T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3424
Karar No : 2025/2026
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...4 tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Caddesi, No:.../... adresinde faaliyette bulunmak amacıyla yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin reddine yönelik Muratpaşa Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından ... Caddesi, No:... adresindeki dükkanın önceki maliki ile aralarında geçerli bir kira sözleşmesinin bulunduğu, dükkanın danışıklı bir şekilde yeni malike devredildiği, bu sebeple kiracılığın tespitine ilişkin adli yargıda dava açıldığı ileri sürülmekte ise de; davacı ile taşınmazın halihazırdaki maliki arasında kiracılık ilişkisinin devamına yönelik bir sözleşme bulunmadığı anlaşıldığından güncel ve geçerli bir kira sözleşmesi sunulamamış olması nedeniyle davacı tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; Borçlar Kanunu'nun 310. maddesi gereğince, kira sözleşmesinin yapıldığı tarihten sonraki bir tarihte taşınmazı devralan yeni malikin kira sözleşmesinin tarafı haline geldiği ve yeni malik ile davacı arasında yeni bir kira sözleşmesi akdedilmemiş olmasının bu durumu değiştirmeyeceği anlaşıldığından, dava konusu yerde kiracı olarak bulunan davacının başvurusunun, sırf yeni malik ile akdedilmiş güncel bir kira sözleşmesi sunulamadığından bahisle reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi kabulden hareketle davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; davacının, taşınmaz sahibi ile kiracılık vs. ilişkisine ilişkin, dava dışı kişi ve olaylardan kaynaklanan hususlar mevzuatın aradığı ruhsata esas koşullar karşısında bağlayıcı nitelikte bulunmadıığı; ruhsata esas belgelerin toplanmasından tanzimine kadar geçen süreçte, İdarenin, yoruma ihtiyaç olmayan açık mevzuat hükümlerine göre işlem tesisi ile iş bu sonuca ulaşmasının gerektiği; kira/kiracılık ilişkilerine dair hukuki değerlendirme yapmasının beklenmesi ise hayatın olağan akışına aykırı olduğu; bu itibarla da dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5. maddesinde, işyeri veya işletme açmak isteyenlerin; işin özelliğine göre, yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz edeceği ve bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği hükme bağlanmıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması, b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması, Tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oy çokluğu ile aldığı kararın bulunması..."; "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. / İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmelik'e uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur. / Bu Yönetmelik'e göre yapılacak her türlü ruhsat başvurusunda, müracaat sahibine başvuruyu kabul eden görevlinin adı, soyadı ve unvanı ile başvurunun yapıldığı tarih ve saati gösteren Örnek 6’da yer alan alındı belgesi verilir. Ayrıca, başvuru ve beyan formu ile ekli evrakın verilmesi sırasında başvuruyu kabul eden görevli tarafından yapılacak ön incelemede tespit edilen noksanlıklar, müracaat sahibine verilen alındı belgesinde gösterilir. Bu Yönetmelikte belirtilen ruhsatlandırmaya ilişkin süreler eksik belgelerin yetkili idareye verilmesi ile başlar."; "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde, "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, işyerlerinin Yönetmelik'e uygun olarak tanzim edilmesi ve Yönetmelik ekindeki başvuru ve beyan formu doldurulmak suretiyle başvurulması, başvurusu sırasında, işyerinin mülkiyetinin üçüncü kişiye ait olduğu anlaşılan işyeri için mülkiyet ilişkisinin; işyeri maliki ile yapılmış adi yazılı kira sözleşmesinin varlığınının mülkiyet ilişkisini kurmaya yeterli olduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır.
Dava dosyasının, Danıştay Dördüncü Dairesinin E:2024/3210 ve E:2024/3677 sayılı dosyalarıyla birlikte incelenmesinden; Antalya ili, ... ilçesi, ... Caddesi, No:.../... adresindeki taşınmazın, (eski maliki olan) dava dışı ... Mefruşat İnşaat Turizm Toptan Kuyumculuk San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı arasında 25/03/2016 tarihinden geçerli 5 yıl süreli kira sözleşmesinin akdedildiği, taşınmazın 04/11/2021 tarihinde satış suretiyle dava dışı ...'a devredildiği; 13/03/2023 tarihinde işyerinde yapılan denetimde ruhsatsız faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi üzerine; ... tarih ve ... sayılı Muratpaşa Encümen kararıyla işyerinin ruhsat alınıncaya kadar kapatılmasına ve ... sayılı yasanın 1. maddesi uyarınca 1.295,00 TL idari para cezası verilmesine karar verilerek; 25/04/2023 tarihli tebliğle davacıya bildirildiği; davacının, eldeki dava konusu işleme esas 14/06/2023 tarihli idari başvurusuyla Sulh Hukuk Mahkemesi kararına da atıf yapılarak eski malik ile imzalanmış kira sözleşmesi dikkate alınarak taraflarına işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesinin istenilmesi üzerine, başvurunun mevcut malikle aktedilmiş kira sözleşmesinin sunulamadığından bahisle reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; taşınmazda kiracı sıfatıyla faaliyette bulunmak amacıyla gerekli olan işyeri açma ve çalışma ruhsatı için yapılan başvuruda, işyerinin mevcut maliki ile akdedilmiş bir kira sözleşmesinin sunulması suretiyle mülkiyet ilişkisi kurulacağından, eksik evrakla yapılan başvurunun bu sebep yönünden reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin kabulü ve dava konusu işlemin iptaline dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kararının Üye ... ve Üye ...'un karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/03/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi Dava Dairesi kararı ve dayandığı gerekçe usul ve hukuka uygun olup bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.