T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/4271
Karar No : 2025/1138
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir İli, Buca İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren "..." isimli tesise ait "Özel Tesis Turizm İşletmesi Belgesi"nin, tesisin mevcut durumunda belgesine esas faaliyetinden farklı bir şekilde (eğlence yeri-gece kulübü olarak) işletildiğinden ve belgelendirmeye esas niteliklerini önemli ölçüde kaybetmiş olduğundan bahisle 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 34. maddesinin 1. fıkrasının (f) ve (ı) bentleri uyarınca iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı denetim raporu ile dava konusu işletmenin fiziki halihazır durumunun belgelemeye esas niteliklerden farklılığı ortaya konulmuş ise de, 2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca, işletmenin niteliğinde tespit edilen eksik ve aykırı hususların giderilmesi için davacıya belli bir süre verilmesi gerekirken, süre verilmeden ve bu süre sonunda bu noksanlık ve aykırılıkların devam edip etmediği tekrar saptanmadan işletmeye ait turizm işletmesi belgesinin doğrudan iptaline yönelik tesis edilen dava konusu işlemin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, mevzuatta dava konusu işlemin tesis edilmesini gerektiren hallerde işlem tesis edilmeden önce işletmeye süre verilmesini öngören herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, tesiste yapılan denetimde tespit edilen hususların tesisin idare ve işletilmesinde kusur, aksaklık ve eksiklik olarak değerlendirilemeyeceği, söz konusu tespitlerin tesisin belgelendirilmesine esas niteliklerini önemli ölçüde kaybetmiş olduğunu gösterdiğini, denetim sonucunda tesisin idare ve işletilmesinde kusur, aksaklık ve eksiklik olarak değerlendirilebilecek hususların tespiti halinde 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 34. maddesi uyarıncaya işletmeye uyarma ve /veya para cezası uygulandığı ancak belgelendirmeye esas niteliklerin önemli ölçüde kaybedilmiş olduğunu gösteren hususların tespitinin aynı Kanun uyarınca Turizm İşletmesi Belgesinin iptalini gerektirdiği, anılan Kanunda uyarma, para cezası ya da belge iptali yaptırımları arasında herhangi bir sıralamanın öngörülmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının karşı oyda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu ile Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin ilgili hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; özel tesis belgeli tesisler de dahil olmak üzere turizm işletmesi faaliyetinin yapıldığı tesislerin Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin 3. bölümünde yer alan maddelerde düzenlenen genel asgari nitelikler ile aynı Yönetmelikte kendi tür ve sınıfları ile ilgili maddede düzenlenen nitelikleri taşımaları gerektiği, tesisin yatırım veya işletme döneminde belgelendirilmesine esas niteliklerini önemli ölçüde kaybetmiş olduğunun yapılacak denetimde tespiti halinde turizm işletmesi belgesinin iptal edilebileceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davalı idare denetim elemanları tarafından yapılan denetimler neticesinde hazırlanan denetim raporu ile dosyada mevcut görsel metaryellerin birlikte incelenmesinden, tesis konseptinin kendisine izin verilen faaliyet ile uyumsuz biçimde eğlence yeri-gece kulübü tarzında dizayn edildiği, dolayısıyla belgelendirilmesine esas niteliklerini taşımadığının sabit olduğu sonucuna varılmaktadır. Temyize konu Mahkeme kararında da, denetim raporu ile dava konusu işletmenin fiziki halihazır durumunun belgelemeye esas niteliklerden farklılığının ortaya konulduğu sonuca varılmış olmakla birlikte, mevzuat kapsamında işletmenin niteliğinde tespit edilen eksik ve aykırı hususların giderilmesi için davacıya belli bir süre verilmeden ve bu süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların devam edip etmediği tekrar saptanmadan işletmeye ait turizm işletmesi belgesinin iptaline yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış ise de, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun "Denetleme ve cezalar" başlıklı 5. bölümünde yer alan 30-36. madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belgeli turizm tesislerinde yapılan denetimlerde tespit edilen eksiklik ve aykırılıklar nedeniyle belge sahiplerine uyarma ve para cezası ya da belge iptali yaptırımlarının uygulanacağının düzenlenmiş olduğu ancak söz konusu yaptırımlar arasında öncelik sonralık ilişkisi başka deyişle herhangi bir sıralamanın öngörülmemiş olduğu, öte yandan 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunun 34. maddesinde sayılan hallerde belge iptali yaptırımının uygulanmasından önce süre verilmesi zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacı tarafından işletilen turizm tesisinin, turizm işletmesi belgesinde belirtilen faaliyet alanında faaliyet göstermesine ilişkin niteliklerinin önemli ölçüde kaybedilmiş olması sonucunu doğuracak tespitlere dayanılarak 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunun 34. maddesinin 1. fıkrasının (f) ve (ı) bentleri uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.