T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/924
Karar No : 2025/1794
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DİĞER DAVALI : ... Kaymakamlığı
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının maliki olduğu, İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresindeki taşınmazın ruhsatsız olarak apart daire şeklinde kullanıldığından bahisle 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek-1. maddesi uyarınca 26,786,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Fatih Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile söz konusu yerin mühürlenmesine ilişkin 16/08/2022 tarihli mühürleme tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından söz konusu dairenin dava dışı ...'e kira sözleşmesi ile kiralandığı, bunun karşılığında kira ödemelerinin alındığı, kolluk kuvvetince, denetim esnasında anılan dairenin evde bulunan Belçika uyruklu kişiye tesliminin davacı tarafından mı, kiracı ... tarafından mı verildiğinin ve ödemenin kime yapıldığının açıkça tespit edilmediği gibi, site içerisinde bulunan daireye giriş çıkış kayıtları (kamera kaydı, giriş kartı vb) ya da komşu dairelerde ikamet eden şahıslar nezdinde araştırma yapılmak suretiyle anılan dairenin günü birlik kiraya verilip verilmediği, davacı veya kiracı tarafından mı dairenin kullanımının yapıldığı, yoksa kiracı tarafından sadece alt kira sözleşmesi ile kiralama mı yapıldığı hususunda her türlü şüpheden uzak tespitte bulunulması gerektiği, dava konusu dairenin günü birlik kiralama faaliyetine konu edildiği söylenemeyeceğinden ve umuma açık istirahat yeri sayılamaması nedeniyle 1774 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesinde yer alan bildirim yükümlülüğünün olmadığı anlaşıldığından, yeterli araştırma yapılmaksızın anılan dairenin günü birlik kiraya verildiği gerekçesiyle davaya konu yerin mühürlenmesine ilişkin işlemde ve idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Anılan İdare Mahkemesi kararına karşı davalı Fatih Belediye Başkanlığı tarafından (mühürleme işlemi yönünden) istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesince; davalı idarece yapılan denetim sonucu yapılan tespit sonucunda, uyuşmazlık konusu taşınmazda kiracının bulunmadığı, tespit anında on kişinin taşınmazı kullandığının görülmesi ve bu kişilerin taşınmazı günü birlik şeklinde kullandıklarının belirlenmiş olması karşısında, ruhsatsız olarak apart daire şeklinde kullanılan yerin mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, İstinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının, 16/08/2022 tarihli mühürleme tutanağı yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlık konusu dairenin dava dışı ...'e kira sözleşmesi ile kiralandığı, dosyaya sunduğu belgelerden danlaşıldığı üzere kiralama nedeniyle ödenmesi gereken kira bedellerinin tamamı sözleşmeden itibaren banka hesabına yatırıldığı, taşınmazdaki elektrik, su, doğalgaz ve benzeri aboneliklerin de adına olmadığı, tutanakta tespit edildiği gibi ruhsata tabi ticari bir faaliyet gerçekleştirmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Polis Vazife ve Salâhiyet ve Kanunu’nun 7. maddesinde; "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır. Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir. Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 5 inci ve 6 ncı maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler… beyan formu ile yetkili idareye başvurur. Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır… İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır. Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir…” düzenlemesine yer verilmiştir.
Belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak, 11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinde, zabıtanın görevleri arasında sayılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki 16/08/2022 tarihli tutanakta, davacıya ait evde, yabancı uyruklu 10 kişinin kaldığı, evin davacıdan 100 dolar ücret karşılığında günlük olarak kiralandığının beyan edildiği, yapılan kontrolde oturma izni ve kira sözleşmesinin olmadığı, söz konusu yerin günü birlik pansiyon olarak kullanıldığı şeklinde tespitlerin yer aldığı görülmektedir.
Bu durumda, davacının kiracısı ... ile arasında akdedilen kira sözleşmesinin bulunması, davalı idarece tutulan tutanakta yabancı uyruklu kişilerin beyanlarının yeminli tercüman vasıtası ile alındığını gösterir yeminli tercüman imzasının olmaması, dava dosyasına tutulan matbu tutanak harici dava konusu taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan günübirlik konaklama faaliyeti yapılmak suretiyle pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığına ilişkin başkaca bir bilgi, belge ve tespit sunulamaması ve adli kolluk tarafından da taşınmazın günübirlik kullanıldığına ilişkin somut bir tespitin de yapılmaması karşısında, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan günübirlik konaklama faaliyeti yapılmak suretiyle pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığını ortaya koyan hukuken itibar edilebilecek, somut ve yeterli tespit bulunmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, temyize konu İdare Dava Dairesi kararınında redde ilişkin kısmında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının redde ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla bozma yolundaki Daire kararına katılmıyoruz.