T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3503
Karar No : 2025/1588
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) ...Lokantacılık Gıda Turizm Emlak İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi
...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde 3.sınıf içkili lokanta olarak faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, 3.sınıf içkili lokantanın 2.sınıf bar olarak değiştirilmesi suretiyle yeni işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K... sayılı kararda; her ne kadar davacı şirkete 40 metre mesafede ...Kursunun bulunduğundan bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmediği anlaşılmakta ise de, ... Özel Eğitim Kursunun ise 09/06/2021 tarihinde faaliyete başlamasına rağmen bu tarihten sonra mesafe ölçümü yapılarak ... isimli işyerine "2.Sınıf Bar" olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, yine 09/06/2021 tarihinden sonra davacı şirketin başvurusu üzerine 28/11/2022 tarihinde yapılan mesafe ölçümünde 100 metre mesafe koşuluna uygun olmadığının rapor edildiği,bu durumun çelişkili olduğu, özel eğitim kursuna yakınlığı aynı mesafede bulunan, aynı faaliyet alanı ile ilgili ruhsat başvurusunda bulunan iki şirketin de özel eğitim kursunun faaliyete geçmesinden sonra yapılan mesafe ölçümleri arasında farklılık bulunması nedeniyle davacıya ait iş yerine ilişkin yapılan ölçümün doğru ve tutarlı olmadığı anlaşıldığından, davacı şirketin ruhsat başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdareleri tarafından mesafe ölçümünün mahalline gidilerek mesafe ve tabela bazında yapıldığı, Milli Eğitim Bakanlığına sorulmamakta, fiziki olarak tabela incelemesi yapılmakta olduğu, dava dışı diğer işyeri için de aynı yöntemin uygulandığı, gerekli görülüyorsa mahkeme tarafından keşif ve bilirkişi incelemesi ile tespit ve yeniden bir ölçüm yapılmaksızın karar verilmesinin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
5393 sayılı Belediye Kanununun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15.maddesinin 1. fıkrasının (l) bendinde; "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:..l) Gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek." hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Tanımlar başlıklı 4. maddesinin 1/a bendinde, Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi (...) ifade eder. "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinin 2. fıkrasında; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir." hükmüne, 3.fıkrasında; "İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır." hükmüne, 4. fıkrasında; "Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir." hükmüne, 6. fıkrasında; "Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler ile alkollü içkilerin açık olarak satışının yapıldığı yerlerin; örgün eğitim kurumları, özel öğretim kursları, yükseköğretim hariç öğrenci yurtları ile anaokullarından, kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunması zorunludur. Özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ile okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları için bu zorunluluk aranmaz. Ancak, söz konusu özel öğretim kurumlarıyla yukarıda belirtilen türdeki işyerleri aynı binada bulunamaz.", "Mesafe ölçümü" başlıklı 34. maddesinde; "Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınır. Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır. Bu tür yerlerin açılmasına izin verilirken, o yerin en az yüz metre civarında okul bulunup bulunmadığının yanı sıra bu işyerlerinin özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ve okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları ile aynı binada olup olmadığı ve içkili yer bölgesinde bulunup bulunmadığı yetkili idarelerce tespit edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Diğer yandan, 03/04/2004 tarihli, 25422 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Umuma Açık Yerler ve İçkili Yerler ile Resmi veya Özel Öğretim Kurumları Arasındaki Uzaklıkların Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin 5. maddesinde: "Umuma açık yerler ve içkili yerler ile okul binaları arasında kapıdan kapıya en az 100 metre uzaklığın bulunması zorunludur. Umuma açık yerler ve içkili yerler ile özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ve okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumlarının aynı binada bulunmaması zorunludur." 7. maddesinde: "Umuma açık yerler ile içkili yerlerin açılmasına izin verilirken o yerin en az 100 metre civarında okul bulunup bulunmadığı ve özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ile okulların dışındaki diğer özel öğretim kurumlarının aynı binada bulunup bulunmadığının tespiti, mahallî kolluk kuvvetlerince yapılır. Okulların açılmasına izin verilirken o yerin en az 100 metre civarında umuma açık yerler ile içkili yerlerin bulunup bulunmadığı, özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ile okulların dışındaki diğer özel öğretim kurumlarının açılmasına izin verilirken de aynı binada umuma açık yerler ile içkili yerlerin bulunup bulunmadığının tespiti, il millî eğitim müdürlüklerince yapılır." 9. maddesinde: (...) "umuma açık yerler ve içkili yerler ile öğretim kurumlarının, iş yeri faaliyet konusunun değiştirilmesi veya ceza alarak sürekli kapanması durumunda kazanılmış hakları sona erer." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi ... Sokak No:... adresinde 3. sınıf içkili lokanta olarak faaliyette bulunan davacı şirket tarafından, faaliyet konusunun 2.sınıf bar olarak değiştirilmesi suretiyle yeni işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulduğu, yapılan başvurunun İşyeri Ruhsat Denetim Heyetince 28/11/2022 tarihinde incelendiği ve 40 metre mesafede ...Kursunun bulunduğunun rapor edilmesi üzerine işyerinin bar olarak ruhsatlandırılmasının uygun bulunmamasına ilişkin Çankaya Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edildiği ve anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, davacı tarafından savunmaya cevap dilekçesinde kendi işyeri ile aynı binada yer alan "... isimli işyerine ruhsat verildiği halde şirketlerine ruhsat verilmediğinin" iddia edilmesi üzerine İdare Mahkemesince, 23/03/2023 tarihli ara kararıyla "Milli Eğitim Bakanlığı'ndan; ... Özel Öğretim Kursu'nun hangi tarihte faaliyete başladığının sorularak buna ilişkin bilgi ve belgelerin Mahkemelerine gönderilmesinin istenilmesine, Davalı İdareden;1-Davacının, işyerine 2.sınıf bar ruhsatı düzenlenmesi başvurusunun, yeni bir ruhsat verilmesi başvurusu olarak mı yahut ruhsat değiştirilmesi başvurusu olarak mı değerlendirildiğinin sorularak bu hususa ilişkin açıklama yapılmasının istenilmesine,2-)Davacı şirkete ait işyeri ile aynı binada bulunan "..." unvanlı işyerinin 2.Sınıf bar olarak faaliyet gösterdiği anlaşılmakla, ... unvanlı işyerine ruhsat verilmesine rağmen davacı şirkete ruhsat verilmemesinin sebebinin sorularak bu hususa ilişkin açıklama yapılmasının istenilmesine" karar verildiği, Mahkeme kaydına 07/04/2023 tarihinde giren ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından verilen ara karar cevabı ve eklerinin incelenmesinden ... Özel Öğretim Kursu'nun 09/06/2021 tarihinde faaliyetine başladığının anlaşıldığı, Mahkeme kaydına 07/04/2023 tarihinde giren davalı idarenin ara karar cevabının incelenmesinden "işyerinin faaliyet konusunun değiştiği durumlarda, ruhsat başvurusunda bulunulması halinde yeni bir başvuru olarak değerlendirildiği" diğer taraftan "... Cafe Restaurant Bar Gıda ve Tic.Ltd.Şti'nin ruhsat başvurusu üzerine mesafe ölçümü yapılarak mesafe koşullarının uygun bulunduğunun" beyan edildiği, ara karar cevabı ekinde yer alan ve ... Cafe Restaurant Bar Gıda ve Tic.Ltd.Şti'nin ruhsat başvurusu talebi üzerine yapılan mesafe ölçümüne ilişkin 25/08/2021 tarihli raporda "100 metre mesafe koşuluna uygundur" ifadesine yer verildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, dava dilekçesi ekinde, davacı şirketin müdürü tarafından, Ankara Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne verilen 18/11/2022 tarihli dilekçede,... Sokakta çok önceki yıllarda bulunan işletmelerin mevcut olduğu, Yönetmelikteki düzenlemelere göre, bunların işyeri açma ve çalışma ruhsatlarını hangi şekilde aldıklarının sorulması üzerine, Ankara Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından ...tarih, ... sayılı yazıyla, Milli Eğitim Bakanlığı Umuma Açık Yerler ve İçkili Yerler ile Resmi veya Özel Öğretim Kurumları Arasındaki Uzaklıkların Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin 5. maddesine göre, dilekçede belirtilen içkili ve alkollü eğlence merkezi ile ...Eğitim Kurumları aynı binada bulunmadığından, Müdürlüklerince yapılacak bir işlem bulunmadığı yönünde dilekçeye cevap verildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, ruhsat başvurusuna konu işyerinin yakınında bulunan öğretim kurumunun, yukarıda aktarılan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 32. maddesinin 6. fıkrası uyarınca,.... "diğer özel öğretim kurumları" kapsamında bulunduğu dolayısıyla, anılan mevzuattaki düzenlemeye göre, asgari yüz metre mesafe koşulunun aranmayacağı, sadece, söz konusu özel öğretim kurumlarıyla "aynı binada bulunamayacağı" kuralının dikkate alınması gerektiğinin açık olduğu, bununla birlikte, 2.sınıf bar faaliyet konulu işyeri için yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu üzerine, söz konusu işyerinin mevzuatta aranılan diğer şartları taşıyıp taşımadığı hususlarının değerlendirilmesi suretiyle bir işlem tesis edilmesi gerekirken, 40 metre mesafede Özel Öğretim Kursu bulunduğundan bahisle ruhsat başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise, sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/03/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.