T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3409
Karar No : 2025/5422
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: I- (DAVACILAR) 1- ... 2- ... 3- ...
VEKİLLERİ: Av. ...
II-(DAVALI) ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA): 1- ... 2- ... ...9- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... ada... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan korunması gerekli kültür varlığı tescili bulunmayan riskli yapının yıkılması hususunda izin talepli başvurularının reddedilmesine ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlılarını Koruma Yüksek Kurulu'nun ... tarih ve... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... K:...sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; (dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunun ve aynı taşınmaza yönelik olarak düzenlenen güçlendirme projesinin ve söz konusu projeye davacılar tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle davacılar tarafından açılan davada ... ....İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dava dosyasında verilen K:... sayılı kararın birlikte değerlendirilmesinden); Tarihi Yarımada Kentsel ve Tarihi Sit Alanı içerisindeki şahıs mülkiyetindeki tescilsiz korunması gerekli kültür varlığı komşuluğunda yer alan İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan Z+3 normal katlı 1955 tarihinde 2 kat ve ahşap olarak yapılan ve yıkılması sonucu 1980 yılında yenilen tadil edilmek suretiyle bugünkü haline kavuşan yapının, Mahkememizce yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda her ne kadar riskli olduğu belirtilmiş olsa da, anılan raporun 14. sayfasında yapının yıkılmasının yanında güçlendirilmek suretiyle de kullanılabileceği, devamla İstanbul 12.İdare Mahkemesi'nin kararında da değinildiği üzere, söz konusu taşınmaz yönünden İstanbul 1 Numaralı Yenileme Alanları Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nün...tarih ... sayılı Fatih Belediye Başkanlığı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı onaylı Güçlendirme Projesinin Uygulanmasının onaylanmasına karar verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalı idarece tesis edilen dava konusu korunması gerekli kültür varlığı tescili bulunmayan ve İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan riskli yapının yıkılmasının istenilmesi yolunda izin verilmesi başvurularının reddedilmesine ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlılarını Koruma Yüksek Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACILARIN İDDİALARI: Davacılar tarafından, riskli yapının iptali amacıyla açılan....İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dava dosyası sürecinde maliklerce güçlendirme kararı alınmadığı veya güçlendirme projesi tanzim ettirilmediği, bu yönde herhangi bir işlem yapılmadığının ... İdare Mahkemesi E:... sayılı dava dosyasında alınan ... tarihli raporda da belirtildiği, yaklaşık bir yıl sonra....İdare Mahkemesi E:... sayılı dava dosyasındaki davacılar tarafından Fatih Belediye Başkanlığı'na başvurularak beşte dört malik muvafakatini sağladıkları şeklinde gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğu, ilgili belediyenin de bu durumu kontrol etmeden güçlendirme projesini Kültür Varlıkları Kurulu'na gönderdiği,.... İdare Mahkemesi'nin ... tarih E:..., K... sayılı kararı ile de ana taşınmaza ilişkin riskli yapı tespitinin ve yıkımına ilişkin idari işlemlerin hukuka uygunluğuna karar verildiği, Koruma Kurulunun korunması gerekli kültür varlığı tescili bulunmayan riskli yapıya ilişkin güçlendirme kararı almaya yetkisi olmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının esas yönünden hukuka uygun olduğu, sadece yargılama giderlerinin, kararda sehven davalı idare üzerinde bırakılmasının hukuka aykırı olduğu, bu kısmın düzeltilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Davacıların temyiz isteminin reddi ile tescilli parsel komşuluğunda bulunan riskli yapıya ilişkin, yapının yıkımı yerine güçlendirilmek suretiyle kullanımına dair işlemin hukuka uygun olduğu ve Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan korunması gerekli kültür varlığı tescili bulunmayan riskli yapının yıkılması hususunda izin talepli başvurularının reddedilmesine ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlılarını Koruma Yüksek Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 3. maddesinin (a) fıkrasının 5. bendinde; "Korunma alanı"; "taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının muhafazaları veya tarihi çevre içinde korunmalarında etkinlik taşıyan korunması zorunlu olan alan" olarak tanımlanmış, aynı Kanunun 8. maddesinde; "Yedinci maddeye göre tescil edilen korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının korunma alanlarının tespiti ve bu alanlar içinde inşaat ve tesisat yapılıp yapılamayacağı konusunda karar alma yetkisi Koruma Kurullarına aittir. Koruma Kurullarının kararına 61 inci maddenin ikinci fıkrasına göre itiraz edilebilir. Korunma alanlarının tespitinde, korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının korunması, görünümlerinin ve çevreleri ile uyumlarının muhafazası için yeteri kadar korunma alanına sahip olmaları dikkate alınır. Bu hususlarla ilgili esaslar. Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte belirtilir." hükmüne, 9. maddesinde; "Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma bölge kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarında inşaî ve fizikî müdahalede bulunulamaz, bunlar yeniden kullanıma açılamaz veya kullanımları değiştirilemez. Esaslı onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, yakma, kazı veya benzeri işler inşaî ve fizikî müdahale sayılır." hükmüne, 16. maddesinde; "Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile bunların korunma alanlarında ruhsatsız olarak inşaat yapmak yasaktır. Buralarda ruhsatsız olarak yapılacak inşaatlar ile, koruma amaçlı imar planlarında, plana; sitlerde, sit şartlarına aykırı olarak inşa edilen yapılar hakkında imar mevzuatına göre işlem yapılır." hükmüne, 51. maddesinde; "Yurtiçinde bulunan ve bu Kanun kapsamına giren korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili hizmetlerin bilimsel esaslara göre yürütülmesini sağlamak üzere, Bakanlığa bağlı "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu" ile Bakanlıkça belirlenecek bölgelerde "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları" kurulur. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır; a) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunması ve restorasyonuyla ilgili işlerde uygulanacak ilkeleri belirlemek, b) Koruma kurulları arasında gerekli koordinasyonu sağlamak, c) Uygulamada doğan genel sorunları değerlendirerek görüş vermek suretiyle, Bakanlığa yardımcı olmak. Koruma Yüksek Kurulu yılda en az iki defa toplanır. Bakanlık gerekli gördüğünde kurulu olağanüstü toplantıya çağırır. Koruma Yüksek Kurulu salt çoğunlukla toplanır, toplantıya katılan üyelerin en az dörtte üçünün oyları ile karar verir. Koruma Yüksek Kurulunun çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar bir yönetmelikle düzenlenir." hükmüne, 57. maddesinde de; "Koruma kurulları, Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde olmak kaydıyla aşağıdaki işleri yapmakla görevli ve yetkilidir. a) Bakanlıkça tespit edilen veya ettirilen korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının tescilini yapmak, b) Korunması gerekli kültür varlıklarının gruplandırılmasını yapmak, c) Sit alanlarının tescilinden itibaren üç ay içinde geçiş dönemi yapı şartlarını belirlemek, d) Koruma amaçlı imar planları ile bunların her türlü değişikliklerini inceleyip karar almak, e) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının koruma alanlarının tespitini yapmak, f) Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarından özelliklerini kaybetmiş olanlarının tescil kaydını kaldırmak, g) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarına ilişkin uygulamaya yönelik kararlar almak. (Ek fıkra: 04/02/2009 - 5835 S.K. /3.mad) 16/6/2005 tarihli ve 5366 sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun uyarınca ilan edilen yenileme bölgelerinde yenileme projelerini onaylamak üzere 5366 sayılı Kanun uyarınca oluşturulan Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları da bu maddede belirtilen işleri yapmakla görevli ve yetkilidir. .... (Ek fıkra: 14/07/2004 - 5226 S.K. /11.mad) Taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları, bunların koruma alanları ve sit alanlarında, 3194 sayılı İmar Kanununun 21 inci maddesi kapsamına giren ruhsata tâbi olmayan tadilat ve tamiratlar; özgün biçim ve malzemeye uygun olarak, bünyesinde koruma, uygulama ve denetim büroları kurulmuş idarelerin izin ve denetimi ile yapılır. Bunların dışında her türlü inşaî ve fizikî müdahale koruma bölge kurulunun izni ile yapılır. (Ek fıkra: 14/07/2004 - 5226 S.K. /11.mad) Ancak, koruma amaçlı imar plânı onaylanmış sit alanlarında, taşınmaz kültür varlığının bulunduğu parseller dışındaki inşaî ve fizikî müdahaleler, koruma amaçlı imar plânı hükümleri doğrultusunda, bünyesinde koruma, uygulama ve denetim büroları kurulmuş idarelerin izin ve denetimi ile yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.
5366 sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde: "Bu Kanunun amacı, büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyeleri sınırları içindeki ilçe ve ilk kademe belediyeleri, il, ilçe belediyeleri ve nüfusu 50.000'in üzerindeki belediyelerce ve bu belediyelerin yetki alanı dışında il özel idarelerince, yıpranan ve özelliğini kaybetmeye yüz tutmuş; kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurullarınca sit alanı olarak tescil ve ilan edilen bölgeler ile bu bölgelere ait koruma alanlarının, bölgenin gelişimine uygun olarak yeniden inşa ve restore edilerek, bu bölgelerde konut, ticaret, kültür, turizm ve sosyal donatı alanları oluşturulması, tabiî afet risklerine karşı tedbirler alınması, tarihi ve kültürel taşınmaz varlıkların yenilenerek korunması ve yaşatılarak kullanılmasıdır. Bu Kanun, yukarıda belirtilen amaçlar doğrultusunda oluşturulacak olan yenileme alanlarının tespitine, teknik altyapı ve yapısal standartlarının belirlenmesine, projelerinin oluşturulmasına, uygulama, örgütlenme, yönetim, denetim, katılım ve kullanımına ilişkin usûl ve esasları kapsar." hükmü ile Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nin 1. maddesinde: "Bu Yönetmeliğin amacı, yıpranan ve özelliğini kaybetmeye yüz tutmuş; kültür varlıklarını koruma bölge kurullarınca sit alanı olarak tescil ve ilan edilen bölgeler ile bu bölgelere ait koruma alanlarının, bölgenin gelişimine uygun olarak yeniden inşa ve restore edilerek, bu bölgelerde konut, ticaret, kültür, turizm ve sosyal donatı alanları oluşturulması, tabii afet risklerine karşı tedbirler alınması, tarihi ve kültürel taşınmaz varlıkların yenilenerek korunması ve yaşatılarak kullanılması ile ilgili esas ve usulleri düzenlemektir." hükmü, (Resmî Gazete Tarihi: 11.06.2005 Resmî Gazete Sayısı: 25842) Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Yapı Esasları ve Denetimine Dair Yönetmeliğin 10. maddesinin 2. bendinde:"... Koruma bölge kurulunca değerlendirilmesi gerekli projeler, öncelikle imar mevzuatına uygunluğu açısından ilgili idarece en geç otuz gün içinde incelenir, uygun bulunanlar idarenin görüşleriyle birlikte koruma bölge kurulu müdürlüğüne gönderilir. Bakanlık ile Vakıflar Genel Müdürlüğü, kültür varlıklarının onarımına yönelik hazırladıkları rölöve, restitüsyon, restorasyon projelerini koruma bölge kurulunda değerlendirilmek üzere doğrudan koruma bölge kurulu müdürlüğüne gönderir..." düzenlemesi yer almaktadır.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 1.maddesinde; "Bu Kanunun amacı; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir." hükmüne, 5. maddesinin 3. Fıkrasında; ''Riskli yapıların yıktırılması için, bu yapıların maliklerine doksan günden fazla olmamak üzere süre verilir. Bu süre içinde yapı, malik tarafından yıktırılmadığı takdirde, yapının idari makamlarca yıktırılacağı bildirilir. Verilen bu süre içinde de maliklerince yıktırma yoluna gidilmediği takdirde, bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıktırma işlemleri, yıktırma masrafı ile gereken diğer yardım ve krediler öncelikle dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki amirler tarafından yapılır veya yaptırılır." hükmüne yer verilmiştir.
6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 8.maddesinin 1. fıkrasında; "Riskli yapı tespitine karşı yapılan itirazın reddedilmesi veya riskli yapı tespitine itiraz edilmemesi suretiyle, riskli yapı tespitinin kesinleşmesi halinde Müdürlük, gerekli tebligatların yapılmasını ve riskli yapının yıktırılmasını İdareden ister." hükmüne, aynı maddenin 7. fıkrasında ise; "Riskli yapının yıktırılması yerine güçlendirilmesinin istenilmesi durumunda riskli yapının yıktırılması için maliklere verilen süre içerisinde; maliklerce, güçlendirmenin teknik olarak mümkün olduğunun tespit ettirilmesi, Kat Mülkiyeti Kanununun 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şekilde güçlendirme kararı alınması, güçlendirme projesinin hazırlatılması ve imar mevzuatı çerçevesinde ruhsat alınması gerekir. Güçlendirme işi, yapılacak güçlendirmenin mahiyetine göre ruhsatı veren idare tarafından belirlenecek süre içerisinde tamamlandıktan sonra tapu kaydındaki riskli yapı belirtmesinin kaldırılması için Müdürlüğe başvurulur." hükmüne yer verilmiştir.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 19. maddesinin 2. fıkrasında ise; "kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler, değişik renkte dış badana veya boya yaptıramayacağı, ancak, ortak yer ve tesislerdeki bir bozukluğun anayapıya veya bağımsız bir bölüme veya bölümlere zarar verdiğinin ve acilen onarılması gerektiğinin veya anayapının güçlendirilmesinin zorunlu olduğunun mahkemece tespit edilmiş olması halinde, bu onarım ve güçlendirmenin projesine ve tekniğine uygun biçimde yapılması konusunda kat maliklerinin rızasının aranmayacağı" düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacılar tarafından, İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan korunması gerekli kültür varlığı tescili bulunmayan riskli yapının yıkılması hususunda izin talepli başvurularının reddedilmesine ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlılarını Koruma Yüksek Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptalinin istenildiği, Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mah., ... Ada,... Parselde Z+3Normal katlı yapının tescilinin bulunmadığı, dolayısıyla korunması gerekli bir yapı veya kültür yapısı olmadığı fakat "Korunma alanı" içerisinde bulunan bir yapı olduğu, yapının 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve bu kanunun uygulama Yönetmeliği ile Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca "Riskli Yapı" niteliği taşıyıp taşımadığına ilişkin olarak da, dava konusu binanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İstanbul Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'nün ...tarih ve ... sayılı işlemi ile "Riskli Yapı" olarak belirlendiği, ... İdare Mahkemesi E:... K:... sayılı kararında, söz konusu işlemin hukuka aykırı olmadığının belirtildiği, yine 01/09/2021 tarihli Bilirkişi Raporunda; İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... ada,... parselde bulunan bina için hazırlanan 22/05/2019 tarihli "Riskli Bina Tespit Raporu"nun incelenmesi üzerine, binanın "Riskli Yapı" olduğunu belirlendiği ve bu gerekçeyi de...İdare Mahkemesinin E:... K:... sayılı kararının dayanak oluşturduğu, dolayısıyla yapının 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yapılan işlemler neticesinde "Riskli Yapı" olduğu'' tespitlerine yer verildiği, ilk derece Mahkemesinin kararının gerekçesinde ise; mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun ve aynı taşınmaza yönelik olarak düzenlenen güçlendirme projesinin ve söz konusu projeye davacılar tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle, davacılar tarafından... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dava dosyasında verilen K:... sayılı kararın birlikte değerlendirilmesinden; Tarihi Yarımada Kentsel ve Tarihi Sit Alanı içerisindeki şahıs mülkiyetindeki tescilsiz korunması gerekli kültür varlığı komşuluğunda yer alan İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan Z+3 normal katlı 1955 tarihinde 2 kat ve ahşap olarak yapılan ve yıkılması sonucu 1980 yılında yenilen tadil edilmek suretiyle bugünkü haline kavuşan yapının, Mahkememizce yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda her ne kadar riskli olduğu belirtilmiş olsa da, anılan raporun 14.sayfasında yapının yıkılmasının yanında güçlendirilmek suretiyle de kullanılabileceği, devamla...İdare Mahkemesi'nin kararında da değinildiği üzere söz konusu taşınmaz yönünden... Numaralı Yenileme Alanları Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nün ... tarih, ... sayılı Fatih Belediye Başkanlığı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı onaylı Güçlendirme Projesinin Uygulanmasının onaylanmasına karar verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde; davalı idarece tesis edilen dava konusu korunması gerekli kültür varlığı tescili bulunmayan ve İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan riskli yapının yıkılmasının istenilmesi yolunda izin verilmesi başvurularının reddedilmesine ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlılarını Koruma Yüksek Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve bu karara karşı davacılar tarafından yapılan istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
Dairemizin E:2024/2272 sayılı dosyası ile görülmekte olan davanın birlikte incelenmesi neticesinde; riskli yapının yıktırılması yerine güçlendirilmesinin istenilmesi durumunda, öncelikle kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası ile güçlendirmenin teknik olarak mümkün olduğunun tespit ettirilmesi gerektiği, İlk derece mahkemesinin kararının gerekçeleri arasında her ne kadar dava konusu taşınmazın güçlendirilmesi için Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca gereken 4/5 yasal çoğunluğun hakimin müdahalesi ile tespit edilmesi talebiyle dava açıldığı ve ... Sulh Hukuk Mahkemesinin E:..., K:...sayılı kararı ile "Davanın Kabulü ile KMK 19/2 maddesi gereği dava konusu İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... ada,...parsel sayılı taşınmazda İstanbul 1 Numaralı Yenileme Alanları Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün... tarih ... sayılı Fatih Belediye Başkanlığı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı onaylı Güçlendirme Projesinin uygulanmasının onaylanmasına…" karar verildiği belirtilmiş ise de; toplam ... bağımsız bölümden oluşan ana taşınmazın, ... numaralı bağımsız bölümünün davacılardan...'a, ...numaralı bağımsız bölümünün davacılardan E...'a ve ... numaralı bağımsız bölümün tamamı ile toplam .../... hisseye karşılık gelen ... ... ... numaralı bağımsız bölümlerin de 5/8'inin davacılardan ...'a ait olduğu, davacıların Kat Mülkiyeti Kanunu 19. maddesi uyarınca icazet verdiklerine dair bilgi ve belge bulunmadığı gibi davacılar tarafından Fatih Belediye Başkanlığına bu hususun bildirildiği ve itiraz edildiği, dolayısıyla Kat Mülkiyeti Kanunu gereği beşte dört çoğunluğu sağlanamadığı görüldüğünden, korunması gerekli kültür varlığı tescili bulunmayan riskli yapının yıkılması hususunda izin talepli başvurularının reddedilmesine ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlılarını Koruma Yüksek Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Davalı idarenin yargılama giderlerine ilişkin temyiz istemi yönünden ise;
Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararı bozulduğundan ve Daire tarafından bozma üzerine yeni bir karar verileceğinden, davalı idarenin yargılama gideri yönünden temyiz isteminin bu aşamada karara bağlanmasına gerek görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz istemlerinin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ... ve Üye ...'in karşı oyu ile oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 21/10/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.