T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/2256
Karar No : 2025/2739
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, No:... adresinde faaliyet gösteren dava dışı ... Restaurant İşletmeciliği Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde kalan davacıya ait imarın ... parsel sayılı taşınmazına komşu ... ada, ... sayılı parsel sayılı Hazine adına kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan ... isimli işyerine ilişkin olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Turizm İşletme Belgesi'nin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi nezdinde E:... sayılı, aynı işyeri ile ilgili olarak düzenlenen ... tarih ve ... belge numaralı Yapı Kayıt Belgesi ile bu Belgenin güncelleştirilmesi yoluyla aynı taşınmaz için düzenlenen ... tarih ve ... belge numaralı Yapı Kayıt Belgesi'nin iptali istemiyle ...İdare Mahkemesi nezdinde E... sayılı, ... tarih ve ... sayılı Canlı Müzik İzin Belgesi'nin iptali istemiyle ...İdare Mahkemesi nezdinde E... sayılı açılan davaların bulunduğu, ayrıca yine ... ada ... parsel ve ... parsel sayılı taşınmazda yer alan işyeri için ... Restaurant İşletmeciliği Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın iptali istemiyle ... tarihinde ... İdare Mahkemesi nezdinde açılan davanın ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile süre aşımı nedeniyle reddine hükmedildiği, söz konusu karara yönelik yapılan kanun yolu başvurularının da reddedilerek anılan kararın 27/05/2024 tarihi itibarıyla kesinleşmesi üzerine davacı tarafından, İstanbul İli, Beykoz İlçesi, ... Mahallesi, No:... adresinde faaliyet gösteren dava dışı ... Restaurant İşletmeciliği Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptali istemiyle 28/06/2024 tarihli dilekçe ile yeniden yapılan başvurunun, davaya konu ... tarih ve E-... sayılı işlem ile reddedildiğinin anlaşıldığı; bu durumda, ... İdare Mahkemesi nezdinde açılan davanın ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile uyuşmazlığa konu işyerinin faaliyetinden bilgi sahibi olduğu konusunda tartışma bulunmayan davacının, davaya konu işyerine verilen ruhsat ile ilgili olarak taşınmazını satın aldığı tarihten itibaren 2577 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uyarınca doğrudan dava açması veya başvuruda bulunması gerektiği halde öngörülen süre geçirildikten sonra 23/03/2023 tarihinde açılan davanın yasal süresinde olmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-e ve 15/1-b maddeleri uyarınca süre aşımı nedeniyle reddine hükmedildiği dikkate alındığında; davacının taşınmazını satın aldığı 08/07/2020 tarihinden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 7. ve 11. maddeleri uyarınca doğrudan dava açmadığı gibi herhangi bir başvuruda da bulunmaması ayrıca 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında 28/06/2024 tarihli dilekçe ile yeniden yapılan başvurunun da dava açma süresini ihya etmemesi karşısında 14/08/2024 tarihinde açılan iş bu davanın süreaşımı nedeniyle esasının incelenemeyeceği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-e ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, güncel Danıştay kararlarına göre süre aşımı ret kararı verilemeyeceği, ilk davasındaki usul eksikliğinin davalı idareye başvuru yapılmak suretiyle giderildiği, işletmenin bulunduğu ... parsel ve ... parselin İstanbul III Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile doğal sit ilan ettiği alanda kaldığı; anılan taşınmazların hem tabiat parkı, hem de kesin korunması gereken koruma alanında kaldığı, ruhsat sahibinin ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı için başvuru yaptığında idareye verdiği taahhütnamede "İmar ve gecekondu mevzuatına aykırı yapıda kurup işletmede olduğum Lokanta bulunan bina yapı kullanma izni alınmadığından, bu belge alınıncaya kadar, ruhsatın iptal halinde doğacak bütün hak ve vecibelerimden dolayı hiçbir hak talep etmeyeceğimi T.C. Mahkemelerinde bu hususta herhangi bir dava açmayacağımı şimdiden taahhüt ve kabul ederim." beyanı bulunduğu, ruhsatın bu taahhütnameye göre hukuka aykırı şekilde verildiği, sonrasında işyeri sahibinin 30/12/2018 yılında almış olduğu Yapı Kayıt Belgesinin taşınmazın kesin korunması gereken koruma alanında ve tabiat parkında hazineye ait arazide olması nedeniyle İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı yazısı ile iptal edildiği, tabiat parkına sınır olan işletmenin "doğal sit alanına" yönelik yangın riski taşıdığı, hayvanların doğal yaşam alanına ses ve çevre kirliliği vb. unsurlarla zarar verdiği, hazine arazisi üzerindeki tabiat parkının vatandaşın ücretsiz kullanımı ve yararlanmasına ayrılmış olmasına rağmen, bu alanı işgal eden işletmenin ticari faaliyette bulunması ve vatandaşın yararlanma hakkını ortadan kaldırması gibi zararlara yol açtığı, davaya konu taşınmazlar üzerindeki yapılara ait yapı ruhsatı bulunmadığı, keza, işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için imar mevzuatına uygun bir yapının varlığının ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere uygunluğun hukuksal bir zorunluluk olmasına karşın tüm bunların hilafına verilen ruhsatın hukuka uygun olmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Üye ...'ın karşı oyu ile oyçokluğuyla ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 28/04/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde kalan davacıya ait imarın ... parsel sayılı taşınmazına komşu ... ada, ... sayılı parsel sayılı Hazine adına kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan ... isimli işyeri için ... Restaurant İşletmeciliği Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın iptali istemiyle ... tarihinde ... İdare Mahkemesi nezdinde açılan davanın ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile süre aşımı nedeniyle reddine hükmedildiği, söz konusu karara yönelik yapılan kanun yolu başvurularının da reddedilerek anılan kararın 27/05/2024 tarihi itibarıyla kesinleşmesi üzerine davacı tarafından, İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, No:... adresinde faaliyet gösteren dava dışı ... Restaurant İşletmeciliği Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptali istemiyle 28/06/2024 tarihli dilekçe ile yeniden yapılan başvurunun, davaya konu ... tarih ve E-... sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine 14/08/2024 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Mülkiyet hakkını doğrudan ilgilendiren konularda, dava açma süresi geçtikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca idareye yapılacak başvuru üzerine tesis edilecek işlemlere karşı dava açılabileceğinden, olayda süreklilik arzeden lokanta faaliyetinin, anılan işyerinin bulunduğu parsele komşu parselde bulunan davacının mülkiyet hakkını doğrudan ilgilendirdiği açık olup, 13/07/2017 tarihli davaya konu lokantaya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali talebi ile menfaatinin ihlal edildiğinden bahisle davacı tarafından her zaman dava açılabileceği açık olduğundan, davacının 2577 sayılı İYUK'nun 10. maddesi kapsamında davalı idareye yaptığı 28/06/2024 tarihli başvurunun reddine ilişkin 09/07/2024 tarihli işlemin iptali istemiyle 14/08/2024 tarihinde açılan davada evleviyetle süre aşımı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle süresinde açılan işbu davanın esasına ilişkin temyiz incelemesinin yapılması gerektiği görüşüyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair İdare Dava Dairesi kararının onanmasına ilişkin Daire kararına katılmıyorum.