin varsayımsal nitelikte olduğu, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; her ne kadar dava konusu işlemin gerekçelerinden biri olarak 21/06/2022 tarihinde yapılan denetimde Yönetmelik gereğince plaj işletmelerinde asgari olarak bulunması gereken cankurtaran kulesinin kaldırıldığı tespitini içeren 21/06/2022 tarihli tutanak gösterilmiş ise de; aynı tutanakta plajın Yönetmelikte belirlenmiş olan diğer niteliklerin tamamını haiz olduğunun da tespit edilmiş olması karşısında, cankurtaran kulesine ilişkin eksikliğin kanunda aranan gerekli niteliklerin önemli ölçüde kaybedilmiş olması yolundaki zorunlu şartı oluşturmadığı, davacıya söz konusu eksikliğin giderilmesi için süre verilmeksizin tesis edilen dava konusu işlemde bu yönden de hukuka uyarlık bulunmadığı, iptale ilişkin mahkeme kararının, sonucu itibarıyla isabetli olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf incelemesine konu Mahkeme kararına belirtilen gerekçe eklenmek suretiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Erdemli Milli Emlak Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında, davacı tarafından plaj işletmeciliği yapılan alanın (şezlong, gölgelikler, puf) Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü arasında 09/03/2016 tarihinde imzalanan protokol ile devredilen yerlerden olduğunun taraflarına bildirildiği, plaj kullanım alanının, Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığının plaj işletmeciliği faaliyeti gösterdiği alanda kaldığının bildirildiği, Basit Konaklama Tesisleri ile Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 7/2-d maddesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım İşletmeler Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı gereği plaj işletmesi turizm işletme belgesi başvurularında, plajın işletmecinin kullanımında olduğunu gösteren (herhangibir belge ecrimisil dahil) belge ibrazı gerektiği, davacı tarafından turizm işletmesi belgesi başvurusu sırasında sunulan ecrimisil belgesinin restauranta ait masa ve sandalyelerin bulunduğu alanın işgaline ait olduğu, davacının plaj işletmeciliği faaliyeti gösterdiği alana ilişkin (şezlong, gölgelikler, puf'ların bulunduğu alan) kira sözleşmesi ya da ecrimisil belgesinin bulunmadığı, temyize konu kararda yer alan, dava konusu işlemin gerekçelerinden biri olan cankurtaran kulesinin bulunmamasının, kanundaki gerekli niteliklerin önemli ölçüde kaybedilmesi yolundaki zorunlu şart oluşturmadığı değerlendirmesine de katılmanın mümkün olmadığı, 25/09/2021 tarih ve 31609 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüge giren Basit Konaklama Tesisleri ile Plaj Işletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmeliğinin plaj işletmelerinin asgari niteliklerini düzenleyen 8/1-d maddesinde gümüş sertifikaya sahip en az iki cankurtaran ile cankurtaran gözetleme kulesinin bulunması gerektiğinin düzenlendiği, plajlarda acil durumlarda, özellikle boğulma tehlikesi geçirebilecek vatandaşların gözlenebilmesi ve kısa sürede müdahale edilebilmesi için oldukça kritik bir öneme sahip olan cankurtaran kulesi ve cankurtaran bulundurma şartının plaj işletmeciliği için asli bir unsur olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Cankurtaran ve cankurtaran kulesinin işlev ve niteliği itibarıyla plaj işletmesinin asli unsuru olduğu, Basit Konaklama Tesisleri İle Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesinde de cankurtaran ve cankurtaran kulesinin plaj işletmelerinin asgari nitelikleri arasında sayıldığı, işletmede yapılan denetimde cankurtaran kulesinin bulunmadığı tespitinin tek başına dava konusu işlemin tesisi için yeterli olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 21/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun Geçici 11. maddesinin 4.fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette bulunan konaklama içermeyen müstakil plaj işletmelerine, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde turizm işletmesi belgesi almak için Bakanlığa başvuruda bulunmaları halinde turizm işletmesi belgesi verilir. Bu süre içerisinde başvuruda bulunmayan ve Bakanlıkça yapılacak denetim sonucunda belirlenen kriterleri taşımadığı veya sonradan kaybettiği anlaşılan işletmelerin belgeleri iptal edilir. Belgesi iptal edilen işletmelerin, yetkili idare tarafından bir ay içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir ve faaliyetlerine son verilir." hükmüne, 5.fıkrasında, "Bu madde kapsamında belgelendirilecek konaklama tesisleri ve plaj işletmelerinin nitelikleri ve denetimlerine ilişkin konular ile belgelendirme usul ve esasları Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 5. ve geçici 11. maddelerine dayanılarak, basit konaklama tesislerinin belgelendirilmesi ile plaj işletmelerinin asgari nitelikleri ile belgelendirilmelerine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanan ve 25/09/2021 tarih ve 31609 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Basit Konaklama Tesisleri İle Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin "Başvuru ve belge düzenlenmesi" başlıklı 7. maddesinin 6.fıkrasında, "28/7/2021 tarihinden önce aldıkları işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile faaliyet gösteren plaj işletmelerinin belgelendirilmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır: a) Başvuru evrakı incelenerek uygun görülen plaj işletmelerine belge düzenlenir ve otuz gün içerisinde tesis türünün niteliklerinin sağlanıp sağlanmadığına yönelik denetim yapılır. b) Türünün niteliklerinde eksiklik olduğu tespit edilen plaj işletmelerinin belgeleri iptal edilir ve Kanunun geçici 11 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca işlem yapılır." hükmüne yer verilmiş, "Plaj işletmelerinin asgari nitelikleri" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, gümüş sertifikaya sahip en az iki cankurtaran ile cankurtaran gözetleme kulesi plaj işletmelerinin asgari nitelikleri arasında sayılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, Mersin İli, Erdemli İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde davacı tarafından işletilen tesise davacının 18/05/2022 tarihli başvurusu üzerine 24/05/2022 tarihli "Plaj İşletmesi Turizm İşletmesi Belgesi"nin düzenlendiği, işletmecilik faaliyeti yürütülen plajda Basit Konaklama Tesisleri İle Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmelik uyarınca 21/06/2022 tarihinde yapılan denetimde cankurtaran kulesinin bulunmadığının tespit edildiği, Erdemli Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğünün 23/06/2022 tarihli yazısı ile söz konusu tesisin bulunduğu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu ve Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında 09/03/2016 tarihinde imzalanan protokol ile anılan belediyeye devredilen yerlerden olduğu hususunun Mersin Valiliği Kültür ve Turizm İl Müdürlüğüne bildirildiği, dava konusu 24/06/2022 tarihli Mersin Valiliği Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü işlemiyle, işletmede cankurtaran kulesinin bulunmadığı ve işletmenin bulunduğu taşınmazın protokol ile Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredilmiş olduğu, işletmenin Basit Konaklama Tesisleri İle Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmelikte belirtilen nitelikleri taşımadığının tespit edildiği gerekçeleriyle işletmeye ait 24/05/2022 tarihli "Plaj İşletmesi Turizm İşletmesi Belgesi"nin iptaline karar verildiği, ... İdare Mahkemesince, belgeye konu yerin protokol ile devredilen yerlerden olduğunu gösterir herhangi bir tespit bulunmadığı, yeterli bir araştırma gerçekleştirilmeksizin belgenin iptal edilmesi yoluna gidildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan davalı idarenin istinaf isteminin, cankurtaran kulesine ilişkin eksikliğin kanunda aranan gerekli niteliklerin önemli ölçüde kaybedilmiş olması yolundaki zorunlu şartı oluşturmadığı, davacıya söz konusu eksikliğin giderilmesi için süre verilmeksizin tesis edilen dava konusu işlemde bu yönden de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi de eklenmek suretiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Basit Konaklama Tesisleri İle Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, plaj işletmelerinin asgari nitelikleri arasında sayılan ve hayat kurtarma konusunda temel eğitime sahip olan cankurtaranın, insanların denizde güvenli yüzmesini sağlamak ve olası bir boğulma durumunda müdahale etmek gibi görev ve sorumluluklarının olduğu göz önünde bulundurulduğunda, cankurtaran ile cankurtaran gözetleme kulesinin plaj işletmelerinin olmazsa olmaz unsuru olduğunda kuşku bulunmamaktadır.
Turizmi Teşvik Kanununun geçici 11. maddesi ile Basit Konaklama Tesisleri İle Plaj İşletmelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, konaklama içermeyen plaj işletmelerine başvuru üzerine düzenlenen Plaj İşletmesi Turizm İşletmesi Belgesinin, otuz gün içerisinde tesis türünün niteliklerinin sağlanıp sağlanmadığına yönelik yapılan denetimde, işletmenin türünün niteliklerinde eksiklik olduğunun tespit edilmesi halinde iptal edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava konusu işlemde "cankurtaran kulesinin bulunmadığı" gerekçesi yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, dava konusu işlemin diğer gerekçesini oluşturan "işletmenin bulunduğu taşınmazın protokol ile Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredilmiş olduğu" hususunun Mahkemece gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle açıklığa kavuşturulması gerektiği öte yandan" cankurtaran kulesinin bulunmadığı" gerekçesinin dava konusu işlemin tesisi için tek başına yeterli olduğu, dolayısı ile davanın reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.