T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3334
Karar No : 2025/1839
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACI) ... Motorlu Araçlar ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel önünde bulunan ana artere cepheli taşınmazın 565 m²’lik kısmının 2016/9-2021/08 tarihleri arasında güvenlik kulübesi ve açık otopark olarak kullanmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 1.970.276,00 TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi raporuna istinaden davacı hakkında düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin 1.057.625,20 TL’lik kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 912.650,80 TL 'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 912.650,80 TL'lik kısmının iptaline, 1.057.625,20 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu taşınmazın sadece bir yıllık süre için kullanıldığı, kullanımında olmayan dönemler için de ecrimisil hesaplamasının yapıldığı, 01/01/2021 tarihli kira sözleşmesi ile kiralandığı öncesine ilişkin tarihte kullanımının bulunmadığı, işgal alanının ne şekilde belirlendiğinin ortaya konulamadığı, otopark olarak kullanılan alanın aslında 444 m² olduğu, 121 m²'lik kısmın yeşil alan olduğu, ecrimisil bedelinin fahiş olduğu, dava konusu ecrimisil ihbarnamesine konu alanın diğer kısmı için açılan ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun dosyada da bulunduğu, anılan raporda 2016 yılı ecrimisil birim bedelinin 13 TL /m² olarak belirlendiği, yeniden değerleme artış oranları uygulanmak suretiyle ecrimisil bedelinin hesaplandığı, yan yana bulunan ecrimisile konu alanlara ilişkin farklı birim bedellerinin belirlenmemesi gerektiği, usul ve hukuka aykırı tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Usul ve hukuka uygun işlem tesis edildiğinden kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyiz incelemesi yapılan karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın redde ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminatı; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi yer almıştır.
Ecrimisilin işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır.
Uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda; idare tarafından dava konusu taşınmaz üzerindeki işgal alanının 565 m² olduğunun tespit edildiği, davaya konu alanın 2015 yılından itibaren güvenlik kulübesi ve otopark olarak kullanıldığı ve idarece yapılan alan tespitinin doğru olduğu, yasal düzenlemeler ve emsal taşınmazların aylık kira bedellerinin ortalaması, dava konusu otopark olarak kullanılan alana emsal olarak belirlenen taşınmazların ortalama aylık kira bedeli ile pazarlık payları, konumu, merkeziliği, yüzölçümü dikkate alınarak güncel kiralama m2 birim fiyatı 2016 yılı için aylık 20,00 TL/m² olarak belirlenerek, 01/09/2016-10/08/2021 arasındaki süre için toplam 1.057.625,20 TL ecrimisil bedeli belirlendiği anlaşılmaktadır.
Ancak, İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın güneyinde bulunan 1.442,40 m²'lik kısmın 2016/9-2021/8 dönemleri arasında açık otopark/araç depolama alanı olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinin tespit edildiğinden bahisle 2016/9-2021/8 dönemleri arasında tahakkuk ettirilen ecrimisil alacağına karşı açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla Mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda 2016 yılı için m² birim fiyatının aylık 13,00 TL/m² olarak belirlenerek bu bedele yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle yıl bazında birim bedeller belirlenip ecrimisil bedelinin hesaplandığı, bu rapor doğrultusunda dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen davanın reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ise ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla reddedildiği ve bu kararın Danıştay Dördüncü Dairesinin 19/03/2025 tarih ve E:2024/1898, K:2025/1838 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu taşınmazın 1.442,40 m²'lik kısmının dava dışı şirket tarafından aynı dönemde işgaline ilişkin yargı kararıyla 2016 yılı için aylık ecrimisil birim bedelinin 13,00 TL/m² olarak tespit edildiği, dolayısıyla işgal dönemlerinin aynı yıla rastlayan kısımlarında m² birim bedelleri arasında çelişki bulunduğu anlaşılmakta olup, dava konusu taşınmaza ilişkin 565 m2 işgal alanı üzerinden taşınmazın yargı kararıyla belirlenen ve kesinleşen yıllık birim bedelinin dikkate alınması gerektiği değerlendirildiğinden 2016 yılı birim bedeli aylık 13,00 TL/m² esas alınarak ve yıllara göre yeniden değerleme oranları uygulanarak hesaplama yapılmak suretiyle karar verilmesi gerektiğinden Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu İdare Dava Dairesi kararının redde ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin ... TL'lik iptale ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin... TL'lik davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 19/03/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.