T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/4147
Karar No : 2025/1573
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan davacı şirket tarafından lokanta olarak işletilen işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğinin tespit edildiğinden bahisle, 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi ile 5326 sayılı Kabahatlar Kanununun 32. maddesi uyarınca 2.052,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca ruhsat alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Belediye Encümen kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davacı şirkete ait iş yerinde belediye zabıta görevlileri tarafından yapılan denetimde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığının ve iş yerinde ruhsatsız olarak faaliyet yürütüldüğünün zabıta görevlilerince düzenlenen ve şirket temsilcisi tarafından da imzalanan tutanak ile sabit olduğu anlaşıldığından, davacı şirkete ait iş yerinde ruhsatsız faaliyet yürütüldüğünden bahisle işyerinin ruhsat alınıncaya kadar faaliyetten men edilmesine ve idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kiracı olarak bulunduğu işyerinin iskanının olmadığını çalışmaya başladıktan aylar sonra öğrendiği, dolayısıyla bu durumdan sorumlu tutulamayacağı, işyerinin iskanı olmadığından kendisine ruhsat verilmediği, hukuk güvenliği ilkesine aykırı davranıldığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunu'nun 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve sahâliyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32 nci maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfından yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hallerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Emre Aykırı Davranış" başlıklı 32. maddesinin 1. fıkrasında; yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari para cezası verileceği, 2. fıkrasında ise; bu maddenin, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabileceği belirtilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3'üncü maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler sayılmış, 4'üncü maddesinde; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak, kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı, 5'inci maddesinde ise; işyeri veya işletme açmak isteyen kişinin; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3'üncü maddede belirtilen mercie ibraz edeceği, başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, ilgilinin, bu belgeye dayanarak işyeri açabileceği hükme bağlanmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5'inci maddesinde de; işyerlerinde aranacak genel şartlar sayılmış, 6/1'inci maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı kuralı yer almıştır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın işyeri açmak ve çalıştırmak mümkün değildir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hususunun 3572 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelikte düzenlenmiş olması nedeniyle ruhsatsız olarak faaliyet gösteren işyerlerinin ancak söz konusu mevzuat hükümleri uygulanmak suretiyle mühürlenmesi/kapatılması ve /veya faaliyetine son verilmesi mümkün olup bu nedenle, dava konusu işlemin 1608 sayılı Yasa uyarınca tesis edilen idari para cezasına ilişkin kısmının bu gerekçeyle iptal edilmesi gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.