T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3609
Karar No : 2025/500
TEMYİZ EDEN TARAFLAR:
1- ... Turizm ve Yatırım Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi sınırları içinde bulunan taşınmazın 20.427,00 m²'lik kısmının 02/05/2013-07/08/2015 tarihleri arasında şemsiye, şezlong alanı, aktivite alanı, restaurant cafe, bar olarak kullanılarak işgal edilmesi nedeniyle 704.090,70 TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazı ile bildirilen 20/08/2015 tarihli ecrimisil ihbarnamesi ile ... tarih ve ... sayılı yazı ile bildirilen 21/10/2015 tarihli ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu taşınmazın vasfı, konumu, mevkii, işgal biçimi itibariye kullanım olup olmadığı, kullanım şekli, kullanım amacı ve süresi ile işgal miktarı, elde edilecek gelir, emsal taşınmazlar, çevre koşulları, ticari sirkülasyon gibi hususların değerlendirilerek istenilmesi gereken ecrimisil miktarının saptanması amacıyla mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu, yapılan hesaplama ve dava dosyasında yer alan mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ecrimisil bedelinin 367.350,04 TL olabileceği anlaşılmakla idarece fazladan tahakkuk ettirilen 336.740,66 TL ecrimisilde hukuka uygunluk, 367.350,04TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin 336.740,66 TL'lik kısmının iptaline, 367.350,04 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği, ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin 20/08/2015 tarihli ecrimisil ihbarnamesi ile 21/10/2015 tarihli ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle dava açıldığı halde, Mahkemece sadece idarece 20/08/2015 tarihli ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemi hakkında karar verildiği, söz konusu ihbarnameye yapılan itiraz üzerine düzenlenen ve nihai işlem olan 21/10/2015 tarihli ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemi hakkında inceleme yapılmadığı ve hüküm kurulmadığı anlaşıldığından, davacının tüm talepleri karşılanmaksızın eksik olarak verilen kararda bu yönüyle hukuki isabet görülmediği belirtilerek, taraflarca yapılan istinaf istemlerinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 29/04/2024 tarih ve E:2023/5022, K:2024/2635 sayılı kararıyla "dava konusu ecrimisil ihbarnamesi ile ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin hukuka uygunluğu yönünden bir inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki İdare Dava Dairesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle bozulması üzerine, İdare Dava Dairesince bozmaya uyularak; ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemi hakkında karar verildiği, söz konusu ihbarnameye yapılan itiraz üzerine düzenlenen ve nihai işlem olan ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemi hakkında hüküm kurulmadığı görülmüş ise de, dava konusu ecrimisil tutarı her iki işlemde de aynı tutar olup, bu tutarın belirlenmesi için iki işlem bir arada değerlendirildiğinde mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor esas alınarak dava konusu işlemlere konu ecrimisil ihbarnamesi ve düzeltme ihbarnamesinin fazla hesaplanarak davacıya tebliğ edilen ecrimisil tutarının 367.350,04 TL'lik kısmının hukuka uygun olduğu, 336.740,66 TL'lik kısmının ise hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle, dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen de davanın kısmen reddine dair verilen İdare Mahkemesi kararının yerinde olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurularının belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Hükme esas alınan bilirkişi raporunda 16.038 m² alanın ölçüldüğü, ecrimisile konu edilen alanın 07/01/2015tarihli kira sözleşmesi uyarınca kullanıldığından fuzuli şagil olmadığı, büfe gölgeliği için belirlenen 414,00 m²'lik alanın kapalı alana dahil edilmesinin yasal olmadığı, büfe gölgeliğinin 2015 yılında yapıldığı, ecrimisil düzeltme ihbarnamesi hakkında ayrıca hüküm kurulmadığı ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Çolaklı Belediye Başkanlığı ile Bakanlıkları arasında yapılan protokole aykırı olarak davacı tarafından kullanım alanları oluşturulduğu, ecrimisil kıymet takdirinin hukuka uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı düzenlendiği, emsal alınan taşınmazın yıllık ecrimisil tutarı hesaplanırken %18 oranındaki KDV tutarının dikkate alınmayarak düşük belirlendiği, büfe ve gölgeliğin bar (kafe) olarak kullanıldığı, davacının kullanımındaki net alanın 30.440,00 m² olduğunun net olarak hesaplanıp görüntülendiği, raporda hesaplama dışı tutulan 4.381 m²'lik alanın da davacının kullanımında olduğu ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir." hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir." kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle inceleyerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.
Uyuşmazlıkta, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının kabulü ile İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen kararın bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen de davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının (kararda yer verilen gerekçe ile) reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurularının reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 27/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının usul yönünden bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, uyuşmazlığın esasının görüşülmesi gerektiği oyu ile Dairemiz kararına katılmıyorum.