T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3564
Karar No : 2025/2305
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında hisseli maliki olduğu Diyarbakır İli, Bismil İlçesi, ... Köyü'nde bulunan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarda yapılan toplulaştırma işleminin anılan parseller yönünden iptali istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacıya ait eski 9 adet parsel yerine dava konusu toplulaştırma işlemi sonrasında 6 yeni parselde davacı adına hisse tahsisi yapıldığı, toplulaştırma sonrasında oluşturulan yeni parsellerdeki KYP kesinti oranının yasal oranın altında kaldığı, toplulaştırma ile oluşturulan yeni ... nolu parselin davacının eski ..., ..., ... ve ... nolu parsellerden gelen hisse paylarının davacının kullanımındaki eski ... ve ... nolu bitişik parsellerin sınırlarının kaydırılarak bu parseller üzerinde oluşturulduğu, ancak ... nolu parselin 8.930 metrekarelik kısmının göl yatağı, bataklık ve sazlık alanlarda kaldığı ve arazi derecelendirmesi yönünden eski parsellerle eşdeğer olmadığı, eski ... ve ... nolu parseller yerine verilen yeni ... Ada ... parselin ise tamamında sulu tarım yapılabilmekte ise de eski parsellere göre yol cephesinin kısmen daraltılması sebebiyle eski parsellerle yeni ... nolu parselin arazi derecelendirmesi yönünden eşdeğer olmadığı dolayısıyla dava konusu toplulaştırma işlemine konu edilen eski......, ..., ... ve ... nolu parseller karşılığında yeni .../... ile eski ... ve ... nolu parseller karşılığında yeni .../... nolu parsel olarak planlanan toplulaştırma işleminde toplulaştırma amaç ve ilkeleri ile hukuka uygunluk bulunmadığı, geri kalan dava konusu parseller yönünden ise eski parsellere karşılık verilen yeni parsellerin eşdeğer olduğu ve toplulaştırma işleminin hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu toplulaştırma işleminin yeni ... ada, ... nolu parsel ile yeni ... ada, ... nolu parsellere ilişkin kısmı yönünden dava konusu işlemin iptaline, dava konusu diğer parseller yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince ; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından davanın zamanaşımına uğradığı ayrıca mevzuata uygun olarak gerçekleştirilen toplulaştırma uygulaması sonucunda yeni verilen taşınmaz parsellerinde herhangi bir değer azalışı bulunmadığından mezkur kararın temyiz konusu iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ...... tarih ve E:..., K... sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında davacının hisseli maliki olduğu Diyarbakır ili, Bismil ilçesi, ... Köyü'nde bulunan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarda yapılan toplulaştırma işleminin anılan parseller yönünden iptali istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; dava konusu toplulaştırma işleminin yeni ... ada, ... nolu parsel ile yeni ... ada, ... nolu parsellere ilişkin kısmı yönünden dava konusu işlemi iptal eden, diğer parseller yönünden ise davayı reddeden İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararı temyiz edilmiştir.
Mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu .../... nolu parselde; davacı ... adına eski ... nolu parseldeki hissesi karşılığında (.../...) ve ... nolu parseldeki hissesi karşılığında (.../...) toplam 21.222,86 m2 hisse alanı tahsisi yapıldığı, eski ... ve ... nolu parsellerin tamamında sulu tarım yapılabildiği, eski yerinden tahsis edilen yeni .../... parselin de tamamının sürülmekte olduğu ancak parselasyon tekniği gereğince eski parsellere göre yol cephesinin kısmen daraltıldığı bu nedenle eski parsellerle yeni .../... nolu parselin arazi derecelendirmesi yönünden eşdeğer olmadığı ve toplulaştırma mevzuatlarına uygun bir planlama yapılmadığından dava konusu toplulaştırma işlemine konu edilen toplulaştırma işleminde eski ... ve ... nolu parseller karşılığında planlanan yeni .../... nolu yeni parsele ilişkin toplulaştırma işleminin ilgili mevzuat hükümlerine ve toplulaştırma amacına ve ilkelerine uygun olarak yapılmadığı, geri kalan dava konusu parsellerde ise toplulaştırma işleminin mevzuatlara uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır şeklinde değerlendirme yapıldığı, anılan bilirkişi raporu esas alınarak dava konusu işlemin belirtilen kısmını iptal eden temyize konu kararın onanmasına karar verilmiş ise de, anılan taşınmazın aynı parseller üzerinden verildiğinden toprak karakteristiğinin eski parsellerle benzer özellikte olduğu, davacının anılan parselde hisse yüzölçümünün eski ... ve ... parsel karşılığında toplam 21.222,86 m² anılan parselin ise 56.594,00 m² olduğu ve müstakil parsel olmadığı, planlama yapılırken ilgili kanun ve alt düzenleyici işlemlerle öngörülen kriterlerin bir arada gerçekleştirilmesinin gerektiği düşünüldüğünde yapılan planlamada yola cephenin bir miktar azaltabileceği, Kamu Yatırım Payi kesinti oranının davanın reddine karar verilen diğer parsellerle aynı oranda %1,863 oranında ve %10 sınırının altında kaldığı, parsel şeklinin hukuki ve teknik imkanlar ölçüsünde 1/3-1/7 oranına uygun olduğu, makineli tarım ve arazi kullanımının tarımsal yönden eskisindan daha elverişli bir şekilde düzenlendiği bu itibarla anılan parsel yönünden yapılan toplulaştırma işleminin toplulaştırma amacı ve ilkeleri ile hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından kararın iptale ilişkin kısmının .../... sayılı parsel yönünden bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.