T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1917
Karar No : 2025/2347
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
... ve diğerleri vekili Av.... tarafından, Rize ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ve....,...,... parsel sayılı taşınmazların 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 6/A maddesi kapsamında proje alanı olarak belirlenmesinin ardından, alanda yeniden inşa edilen ve tamamlanan bağımsız bölümlerin hak sahiplerinin belirlenmesine ilişkin olarak 02/05/2024 tarihinde gerçekleştirilen 3418 sayılı kura işleminin iptali istemiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Rize Belediye Başkanlığı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığına karşı açılan davada; ''Uyuşmazlıkta, davaya konu ... Ada ..., ... ve... parselin bulunduğu alanla ilgili hak sahiplerinin belirlenmesi ve mülkiyetin dağıtımı konusunda davalı idareler tarafından tesis edilen ... tarih ve ... sayılı kura işleminin Rize Belediye Başkanlığı tarafından tesis edilmiş olduğu görüldüğünden, işbu davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca dava konusu tesis eden idari merciin bulunduğu yerdeki Rize İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.'' gerekçesiyle, Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin 26/09/2024 tarihli, E:2024/1577, K:2024/1349 sayılı kararıyla, dava dosyasının Rize İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi üzerine, ''Uyuşmazlıkta; her ne kadar işbu dava dosyası, Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin anılan kararıyla, kura işleminin Rize Belediyesi tarafından tesis edilmiş olduğu gerekçesi ile Mahkememize gönderilmişse de; dava konusu edilen kura işlemine yönelik talimatın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından GEDAŞ'a verildiği, talimat üzerine GEDAŞ tarafından hazırlanan kura senaryosunun Başkanlığa iletildiği, bunun üzerine Rize 3.Noterliği'ne Başkanlıkça verilen talimat neticesinde kura çekimlerinin gerçekleştirildiği dikkate alındığında, uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden idari merci olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.'' gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1/a bendi uyarınca davanın yetki yönünden reddi ile yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesine ilişkin Rize İdare Mahkemesi'nin 02/12/2024 tarih ve E:2024/908, K:2024/957 sayılı kararı üzerine, ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına dair dosya incelenerek 2577 sayılı Kanunun 43/1-b maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir."; aynı Kanunun "Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında ise, "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanunun "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.
2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.
4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Rize ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ve ...,...,... parsel sayılı taşınmazların 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 6/A maddesi kapsamında proje alanı olarak belirlenmesinin ardından, alanda yeniden inşa edilen 107 adet konut ve 46 adet dükkanın hak sahiplerinin belirlenmesine ilişkin olarak 02/05/2024 tarihinde gerçekleştirilen 3418 sayılı kura işleminin iptali istemiyle açılan davanın, taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkından kaynaklanan hak sahipliği nedeniyle yapılan kura çekimine ilişkin olduğu, taşınmaz mülkiyetinden kaynaklanan davanın görüm ve çözümünde, özel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanunun 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca taşınmazların bulunduğu yer idare mahkemesi olan ... İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Rize İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğuna, dava dosyasının anılan Mahkemeye gönderilmesine, kararın Ankara 2. İdare Mahkemesi'ne ve davanın taraflarına bildirilmesine, 14/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.