T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2892
Karar No : 2024/4842
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
SS. ... Toplu İş Yeri Yapı Kooperatifi tarafından, 6306 sayılı Kanun kapsamında rezerv alanı olarak belirlenerek Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na devredilen Aydın ili, Didim İlçesi, ... Mahallesinde mülkiyeti Hazineye ait olan ve tapunun ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., .... ada ... parsellerinde kayıtlı 43.643,48 m2 yüzölçümlü 9 adet taşınmazın S.S. ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifine satışına ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 05.05.2022 tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; uyuşmazlığın, çözümünde özel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca taşınmaz mallar ve bu taşınmazlara ilişkin haklarla ilgili olduğu, görüm ve çözümünde söz konusu taşınmazların bulunduğu yer idare mahkemesi olan Aydın İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle Ankara 23. İdare Mahkemesinin 31/05/2024 tarihli, E:2024/845, K:2024/833 sayılı kararıyla dava dosyasının Aydın İdare Mahkemesine gönderilmesi üzerine, uyuşmazlığın çözümünde; dava konusu işlemin, hazineye ait taşınmazların 6306 sayılı Kanun'un 6. maddesinin beşinci fıkrasının (e) ve (g) bendi ile Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı Yönetmeliği'nin 25. maddesi uyarınca satışına ilişkin işlemin Bakanlık tarafından tesis edildiği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesinin 1. fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanunun 15. Maddesinin 1/a bendi uyarınca davanın yetki yönünden reddi ile yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesine ilişkin Aydın 2. İdare Mahkemesinin 15/08/2024 tarih ve E:2024/590, K:2024/715 sayılı kararı üzerine, ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına dair dosya incelenerek 2577 sayılı Kanunun 43/1-b maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir."; aynı Kanunun "Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında ise, "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanunun "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.
2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.
4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; 6306 sayılı Kanun kapsamında rezerv alanı olarak belirlenerek Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na devredilen Aydın ili, Didim İlçesi, ... Mahallesinde mülkiyeti Hazineye ait olan ve tapunun ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ada ... parsellerinde kayıtlı 43.643,48 m2 yüzölçümlü 9 adet taşınmazın S.S. ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifine satışına ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 05.05.2022 tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, uyuşmazlığın Aydın ilinde bulunan ve 6306 sayılı Kanun uyarınca satışı gerçekleştirilen taşınmazdan kaynaklandığı, davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanunun 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi olan Aydın İdare Mahkemesinin yetkili olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Aydın İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının anılan Mahkemeye gönderilmesine, kararın Ankara 23. İdare Mahkemesine ve davanın taraflarına bildirilmesine, 18/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.