T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3775
Karar No : 2025/607
TEMYİZ EDENLER: 1- (DAVALI) ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- (DAVALI İDARE YANINDA MÜDAHİL) ... Beton Anonim Şirketi
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İzmir ili, Bergama ilçesi, ... Mahallesinde müdahil ... Beton A.Ş. tarafından Rn:... nolu sahada yapılması planlanan Sulu Tel Kesme Yöntemi İle Mermer Ocağı Projesine ilişkin verilen ve ... tarihli, ... sayılı yazıyla bildirilen ... tarih ve ... sayılı ÇED Olumlu Kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile birlikte Çevre Mühendisi, Ziraat Mühendisi, Maden Mühendisi, Orman Mühendisi, Jeoloji (Hidrojeoloji) Mühendisi, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisi ve Şehir Plancıdan oluşan bilirkişi heyetine mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan Kök ve Ek Bilirkişi Raporlarının birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu mermer ocağı merkez olacak şekilde çizilen 3 km yarıçaplı çember alan içerisinde 4990,8 da zeytin dikili alan bulunduğu, en yakın alanın 130 metre mesafede yer aldığı, ocak çevresindeki zeytinliklerin farklı yaşlarda olduğu, bu belirtilen alan içerisinde yaklaşık 499.800 adet zeytin ağacı bulunduğu, madenin işletilmesi, pasa depolanması ve taşıması sırasındaki toz oluşumunun devamlı olması nedeniyle dava konusu yapılması planlanan mermer ocağının işletilmesinden kaynaklanacak olan toz etkisinin tarımsal açıdan çevredeki 3 km uzaklık içinde bulunan zeytinlik alanlardaki zeytin ağaçlarının vejetatif ve generatif gelişimini olumsuz olarak etkileyeceği, bu durumun 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılması Hakkında Kanunun 20. maddesinde uygun olmadığı anlaşıldığından, söz konusu proje ile ilgili olarak verilen "ÇED Olumlu" kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; ÇED Olumlu Kararının hukuka uygun olarak tesis edildiği, bilirkişi raporunda yer verilen tespitlerin hatalı ve noksan olduğu, mermer ocağı işletmesinin toz çıkarmadan tel kesme yöntemi ile yapılacağı, zeytinliklere olumsuz bir etkisinin olmayacağı, İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün olumlu görüşlerinin alındığı, bilirkişi raporunda orman mühendisi tarafından yapılan değerlendirmelerin yerinde olmadığı, işlemin iptaline ilişkin gerekçelerin net bir biçimde açıklanmadığı, ÇED Olumlu Kararı üzerine başlayan projede denetimlerin devam edeceği, izleme ve kontrol yükümlülüklerinin olduğu, Kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare yanında müdahil tarafından, davalı Bakanlığın temyiz gerekçelerine ek olarak davacının subjektif dava ehliyeti olmadığı, dava konusu işlemle davacı arasında güncel, kişisel ve aktüel bir menfaatinin bulunmadığı, zeytin bahçelerinin projenin çevresel etkileri nedeniyle zarar görmeyeceği, proje sahasının topografik yapısının zeytinlerin tozdan etkilenmesine engel olacağı, Kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 29/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İzmir ili, Bergama ilçesi, ... Mahallesinde müdahil ... Beton A.Ş. tarafından Rn:... nolu sahada yapılması planlanan Sulu Tel Kesme Yöntemi İle Mermer Ocağı Projesine ilişkin verilen ve ... tarihli, ... sayılı yazıyla bildirilen... tarih ve ... sayılı ÇED Olumlu Kararının iptali istemiyle açılan davada; Bilirkişi raporunun, dava konusu işlemin ziraat mühendisliği ve tarımsal üretim açısından değerlendirilmesine ilişkin kısmında yer verilen tespitlere istinaden, Mahkeme Kararında proje alanının çevresinde, 3 km uzaklık içinde bulunan zeytinlik alanlardaki zeytin ağaçlarının vejetatif ve generatif gelişimini olumsuz etkileyeceği, bu durumun 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılması Hakkında Kanunun 20. maddesine uygun olmadığı belirtilmiş ise de, bilirkişi raporunda yer alan söz konusu değerlendirmelerin, proje alanın çevresinde bulunan zeytinliklerin generatif ve vejetatif gelişiminin etkilenip etkilenmediği değerlendirmesini yapmak için yetersiz olduğu, bu konuda ek rapor alınması yada yeni bir bilirkişi heyetiyle, mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle hazırlanacak rapor ile yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının onamasına ilişkin Dairemiz kararına katılmıyorum.
(XX) KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu "ÇED Olumlu" Kararına ilişkin projenin Sulu Tel Kesme Yöntemi ile Mermer Ocağı Projesine ilişkin olduğu, Mahkeme kararına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin, Bilimsel Değerlendirme Raporunda yer verilen proje alanının coğrafi konumu, topoğrafik durumu, rüzgar yönü, sahanın etrafındaki doğal ve yapay bariyerler, zeytin bahçelerinin sahaya göre konumu ve uzaklıklarının değerlendirilmediğini gösterdiği, PTD nda yer alan taahhütlerin yerine getirilmesi koşuluyla projenin çevresinde bulunan zeytin bahçeleri ve diğer tarımsal alanlara zarar vermeyeceği ve "ÇED Olumlu" Kararına esas Nihai ÇED Raporunu kusurlandıracak tespitler içermediği ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, temyiz isteminin kabul edilerek İdare Mahkemesi kararının bozulması ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.