T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1662
Karar No : 2025/1691
HAKİMİN REDDİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
Davacı ... vekili Av. ... tarafından, İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda yer alan binanın riskli yapı olarak tespit edildiğinden bahisle, taşınmazın tahliye edilerek yıkıma hazır hale getirilmesi gerektiğinin bildirilmesine dair Fatih Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile dava konusu taşınmazın ... Pazartesi günü saat 10:00'a kadar nüfus ve eşyadan tahliyesinin gerçekleştirilerek yıkıma hazır hale getirilmesi gerektiğinin bildirilmesine dair Fatih Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istemiyle Fatih Belediye Başkanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na karşı açılan davada; davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın istinaf yoluyla ... Bölge İdare Mahkemesince incelenmesi istemiyle yapılan başvuruda, aynı zamanda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin Başkan ve Üyelerinin reddedilmesi üzerine, anılan İdare Dava Dairesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 57. maddesinin 3. fıkrası uyarınca söz konusu talep hakkında karar verilmek üzere Dairemize gönderilen dosyada işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Mahkemelerde çekinme ve ret" başlıklı 57. maddesinin üçüncü fıkrasında; "İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istem bölge idare mahkemesince incelenir. Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden çok ise istem Danıştayca incelenir." hükmü, 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde ise; Hukuk Muhakemeleri Kanununa atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusu da yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca, idari yargıda, hakimin reddinin istenilmesi durumunda, bu konuda karar verecek olan merci hakkında özel düzenleme olan 2577 sayılı Kanunun esas alınması; diğer hususlarda ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerinin uygulanması gerekmektedir.
6100 sayılı Kanun'un 36. maddesinde; "Hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hali" hakimin reddi sebebi olarak kabul edilirken; anılan maddenin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması."; (b) bendinde, "Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşünü açıklamış olması."; (c) bendinde, "Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması."; (ç) bendinde, "Davanın, dördüncü derece de dahil yansoy hısımlarına ait olması."; (d) bendinde ise, "Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." hallerinde hakimin reddi sebebinin var olduğunun kabul edileceği kurala bağlanmıştır. Aynı Kanun'un 38. maddesinde; "(1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerektiği, tarafın, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorunda olduğu, belirtilen sürede yapılmayan ret talebinin dinlenemeyeceği, (2) Hâkimin reddinin, dilekçeyle talep edileceği, bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerektiği, (3) Hâkimin reddi dilekçesinin, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verileceği, (4) Ret talebinin geri alınamayacağı"; 41. maddesinde ise; "Hakimin reddi talebi, aşağıdaki hallerde kabul edilmeyerek geri çevrilir: a) Ret talebi süresinde yapılmamışsa. b) Ret sebebi veya bu sebebe ilişkin inandırıcı delil veya emare gösterilmemişse. c) Ret talebinin davayı uzatmak amacıyla yapıldığı açıkça anlaşılıyorsa..." hükümlerine yer verilmiştir.
Reddedilen Bölge İdare Mahkemesi Başkan ve Üye sayısı birden fazla olduğu için; istemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 57. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Dairemizce incelenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; reddi hakim talebinde bulunulan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi Başkan ve Üyelerinin tarafsızlıklarından şüpheyi gerektirecek nitelikte bir sebep bulunmadığı gibi, 6100 sayılı Kanun'da sayılan diğer hakimin reddi sebeplerinin de bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının hakimin reddi isteminin reddine, dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 17/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.