T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/2632
Karar No : 2025/5402
TEMYİZ EDENLER :1- (DAVALI) ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Madencilik A.Ş.
(Eski Ünvanı: ... Maden A.Ş.)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ... 3- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kahramanmaraş İli, Göksun İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkinde yer alan 5,37 hektarlık alanda ... Madencilik Anonim Şirketi (Eski Unvanı ... Maden Anonim Şirketi) tarafından kurulması planlanılan "..." ruhsat nolu Boksit Ocağı ve Kırma - Eleme Tesisi projesi için Kahramanmaraş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; söz konusu projeye ait proje tanıtım dosyasında; madencilik faaliyeti sonucu orta çıkacak olan pasanın nasıl depolanacağı ve pasa döküm sahalarına dökülen pasaların kayma ve akma şeklinde oluşacak kütle hareketlerine bağlı duraylığının nasıl sağlanılacağına dair herhangi bir proje ve çözüm önerisine, anılan proje sahası yakın civarında yer alan kuru dere yataklarının korunmasına ilişki alınacak önlemlere yönelik herhangi bir bilgiye yer verilmediği, yine proje tanıtım dosyasında yer alan hidrojeolojik değerlendirme raporunda proje alanında yer alan birimlerin litolojik tanımlamalarının doğru bir şeklide yapılmadığı ve proje sahası yakın çevresinde yer alan su kaynaklarının korunması ve debileri ile ilgili yetersiz ve eksik bilgilere yer verildiği, projenin, bölgedeki su kaynaklarına olası etkilerine ve bu etkilerin giderilmesi için alınması gereken önlemlere yeterince yer verilmediği, on basamaklı olacak şeklide tasarlanılan ve şev açısı %75 olarak planlanılan projede basamak şev duraylığına yönelik herhangi bir çalışma yapılmadığı, ekskavatör ve kırıcı yardımı ile proje sahasında yapılacak kazılar sırasında oluşacak toz konsantrasyonuna yönelik alınacak önlemlere proje tanıtım dosyasına yeterince yer verilmediği, maden çıkarma / taşıma ile pasanın döküm sahasını taşınması ve depolanması faaliyetlerinin su kaynakları ve kuru dere yataklarına etkisinin proje tanıtım dosyasında yeterince ortaya konulmadığı, bu hususlarda alınması gereken önlemelerin proje tanıtım dosyasında ayrıntılı bir şeklinde açıklanmadığı, ayrıca söz konusu proje faaliyetinin bölgenin ekosisteminin genel dengesi ve işleyişinde önemli düzensizlikler meydana getirebileceği ve bu durumun çevredeki fauna ve flora türleri ile doğal yaşam üzerinde kalıcı hasarlara neden olabileceği, bu nedenle proje tanıtım dosyasının jeolojik ve hidrojeolojik, biyolojik habitat (fauna ve flora) ve madencilik ilkeleri açısından yetersiz olduğu, proje etki alanı tespitinin jeolojik ve hidrojeolojik açıdan doğru yapılmadığı ve bilimsel / teknik gereklere uygun olmadığı, söz konusu projenin bu haliyle faaliyete geçmesi halinde yüzey ve yeraltı sularına, bölgenin mevcut ekosistemine, çevreye ve yerleşim yerlerine olumsuz etkilerinin olacağı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; temyize konu karara gerekçe yapılan jeoloji mühendisi bilirkişi tarafından etraftaki su kaynaklarına dair proje tanıtım dosyasında herhangi bir değerlendirme yapılmadığı belirtilmiş ise de; il müdürlüğü tarafından hem dosya üzerinde hem de yerinde yapılan inceleme sonucu bölgedeki su kaynaklarına ilişkin yatırımcı firmadan hidrojeolojik değerlendirme raporu istendiği, sunulan rapor üzerine ise Devlet Su İşleri 20. Bölge Müdürlüğü
nün ... tarihli, ... sayılı yazısı ile gerekli tedbirlerin alınması kaydı ile proje ile ilgili olumlu görüş verildiği, ilgili firma tarafından da gerekli tedbirlerin alınacağının proje tanıtım dosyasında taahhüt edildiği, yine etraftaki biyoçeşitlilik hakkında da Tarım ve Orman Bakanlığı 15. Bölge Müdürlüğünün olumlu görüşünün bulunduğu iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüş, davalı yanında müdahil tarafından ise; usul ve yasaya aykırı olan temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı Valiliğin temyiz istemi yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, davalı Valilik tarafından verilen dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı yanında müdahilin temyiz istemi yönünden ise;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 46. maddesinde; özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği, 20/A maddesinin 2.fıkrasının (e) bendinde; 09/08/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca, idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararların ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, (g) bendinde ise; ivedi yargılama usulünde verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği hüküm altına alınmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davalı yanında müdahile 27/04/2025 tarihinde tebliğ edildiği, bu karara karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A maddesinin 2.fıkrasının (g) bendi uyarınca 15 günlük süre içinde ve en son 12/05/2025 tarihinde temyiz isteminde bulunulması gerekirken, 26/05/2025 tarihinde kayda giren dilekçe ile temyiz isteminde bulunulduğu anlaşıldığından, davalı yanında müdahilin temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI YANINDA MÜDAHİLİN TEMYİZ İSTEMİNİN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 21/10/2025 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.