T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3816
Karar No : 2024/6881
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı ... tarafından, ... plakalı aracın, yurtta kalma süresini mazeretsiz olarak aştığından bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca tahakkuk ettirilen 968,00-TL TRT bandrol ücretine ilişkin ek tahakkuk kararına yönelik itirazın reddine dair Doğu Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün... sayılı işleminin iptali istemiyle ... Bölge Müdürlüğüne karşı açılan davada;
Davanın açıldığı Sakarya Vergi Mahkemesi Hakimliğince 31/07/2024 tarihinde verilen E:2024/178, K:2024/227 sayılı karar ile; dava konusu TRT bandrol ücretine ilişkin ek tahakkuk kararına vaki itirazın reddine dair Doğu Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün ... sayılı işleminin, Vergi Mahkemesinin görevine giren vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin bulunmadığı gibi özel bir yasa ile de vergi mahkemelerinin bu konuda görevlendirilmiş olmaması nedeniyle, davanın genel görevli mahkeme olan idare mahkemesince çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine, dosyanın görevli ve yetkili Sakarya İdare Mahkemesine gönderilmesi sonrasında ... plakalı aracın, yurtta kalma süresini mazeretsiz olarak aştığından bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca tahakkuk ettirilen TRT bandrol ücretine ilişkin ek tahakkuk kararına yönelik itirazın reddine dair ... Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan işbu davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32/1 maddesi uyarınca işlemi tesis eden Doğu Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Kocaeli İdare Mahkemesinin yetkili olduğu ve dosyanın Kocaeli İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği yolunda Sakarya 2. İdare Mahkemesi Hakimliğince verilen 26/09/2024 tarih ve E:2024/866, K:2024/831 sayılı karar ile; dava dosyasının gönderildiği Kocaeli 1. İdare Mahkemesi Hakimliğince verilen 31/10/2024 tarih ve E:2024/1498, K:2024/1379 sayılı karar ile ... plakalı aracın, yurtta kalma süresini mazeretsiz olarak aştığından bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca tahakkuk ettirilen 968,00-TL TRT bandrol ücretine ilişkin Sakarya Gümrük Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacı hakkında ek tahakkuk kararı verildiği ve bu karara yapılan itirazın Doğu Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün bila tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedildiği ve bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmekte ise de davacı hakkında ... plakalı aracın, yurtta kalma süresini mazeretsiz olarak aştığından bahisle ek tahakkuk kararının Sakarya Gümrük Müdürlüğünce verildiği, davacı tarafından anılan tahakkuk işlemine yapılan itirazın reddine dair kararın iptaline karar verilmesinin istendiği buna göre de yetkili Mahkemenin özel kanun gereği işlemin yapıldığı yer Sakarya olduğu ve bu nedenle de yetkili Mahkemenin Sakarya İdare Mahkemesi olduğu sonucuna varılarak yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine, ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına dair dosya incelenerek 2577 sayılı Kanunun 43. maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmü düzenlenmiştir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinin 1. fıkrasında, yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri; 2. fıkrasında, idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği; 4. fıkrasında, itirazın reddi kararlarına karşı, işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanunun "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.
2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.
4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, ... plakalı aracın, yurtta kalma süresini mazeretsiz olarak aştığından bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca tahakkuk ettirilen 968,00-TL TRT bandrol ücretine ilişkin ek tahakkuk kararına yönelik itirazın reddine dair Doğu Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün ... sayılı işleminin işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davanın, TRT bandrol ücretine ilişkin Sakarya Gümrük Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı ek tahakkuk kararına yapılan itirazın Doğu Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünce reddi işleminin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmakta ise de; özel Kanun niteliğindeki 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun yukarıda yer verilen ve davacının ek tahakkuk kararına yaptığı itirazın dayanak hükmü olan 242. maddesi uyarınca; bu madde kapsamında yapılan itirazın reddi kararlarına karşı, işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği düzenlemesi gereği; davanın görüm ve çözümünde, itiraza konu işlem olan ek tahakkuk kararının tesis edildiği yer olan Sakarya ilindeki İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Sakarya İdare Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğuna, dava dosyasının anılan Mahkemeye gönderilmesine, kararın Kocaeli İdare Mahkemesine ve davanın taraflarına bildirilmesine, 02/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.