T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/2215
Karar No : 2025/5617
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İvriz 1. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında, Konya ili, Ereğli İlçesi, ... Mahallesi'nde yer alan davacıya ait ... ada ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsele ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:...... K:... sayılı kararının uygulanması amacıyla dava konusu kısmi arazi toplulaştırma işleminin yapıldığı, davacıya ait ... ada ... nolu parsele karşılık ... ada ... nolu parselin verildiği, davacıya ait elektrik trafosu ve yeraltı su kuyusunun yeni tahsis edilen ... ada ... nolu parsel içerisinde korunduğu, davacıya yeni tahsis edilen .../... nolu parselin en boy oranının parsel alan, cephe ve derinlik itibariyle parselasyon plan ilkelerine ve teknik kriterlere uygun olduğu, derecelendirme yönünden dönüşüm katsayıları ile denkliğin sağlandığı, davalı İdare tarafından yapılan proje uygulamasında, blok/ada planlaması işleminin, Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği’nde öngörülen ilkelere uygun olarak yapıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, tarafların talepleri alınmadan kısmi toplulaştırma işlemi yapıldığı, bilirkişi raporunda araziler arasında verimlilik bakımından kısmi farklılıklar bulunduğunun tespit edildiği, tanık dinletme taleplerinin mahkemece dikkate alınmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 1. maddesinde, bu Kanunun, sulama alanları ile Bakanlar Kurulunca gerekli görülen alanlarda; toprağın verimli şekilde işletilmesi, işletilmesinin korunması, birim alandan azami ekonomik verimin alınması, tarım üretiminin sürekli olarak artırılması, değerlendirilmesi ve buralarda istihdam imkanlarının artırılması, ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalanan tarım topraklarının gerektiğinde ve imkanlar ölçüsünde genişletilmesi suretiyle de toplulaştırılması, tarım arazisinin ailenin geçimini sağlamaya ve aile iş gücünü değerlendirmeye yeterli olmayacak derecede parçalanması ve küçülmesinin önlenmesi amacına hizmet ettiği belirtilmektedir.
Diğer taraftan idari yargı yerlerinde açılmış iptal davalarına konu işlemlerin; idarece iptal edilmesi, geri alınması ve değiştirilmesi halinde; davanın konusuz kaldığının kabulü gerekeceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının Konya ili, Ereğli İlçesi, ... Mahallesi ... nolu kadastral parselin maliki iken toplulaştırma işlemi neticesinde davacıya ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın tahsis edildiği, ... ada ... nolu parselin tahsis edildiği dava dışı ... tarafından toplulaştırma işleminin iptali istemiyle açılan davada... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile iptal kararı verilmesi üzerine kısmi toplulaştırma işlemi yapıldığı, bu defa davacıya ... ada ... parselin tahsis edilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı, dava devam ederken kısmi toplulaştırma yapılan alandaki .../... ve .../... nolu parsel sahiplerinin uzlaştığı ve kısmi toplulaştırmadan önceki durumlarına dönmek istediklerine dair mahkemeye dilekçe sundukları, yargı merciilerinin idarenin yerine geçerek karar veremeyecekleri, idari işlem niteliğine yargı kararı tesis edilemeyeceği gerekçesiyle davacı ve üçüncü kişinin beyanlarının dikkate alınmadığı, davacıya yeni tahsis edilen ..../... nolu parselin en boy oranının parsel alan, cephe ve derinlik itibariyle parselasyon plan ilkelerine ve teknik kriterlere uygun olduğu, derecelendirme yönünden dönüşüm katsayıları ile denkliğin sağlandığı, davalı İdare tarafından yapılan proje uygulamasında, blok/ada planlaması işleminin, Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği’nde öngörülen ilkelere uygun olarak yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dava devam ederken kısmi toplulaştırma yapılan alandaki ... ve ... nolu parsel sahiplerinin uzlaştığı ve kısmi toplulaştırmadan önceki durumlarına dönmek istedikleri yönünde dosyaya dilekçe sundukları ve Tapu Kadastro Müdürlüğü'nün Takbis Parsel Sorgulama sayfasında parsel şeklinin değişmiş olduğu dikkate alındığında, nihai durum araştırılarak, davalı idare tarafından, davacı ve dava dışı ...'in talebine uygun bir değişiklik yapılıp yapılmadığının saptanması, değişiklik yapılmış ise konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, davacıların talebi doğrultusunda bir değişiklik yapılmamış olması halinde işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda; ilk toplulaştırma neticesinde davacıya tahsis edilen ... ada...nolu parseli ile ... ada ... nolu parseli karşılaştırılarak değerlendirme yapılmış olup, davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği sonucuna varılması halinde, davacının kök parseli olan ... parsel ile ... ada ... parselin de karşılaştırılarak bir değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/10/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.