T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/2011
Karar No : 2025/2402
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : .... Belediye Başkanlığı (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Kafe Restoran
Bar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aydın ili, Efeler ilçesi, ... Mahallesi ... Sokak No:... adresinde faaliyette bulunan davacı şirkete ait "..." isimli kafenin, içkili lokantaya dönüştürülmesi için yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun genel güvenlik ve asayişin korunması açısından sakınca bulunduğundan bahisle reddine ilişkin Efeler Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; "..." isimli kafenin, içkili lokantaya dönüştürülmesi için yapılan ruhsat başvurusunu reddeden davalı idarenin, Efeler İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün görüş yazısına uygun şekilde, takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında kullandığı anlaşıldığından, davacı şirkete ait iş yerinin faaliyet konusunun içkili lokantaya dönüştürülmesine ilişkin başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlemenin, dolayısıyla, ruhsat başvurusunu değerlendirmenin belediye başkanı veya görevlendirdiği kişinin yetkisinde olduğu açık olup; yetkide paralellik ilkesi uyarınca, davacı tarafından yapılan faaliyet konusu değişikliğine ilişkin ruhsat başvurusunun yine belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişi tarafından değerlendirilmesi ve işlem kurulması gerektiği açık olup, dava konusu işlemin "Başkan Yardımcısı V." tarafından tesis edildiği ve fakat işlemi tesis eden görevlinin belediye başkanı tarafından yetkilendirildiğine ilişkin dava dosyasına hiçbir bilgi ve belge sunulmadığı dikkate alındığında, dava konusu işlemde öncelikle yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, uyuşmazlığa konu işyerinin içkili yer bölgesi sınırlarında bulunduğu, davacı tarafından işyerinin 20-30 metre civarında halen içkili yer olarak işletilen çok sayıda işletme bulunduğu yolunda iddiada bulunduğu ve içkili yerler bölgesi olarak belirlenen yerlerde asayişin sağlanmasının kolluk kuvvetlerinin görevi olduğu dikkate alındığında, kolluk kuvveti tarafından verilen olumsuz görüşe dayanak teşkil eden "genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olmadığı" değerlendirmesinin geçerli bir sebep olamayacağının da açık olduğu, bu itibarla; davacı başvurusuna konu edilen işyerinin, kolluk görüşü dışında, içkili lokanta olarak ruhsatlandırılıp ruhsatlandırılamayacağına ilişkin olarak mevzuatla belirlenen diğer yönlerden ve yetkili makam tarafından bir değerlendirme yapılmak suretiyle işlem tesis edilmesi gerekirken, belirtilen usule uyulmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır. Belirtilen gerekçelerle mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Umama açık istirahat ve eğlence yeri olan, uyuşmazlık konusu işyeri hakkında, içkili lokanta olarak faaliyette bulunmak için yapılan müracaatı üzerine yeniden kolluk görüşüne başvurulmasının ruhsat mevzuatı gereği yasal zorunluluk olduğu, aksi yönde verilen temyize konu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, olumsuz kolluk görüşüne dayalı olarak ruhsatlandırma yapılamadığı, idare işleminin usul ve yasalara uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/04/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, Aydın ili, Efeler ilçesi, ... Mahallesi ... Sokak No:... adresinde faaliyette bulunan davacı şirkete ait "..." isimli kafenin, içkili lokantaya dönüştürülmesi için yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun genel güvenlik ve asayişin korunması açısından sakınca bulunduğundan bahisle reddine ilişkin Efeler Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının işletmecisi bulunduğu, Aydın ili, Efeler ilçesi, ... Mahallesi ... Sokak No:... adresinde işletmekte olduğu "..." isimli kafe faaliyetli işyerinde, işletmesinin faaliyet konusunun içkili lokantaya dönüştürülmesi için yapılan ruhsat başvurusunun, ilgili mevzuatta yer alan ''İl Özel İdaresi ve Belediyeler umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşü alınır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir" hükmü gereği Efeler Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından olumsuz görüş bildirildiğinden bahisle reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bakılan davada, davacı tarafından adına "İçkili Lokanta" olarak faaliyette bulunması için işyeri açma ve çalışma izni verilmesi istemiyle yapılan başvurunun "Başkan Yardımcısı V. ..." tarafından imzalanmış olan ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedildiği anlaşılmakta olup işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmemesine ilşkin işlemin yetki yönünden incelenmesinden, imza yönergesi uyarınca Zabıta Müdürlüğünün bağlı olduğu Başkan Yardımcısı tarafından imzalanması ve İdarenin iş bölümüne ilişkin Yönergeye dayanması nedeni ile İdarenin bütünlüğü ilkesi kapsamında davalı belediyenin iç işleyişine ilişkin olduğu sonucuna varılmıştır.
Anayasanın 125. maddesinde; “Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idarî eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez.” hükmü bulunmakta olup, belediye teşkilatında kanunla verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla kimlerin hangi yetkileri kullanacağı, idarenin bütünlüğüne ve iç işleyişine ilişkin olduğundan, bunlara uyulup uyulmamasının öncelikle idarenin kendi iç denetimine tabi olduğu, ağır bir şekil eksikliği ya da yetki gaspı olmaması halinde bu konudaki eksiklik ya da aksaklıkların işlemi sakatlamayacağı, Mahkemece idarenin iç işleyişine yönelik olarak yapılan incelemenin ise yerindelik denetimi kapsamında olacağından, temyize konu kararda öncelikle bu yönüyle hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, uyuşmazlıkta, Efeler Kaymakamlığının somut gerekçe sunabilecek ve yargılamanın esasını etkileyebilecek idare olduğu, anılan idarenin savunması alınmaksızın verilen kararın adil yargılanma ve savunma hakkını ihlal edileceği, anılan idarenin de hasım mevkiine alınıp yargılamanın Efeler Belediye Başkanlığı ve Efeler Kaymakamlığı husumetiyle birlikte yürütülerek bir karar verilmesi gerekirken; dava konusu işlemin tesis edilmesine sebep olan görüş yazısını düzenleyen Efeler Kaymakamlığı hasım mevkiine alınmaksızın verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığından, anılan kararın belirttiğim gerekçelerle bozulması gerektiği oyuyla, onamaya yönelik çoğunluk kararına katılmıyorum.