T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3726
Karar No : 2025/1856
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aydın İli, Efeler İlçesi sınırları içinde mülkiyeti TEDAŞ'a ait, 1674 adet elektrik panosunun davacı şirket tarafından 24/01/2017-23/11/2022 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 1.612.324,24-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, davalı idarenin sorumluluğu altında bulunan Aydın İli, Efeler İlçesinde bulunan cadde ve sokaklarda 1674 adet elektrik panosu bulunduğunun 23/11/2022 tarihli taşınmaz tespit tutanağı ile tespit edildiği, söz konusu elektrik panolarını, elektrik dağıtımını özelleştirme sonucu devralan ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin kullandığından bahisle, 23/11/2022 tarihinden geriye doğru beş yıllık süreye ilişkin elektrik panolarının kapladığı alanın ecri misil tutarları gayrımenkul değerleme raporuyla tespit edilerek davacı adına ecrimisil ihbarnamesi düzenlendiğinin görüldüğü, gayrımenkul değerleme uzmanları tarafından düzenlenen gayrımenkul değerleme raporunda 1674 adet elektrik panosunun her birine 250-TL'den toplam (1674x250) 418.500,00-TL ecri misil bedel tespiti yapıldığı, Kıymet Takdir Komisyonu tarafından bu oranlara yıllar itibariyle artış uygulanarak toplamda 1.612.324,24-TL ecri misil tahakkuk ettirildiği, bedel tespit edileirken; elektrik panolarının bulunduğu taşınmazların konumu, niteliği, kullanım şekli, varsa çevresinde emsal olabilecek taşınmazların kira bedelleri gibi hususlarda bir değerlendirme yapılmadığı, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 86'ıncı maddesinde belirtilen kriterlere uyulmadığının görüldüğü, bu durumda; ecri misil tutarları tespit edilirken taşınmazların konumu, niteliği, kullanım şekli, ecrimisil istenen dönem, varsa çevresinde emsal olabilecek taşınmazların kira bedelleri gibi Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 86'ncı maddesinde belirtilen yönlerden araştırma yapılmaksızın 1674 adet elektrik panosunun her biri için aynı tutarda ecri misil tahakkuku yapıldığı görüldüğünden, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 86'ncı maddesine uygun olarak tespit edilmeyen ecri misil tutarları için düzenlenen dava konusu ecri misil ihbarnamesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın eksik incelemeye istinaden karar verildiği, dava konusu ecrimisil bedelinin kıymet takdir komisyonu oluşturulmak suretiyle hukuka uygun olarak belirlendiği ve davacının fuzuli şagil olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden, aynı Kanunun 99. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle 13. maddede gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisil isteneceği hükme bağlanmıştır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 19/06/2007 günlü 26557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01/07/2007 günü yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin "tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "Ecrimisil: Hazine taşınmazının, idarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın idarece talep edilen tazminattır", (e) bendinde, "Fuzuli şagil (İşgalci): Kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişileri" ifade edeceği belirtilmiştir.
Diğer yandan; Mülga 110 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Kuruluşu Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 23'üncü maddesinde "Türkiye Elektrik Kurumu, geçişe ve yararlanmaya mani olmamak şartıyla cadde, sokak, yol, park ve meydan gibi kamuya tahsis edilmiş yerler ile genel ve katma bütçeli kurumlar, il özel idareleri, belediyeler, köyler ve kamu iktisadi teşebbüslerine ait arazi üzerinde, ilgili kuruluşların görüşlerini alarak elektriklendirme hizmetine ait üretim, iletim ve dağıtım tesislerini kurma hakkına sahiptir. Bu yerler üzerinde irtifak ve intifa hakkı bedelsiz olarak Türkiye Elektrik Kurumu adına tesis edilir." kuralına yer verilmiştir.
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Özelleştirme Yöntemleri, Değer Tespiti, İhale Yöntemleri" başlıklı 18'inci maddesinin 1'inci fıkrasının (A) bendinin (c) alt bendinde "İşletme hakkının verilmesi; Kuruluşların bir bütün olarak veya aktiflerindeki mal ve hizmet üretim birimlerinin mülkiyet hakkı saklı kalmak kaydıyla bedel karşılığında belli süre ve şartlarla işletilmesi hakkının verilmesidir." tanımına yer verilmiş; "Kuruluşların Anonim Şirket Haline Dönüştürülmesi, Hak ve Yükümlülüklerinin Devri" başlıklı 20'nci maddesinin (B) bendinde ise "Kuruluşların özelleştirme programına alınmalarından önce mülkiyetinde ve/veya tasarrufunda bulunan her türlü hak ve mameleki ile borçları, özelleştirme programına alındıktan ve özelleştirildikten sonra da aynen devam eder. Müessese, işletmeve işletme birimlerinin ayrı ayrı anonim şirkete dönüştürülmeleri halinde bağlı oldukları kuruluşların hak ve yükümlülüklerinden hangilerinin anonim şirkete dönüştüren bu kuruluşa intikal edeceğine, İdare tarafından karar verilir." kuralına yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Aydın İli, Efeler İlçesi sınırları içinde mülkiyeti kamuya (TEDAŞ)'a ait, 1674 adet elektrik panosunun davacı şirket tarafından kullanılarak 24/01/2017-23/11/2022 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 1.612.324,24-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
Uyuşmazlıkta; TEDAŞ Genel Müdürlüğü'nün sahip olduğu trafoların üzerinde yer aldığı alanlara yönelik olarak yukarıda anılan mülga 110 sayılı KHK'nın 23'üncü maddesi uyarınca "geçişe ve yararlanmaya mani olmamak şartıyla cadde, sokak, yol, park ve meydan gibi kamuya tahsis edilmiş yerler ile belediyelere ait araziler" için tanınan ve sonraki yasal düzenlemelerle de ortadan kaldırılmayan tasarruf hakkının, 4046 sayılı Kanunun 20/B maddesi uyarınca işletme hakkı devri sözleşmesi ile devralan şirkete geçmesi nedeniyle TEDAŞ tarafından özelleştirme öncesinde kullanılan ve devir sözleşmesi kapsamında devredilen tasarruf haklarının ecrimisile konu edilemeyeceği, bu bağlamda, ecrimisil tahakkuk ettirilmeden önce uyuşmazlık konusu elektrik panolarının, davacı şirket ile TEDAŞ arasında 15/08/2008 tarihinde yapılan "işletme hakkı devir sözleşmesi" imzalanmadan önce yapılıp yapılmadığı ve anılan sözleşme ile devredilen taşınmaz ve haklar içerisinde bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, davalı idarece dava konusu elektrik panolarının TEDAŞ ile davacı ... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi arasında imzalanan 15/08/2008 tarihli "işletme hakkı devir sözleşmesi" imzalanmadan önce TEDAŞ tarafından yapılıp yapılmadığına ve anılan sözleşme kapsamında devredilip devredilmediğine ilişkin herhangi bir tespit ve araştırma yapılmadığı ve bu kapsamda kullanım hakkının davacı ... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinde olmadığının açıkça ortaya konulamadığı dikkate alındığında, davacı şirketin fuzuli şagil olarak kabul edilmesi suretiyle tahakkuk ettirilen dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık, Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 20/03/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.